Quy mô đã rất lớn
Theo số liệu của công ty bảo hiểm Rosgosstrakh công bố cuối tháng 8/2026, hiện có 3,43 triệu xe thương hiệu Trung Quốc đang lưu hành tại Nga. Mẫu đông nhất là Haval Jolion với 275.400 xe, tức riêng một mẫu xe đã vượt tổng doanh số ô tô bán ra trong nhiều năm tại một thị trường cỡ trung.
Tỷ trọng trong ngành bảo hiểm còn nói rõ hơn. Ông Arman Gasparyan, phụ trách khối chăm sóc khách hàng của Rosgosstrakh, cho biết xe Trung Quốc đã chiếm hơn 52% danh mục bảo hiểm. Nói cách khác, cứ hai hợp đồng bảo hiểm thân vỏ thì có hơn một hợp đồng dành cho xe Trung Quốc.
Với quy mô như vậy, lập luận quen thuộc rằng phụ tùng chậm vì xe còn ít, chưa đủ để lập kho, không còn đứng vững. Thị trường Nga đã qua ngưỡng đó từ lâu.
Chờ 3 tháng ở đại lý, 5 tháng ở kênh xám
Ông Artyom Martyanov, giám đốc phân tích sản phẩm bảo hiểm thân vỏ của Rosgosstrakh, cho biết tại đại lý chính hãng, các chi tiết hiếm phải chờ tới 3 tháng, còn qua nhà cung cấp theo kênh xám thì tới 5 tháng. Đây là mức chờ cho chi tiết ít phổ biến, không phải cho lọc dầu hay má phanh.
Phần chi phí được ghi bằng con số. Chi phí sửa chữa trung vị trong năm 2026 là 150.000 rúp, và 61% số ca liên quan tai nạn chứ không phải hỏng hóc tự nhiên. Riêng một bộ điều khiển điện tử có thể lên tới 1 triệu rúp.
Ông Martyanov giải thích rằng các hệ thống công nghệ cao vừa dễ gặp rủi ro vừa rất đắt, nên giá một bộ điều khiển có thể chạm mốc 1 triệu rúp. Với xe điện, ông cho biết nếu khối pin hỏng thì công ty bảo hiểm có thể xếp chiếc xe vào diện không sửa được.
Một chi tiết đáng chú ý là mức chi phí sửa xe Hàn Quốc tại Nga được mô tả là tương đương. Phần khác biệt nằm ở thời gian chờ và ở nhóm chi tiết điện tử, chứ không nằm ở toàn bộ hóa đơn.
Hai nút thắt ít được nói tới
Nút thắt thứ nhất là cấu trúc chi phí của xe nhiều thiết bị điện tử. Ông Nikita Rodionov, giám đốc kỹ thuật một chuỗi gara tại Nga, cho biết sửa sau một va chạm nhẹ có thể tốn từ 150.000 tới 250.000 rúp, chính vì số lượng cảm biến và mô đun gắn trên vùng va chạm. Một đợt đại tu động cơ có thay cụm piston và sửa tăng áp tốn từ 250.000 tới 400.000 rúp.
Nút thắt thứ hai nằm ở khâu tưởng chừng nhỏ nhặt, là chất lượng danh mục phụ tùng. Chuyên gia ô tô Vladimir Andreev dẫn một ví dụ trong danh mục dịch sang tiếng Nga, nơi ty chống nắp capo được gọi thành một cụm từ vô nghĩa về mặt kỹ thuật, đại ý là sự lưu trú của quầy bar nguyên cụm.
Lỗi dịch kiểu đó không chỉ gây buồn cười. Khi tên gọi trong danh mục không khớp với thứ cần tìm, xưởng dễ đặt nhầm chi tiết, và mỗi lần nhầm là thêm một vòng vận chuyển từ Trung Quốc sang.
Bài học rút ra từ thị trường Nga là quy mô xe lưu hành không tự sinh ra kho phụ tùng. Sau nhiều năm với 3,43 triệu xe trên đường và hơn một nửa danh mục bảo hiểm, nhóm chi tiết hiếm vẫn chờ bằng tháng. Thứ quyết định không phải số xe đã bán, mà là mức đầu tư của hãng vào kho tại chỗ và vào mạng lưới xưởng đạt chuẩn.
Với các thị trường mới hơn, nơi lượng xe Trung Quốc còn tính bằng chục nghìn chiếc, kỳ vọng hợp lý về thời gian chờ phụ tùng vì thế nên thấp hơn, chứ không phải cao hơn. Mức chờ 3 tháng ở đại lý chính hãng tại Nga là mốc tham chiếu đáng dùng khi người mua hỏi đại lý về cam kết cung ứng.
Điều cần theo dõi trong 12 tháng tới là các hãng có chuyển từ cam kết sang số liệu đo được hay không, cụ thể là tỷ lệ phụ tùng có sẵn trong nước và thời gian giao trung bình cho nhóm thân vỏ và điện tử. Chừng nào hai con số đó chưa được công bố và kiểm chứng, người mua vẫn đang mua kèm rủi ro xe nằm xưởng.
PV
