Nhiều người vẫn giữ thói quen uống một số loại đồ uống quen thuộc mỗi ngày để “thư giãn”, “bồi bổ” hoặc nghĩ chúng “vô hại”. Thế nhưng, theo cảnh báo của bác sĩ Liao Chi-ting, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Chang Gung Memorial (Đài Loan, Trung Quốc), nếu dùng kéo dài và thiếu kiểm soát, ba loại đồ uống dưới đây có thể khiến nguy cơ ung thư âm thầm phát triển theo thời gian.
1. Đồ uống có đường
Một ly đồ uống có đường có thể không gây hại ngay lập tức, nhưng thói quen dùng thường xuyên trong nhiều năm mới là điều đáng lo. Lạm dụng đường, đặc biệt là đường ở dạng đồ uống, ngày càng được xem là một yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư theo nhiều cơ chế khác nhau.
Theo cổng thông tin điện tử của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, các nhà khoa học chỉ ra rằng tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ làm rối loạn chuyển hóa mà còn tạo điều kiện để tế bào bất thường phát triển thuận lợi hơn. Khi cơ thể thường xuyên phải tiếp nhận lượng đường cao, nhất là từ nước ngọt, trà sữa, nước ép trái cây đóng chai hay các loại đồ uống pha sẵn, nguy cơ béo phì, tăng insulin, viêm mạn tính và rối loạn đường huyết cũng tăng theo. Đây đều là những yếu tố đã được ghi nhận có liên quan tới sự hình thành và tiến triển của ung thư.
Bác sĩ Liao Chi-ting đặc biệt lưu ý đối với những người lạm dụng nước ép trái cây. Họ cho rằng đây là lựa chọn “lành mạnh”, uống càng nhiều càng “bổ dưỡng”. Tuy nhiên, khi uống mỗi ngày, nhất là uống nhiều, cơ thể có thể hấp thu một lượng đường lỏng vượt ngưỡng mà bản thân không nhận ra.
“Thay vì uống nước ép trái cây, mọi người nên ăn trái cây nguyên quả. Điều này giúp cơ thể nhận được chất xơ đầy đủ, đồng thời quá trình nhai giúp tạo cảm giác no. Một người khó có thể ăn liền vài quả táo trong một lúc, nhưng nếu ép thành nước, lượng đó lại có thể được uống hết rất nhanh. Chính điều này khiến đường đi vào cơ thể dễ dàng hơn, nhiều hơn và khó ‘phanh lại’ hơn”, bác sĩ Liao Chi-ting nói.
2. Đồ uống trên 65 độ C
Nếu đồ uống nhiều đường tác động theo con đường chuyển hóa, thì đồ uống quá nóng lại gây hại theo cơ chế tổn thương vật lý trực tiếp.
Bác sĩ Liao Chi-ting cảnh báo, việc thường xuyên uống trà, cà phê hay các loại nước nóng trên 65 độ C có thể làm tăng rõ rệt nguy cơ ung thư thực quản. Điểm đáng ngại là kiểu tổn thương này thường không tạo cảm giác nguy hiểm tức thì, nên nhiều người vẫn chủ quan.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xác nhận việc tiêu thụ đồ uống quá nóng, cụ thể là trên 65 độ C, có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư thực quản. Khi niêm mạc thực quản liên tục bị kích thích bởi nhiệt độ cao, các tổn thương lặp đi lặp lại có thể tích lũy theo năm tháng.
“Việc uống đồ quá nóng mỗi ngày giống như dùng giấy nhám chà đi chà lại lên thành thực quản. Ban đầu có thể chưa thấy gì rõ rệt, nhưng sự kích thích kéo dài sẽ khiến nguy cơ bệnh lý tăng dần theo thời gian”, bác sĩ Liao Chi-ting ví von.
Vì vậy, với trà, cà phê hay cả canh, súp vừa nấu xong, điều quan trọng là cần tránh uống khi còn quá nóng. Chỉ cần chờ thêm vài phút trước khi dùng, người uống đã có thể giảm bớt một yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe.
3. Rượu bia
Trong số 3 nhóm đồ uống được nhắc đến, rượu bia là yếu tố có mức cảnh báo rõ ràng nhất.
Theo bác sĩ Liao Chi-ting, nhiều người vẫn cho rằng uống một ít rượu, nhất là rượu vang, mỗi ngày chỉ là cách “thư giãn nhẹ nhàng” và “không đáng lo”. Tuy nhiên, điều cần hiểu đúng là cồn không phải một lựa chọn “dưỡng sinh”, mà là một yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe.
IARC từ lâu đã xếp đồ uống có cồn vào nhóm chất gây ung thư mức 1. Rượu bia có liên quan đến nhiều loại ung thư như ung thư khoang miệng, ung thư họng, ung thư thực quản, ung thư gan, ung thư đại trực tràng và ung thư vú. Đáng chú ý, với một số loại ung thư, nguy cơ có thể bắt đầu tăng lên ngay cả khi mức tiêu thụ chưa nhiều.
Lam Chi
Nguồn: China Times, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
