Jiri Kubes, bác sĩ ung bướu xạ trị và giám đốc y khoa tại Trung tâm Liệu pháp Proton, Cộng Hòa Séc, mới đây cho biết mô hình ung thư đang thay đổi. Ông nói: “Nhìn chung, tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư đã cải thiện đáng kể trong những thập kỷ gần đây, điều này rất đáng khích lệ.”
“Tuy nhiên, chúng tôi cũng đang thấy sự gia tăng đáng lo ngại ở một số loại ung thư, và trong một số trường hợp, chúng xuất hiện thường xuyên hơn ở người trẻ tuổi.” Ông cho rằng lối sống, yếu tố môi trường và tuổi thọ tăng đều góp phần vào sự thay đổi xu hướng ung thư.
Mặc dù vậy, bác sĩ Kubes nhấn mạnh rằng tiến bộ chung trong điều trị ung thư vẫn rất đáng kể: “Chẩn đoán sớm hơn, kỹ thuật xạ trị chính xác hơn và các phương pháp điều trị toàn thân được cải thiện đang giúp nhiều bệnh nhân sống lâu hơn. Nhưng phòng ngừa và phát hiện sớm vẫn là những công cụ mạnh mẽ nhất để giảm nguy cơ ung thư trong tương lai.”
Ung thư đại trực tràng gia tăng ở người trẻ
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là sự gia tăng chẩn đoán ung thư đại trực tràng ở những người dưới 50 tuổi. Trước đây, căn bệnh này phổ biến hơn nhiều ở người lớn tuổi, nhưng tỷ lệ ở người trẻ đang tăng ở nhiều quốc gia phát triển.
Bác sĩ Kubes cho biết chế độ ăn uống, béo phì và lối sống ít vận động được cho là có vai trò. Ông nói: “Chế độ ăn hiện đại giàu thực phẩm chế biến sẵn và ít chất xơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột và tình trạng viêm lâu dài, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư.”
“Đồng thời, nhiều người hiện nay dành nhiều thời gian ngồi hơn và ít vận động thể chất hơn so với các thế hệ trước.”
Theo tổ chức Bowel Cancer UK, ung thư đại trực tràng có thể điều trị và chữa khỏi, đặc biệt nếu được phát hiện sớm. Gần như tất cả bệnh nhân đều sống sót nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm nhất, nhưng tỷ lệ này giảm đáng kể khi bệnh tiến triển. Chẩn đoán sớm cứu sống nhiều người.
Triệu chứng ung thư đại trực tràng
Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Thay đổi thói quen đại tiện, như phân mềm hơn, tiêu chảy hoặc táo bón không giống bình thường
- Đi ngoài nhiều hoặc ít hơn bình thường
- Có máu trong phân (có thể màu đỏ hoặc đen)
- Chảy máu từ hậu môn
- Thường xuyên có cảm giác muốn đi ngoài ngay cả khi vừa đi xong
- Đau bụng
- Có khối u trong bụng
- Đầy hơi
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Rất mệt hoặc khó thở – đây có thể là dấu hiệu thiếu máu do ung thư đại trực tràng
Ung thư gan và tụy
Bác sĩ Kubes cho biết ung thư gan và ung thư tụy cũng là hai dạng đang gia tăng. Ông nói các bác sĩ đang ghi nhận sự gia tăng rộng rãi của cả hai loại trong dân số.
Mặc dù ung thư tụy ít phổ biến hơn nhiều loại ung thư khác, nhưng lại khó phát hiện sớm. Bác sĩ Kubes nói: “Các triệu chứng thường xuất hiện muộn, khiến việc chẩn đoán sớm trở nên khó khăn. Vì vậy, việc nhận biết các triệu chứng kéo dài như sụt cân không rõ nguyên nhân, đau bụng hoặc các vấn đề tiêu hóa dai dẳng là rất quan trọng.”
Triệu chứng ung thư gan
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), ung thư gan có thể không có triệu chứng rõ ràng hoặc khó nhận biết. Các triệu chứng giống nhau dù ung thư bắt đầu từ gan hay lan từ nơi khác đến gan.
Các triệu chứng bao gồm:
- Lòng trắng mắt hoặc da chuyển vàng (vàng da), có thể khó nhận thấy trên da sẫm màu; kèm theo ngứa da, nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu
- Mất cảm giác thèm ăn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng
- Cảm thấy không khỏe hoặc có triệu chứng giống cúm
- Có khối u ở bên phải bụng
Các triệu chứng khác liên quan đến tiêu hóa:
- Buồn nôn hoặc nôn
- Đau vùng trên bên phải bụng hoặc vai phải
- Triệu chứng khó tiêu, như nhanh no khi ăn
- Bụng sưng to bất thường không liên quan đến ăn uống
Triệu chứng ung thư tụy
Ung thư tụy có thể không có triệu chứng rõ ràng hoặc khó nhận biết. Các triệu chứng bao gồm:
- Vàng da hoặc vàng mắt, kèm ngứa, nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu
- Mất cảm giác thèm ăn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng
- Sốt cao hoặc cảm thấy nóng, lạnh, run rẩy
Các triệu chứng liên quan đến tiêu hóa:
- Buồn nôn hoặc nôn
- Tiêu chảy hoặc táo bón, hoặc thay đổi thói quen đại tiện
- Đau vùng trên bụng và lan ra sau lưng, có thể nặng hơn khi ăn hoặc nằm và đỡ hơn khi cúi người về phía trước
- Triệu chứng khó tiêu, như cảm giác đầy bụng.
Trà My
Theo Mirror
