3 sàn TMĐT đồng loạt tăng phí
Mới đây, cả ba sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn là Shopee, TikTok Shop và Lazada tiếp tục tăng phí gần như cùng lúc khiến đông đảo người bán hàng, tiểu thương đối mặt nguy cơ thua lỗ.
Theo báo Tuổi Trẻ, trong thông báo gửi đến các nhà bán hàng được cập nhật vào trưa 19/5, sàn TMĐT Lazada cho biết sẽ tăng phí xử lý cho mỗi đơn hàng thành công từ 5% lên mốc 6% (đã bao gồm VAT), áp dụng từ ngày 26/5 tới và bắt đầu áp dụng phí hạ tầng kỹ thuật 3.000 đồng/đơn hàng giao thành công (hiện nay là 0 đồng).
Từ ngày 23/5, sàn Shopee cũng sẽ đồng loạt tăng nhiều loại phí với người bán ngoài Shopee Mall (gian hàng chính hãng). Trong đó, phí hoa hồng cho sàn tăng ở nhiều ngành hàng, như nhóm thời trang, làm đẹp, mẹ và bé, tiêu dùng nhanh. Sàn cũng tăng phí gói Voucher Xtra, với một số trường hợp từ khoảng 4% lên 5,5% giá trị sản phẩm.
Người bán thống kê mức phí phải trả trên Shopee. Ảnh: Tiền Phong
Ngoài ra, người bán sẽ phải chia sẻ nhiều chi phí khuyến mãi hơn khi tham gia các chương trình voucher đồng tài trợ, với mức đóng góp 40% giá trị mã giảm giá, tối đa 50.000 đồng/sản phẩm. Phí gói PiShip hỗ trợ hoàn hàng, giao thất bại cũng được điều chỉnh tăng.
Đáng chú ý, từ ngày 29/5, sàn này áp dụng chính sách "duy trì hiển thị", tự động trích tối thiểu 1% giá trị mỗi đơn hàng thành công để nạp vào tài khoản quảng cáo, nhằm duy trì hiển thị sản phẩm trên sàn.
TikTok Shop cũng tăng phí với nhiều nhóm ngành hàng. Cụ thể, từ ngày 9/5, nền tảng này điều chỉnh tăng phí hoa hồng đối với người bán ở hầu hết ngành hàng, nhóm chịu tác động mạnh gồm: thời trang, sức khỏe - làm đẹp, mẹ & bé và bách hóa, với mức phí mới phổ biến dao động từ khoảng 9 - 17,8% tùy ngành và loại hình cửa hàng.
Các cửa hàng chính hãng tiếp tục chịu mức phí cao hơn cửa hàng thường. Riêng các ngành như điện tử, nhà cửa - đời sống có mức phí thấp hơn nhưng cũng được điều chỉnh tăng nhẹ so với trước.
Ngoài phí hoa hồng nền tảng, người bán còn phải trả phí giao dịch trên mỗi đơn hàng thành công, phí xử lý đơn hàng cố định, cùng các khoản phát sinh như phí vận chuyển chênh lệch, phí tham gia chương trình miễn phí vận chuyển, phí quảng cáo...
Việc cả ba sàn đồng loạt tăng phí khiến nhiều người bán cho biết đang rơi vào thế khó, nếu không tăng giá thì dễ thua lỗ, nhưng ngược lại sẽ bị mất khách.
Lo ngại giá bán trên sàn sẽ cao hơn?
Việc các sàn TMĐT tăng phí đang tạo thêm áp lực áp lực cho cộng đồng bán hàng online, khiến không ít nhà bán hàng lo ngại chi phí kinh doanh ngày càng phình to.
Theo báo Tuổi Trẻ, các sàn TMĐT đều cho biết việc tăng phí là bởi sàn cũng phải chịu nhiều áp lực về các chi phí vận hành và tái đầu tư từ hạ tầng đến kỹ thuật và các dịch vụ hỗ trợ tăng trưởng.
"Quyết định điều chỉnh được đưa ra sau quá trình đánh giá toàn diện về hiệu quả vận hành hệ sinh thái và tiềm năng tăng trưởng thị trường", đại diện TikTok Shop thông tin.
Trong khi đó, theo Shopee, việc điều chỉnh phí "nhằm tiếp tục đầu tư vào hệ sinh thái TMĐT thông qua việc nâng cấp hệ thống thanh toán và xử lý giao dịch, đồng thời đẩy mạnh các chương trình đào tạo và công cụ hỗ trợ nhà bán tối ưu hiệu quả kinh doanh".
Tuy nhiên, các sàn cũng có điều chỉnh giảm nhẹ một số loại phí với một số ngành hàng, dịch vụ cụ thể, đồng thời gia tăng thêm các chương trình hỗ trợ người bán hàng.
Theo báo Người lao động, chỉ trong khoảng 1 năm qua, các nhà bán hàng đã trải qua nhiều đợt điều chỉnh liên quan đến phí hoa hồng, phí thanh toán và các khoản dịch vụ khác. Nếu cộng thêm chi phí quảng cáo, tiếp thị liên kết (affiliate), vận hành và xử lý hoàn trả, tổng chi phí mà người bán phải gánh hiện có thể vượt 25% doanh thu.
Áp lực này buộc nhiều cửa hàng đứng trước lựa chọn khó khăn: giữ nguyên giá để duy trì khách hàng hay tăng giá nhằm bảo đảm lợi nhuận.
Anh Nhật Hào, kinh doanh đồ gia dụng giá rẻ, cho biết hiện vẫn cố gắng giữ giá bán dù lợi nhuận giảm đáng kể. Theo anh, nhiều mặt hàng đã ở mức giá rất thấp, chỉ hơn 30.000 đồng/sản phẩm nên gần như không còn dư địa cắt giảm thêm chi phí. "Nhà cung cấp cũng không thể giảm giá thêm. Trước mắt tôi giữ giá để giữ khách, nhưng về lâu dài chắc chắn phải điều chỉnh nhẹ nếu phí tiếp tục tăng", anh Hào chia sẻ.
Ông Nguyễn Lê Thái Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Hòa Mai, cho biết việc tăng giá trên sàn hiện không dễ do sức mua còn yếu. Trước đây, các nền tảng hỗ trợ mạnh bằng mã giảm giá và miễn phí vận chuyển, nhưng hiện nhiều chương trình ưu đãi đã bị cắt giảm đáng kể.
Ôn Hòa cho rằng, sau khi trừ phí sàn, chi phí vận hành và rủi ro hư hỏng trong quá trình giao hàng, biên lợi nhuận của doanh nghiệp chỉ còn khoảng 7%-10%. Một số sản phẩm của công ty đã phải tăng khoảng 5% từ đầu năm do chi phí nhiên liệu leo thang.
Cũng theo tờ Người lao động, các nhà bán hàng nhận định, giá bán trên sàn TMĐT có thể tăng khoảng 3%-5% trong thời gian tới khi các gian hàng buộc phải cộng thêm chi phí vào giá bán. Điều này đồng nghĩa người tiêu dùng có thể phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một sản phẩm so với trước đây.
Không ít tiểu thương lo ngại biên lợi nhuận ngày càng bị bào mòn, thậm chí buộc phải tăng giá bán, kéo theo nguy cơ người tiêu dùng phải mua hàng đắt hơn trên các sàn TMĐT. Ảnh minh họa/báo Tuổi Trẻ
Tăng phí dịch vụ, cần công khai và minh bạch
Liên quan đến vấn đề trên, theo báo Tiền Phong, ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương - cho biết cơ quan quản lý đã ghi nhận phản ánh của nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán liên quan đến việc một số nền tảng TMĐT điều chỉnh tăng các khoản phí dịch vụ thời gian gần đây.
Theo ông Ninh, việc gia tăng chi phí vận hành gian hàng, quảng bá sản phẩm, logistics hoặc hiển thị sản phẩm có thể tạo áp lực đáng kể với nhà bán hàng, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các chủ thể mới tham gia TMĐT.
Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cũng cho rằng việc điều chỉnh phí diễn ra trong bối cảnh các nền tảng đang tái cơ cấu mô hình vận hành, tối ưu chi phí và chuyển dần từ cạnh tranh bằng trợ giá sang hướng phát triển bền vững hơn.
Ông Ninh nhấn mạnh: “Về nguyên tắc, việc xây dựng giá dịch vụ là quyền của doanh nghiệp theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, các nền tảng TMĐT phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về TMĐT, cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; phải công khai, minh bạch chính sách phí và các thay đổi ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động kinh doanh của người bán”.
Theo ông Ninh, Luật Thương mại điện tử 2025 cùng các văn bản hướng dẫn đã bổ sung nhiều quy định nhằm tăng tính minh bạch của nền tảng TMĐT, bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, lành mạnh và ngăn ngừa các hành vi gây ảnh hưởng bất hợp lý tới hoạt động kinh doanh của người bán.
Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết cơ quan này đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, làm việc với các nền tảng để nắm bắt phản ánh thực tế từ cộng đồng người bán.
"Cục cũng đề nghị các doanh nghiệp rà soát chính sách phí theo hướng minh bạch, hợp lý, có lộ trình phù hợp; tăng cường trao đổi với cộng đồng người bán trước khi áp dụng các thay đổi lớn; hạn chế phát sinh các khoản thu thiếu minh bạch hoặc gây ảnh hưởng bất hợp lý tới người bán", ông Ninh thông tin.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Bùi Thị Ánh Tuyết (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết trên báo Người lao động, việc các sàn tăng phí cần được cơ quan chức năng theo dõi, đánh giá tác động đến môi trường cạnh tranh.
Theo Luật Cạnh tranh hiện hành, doanh nghiệp được xem là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có sức mạnh thị trường đáng kể hoặc thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan. Trường hợp nhóm doanh nghiệp cùng chi phối thị trường và có dấu hiệu phối hợp hành động gây hạn chế cạnh tranh cũng có thể bị xem xét theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, luật sư Tuyết cho rằng việc chứng minh hành vi "bắt tay" hay thỏa thuận tăng phí giữa các nền tảng là rất khó nếu không có bằng chứng cụ thể. Việc nhiều sàn điều chỉnh phí cùng thời điểm chưa đủ căn cứ để kết luận có hành vi vi phạm cạnh tranh.
"Cơ quan quản lý cần chủ động rà soát, yêu cầu các nền tảng giải trình về cơ sở tăng phí để bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Về phía nhà bán hàng, cần đa dạng hóa kênh phân phối để giảm phụ thuộc vào một nền tảng duy nhất" - luật sư Bùi Thị Ánh Tuyết nhận định.
