Cuối năm, nhiều gia đình dành thời gian tổng vệ sinh nhà cửa để đón Tết với mong muốn không gian sống gọn gàng, sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, việc dọn nhà không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn là dịp quan trọng để loại bỏ những vật dụng cũ tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu tiếp tục sử dụng.
Trong số đó, có những món đồ quen thuộc đến mức nhiều người không để ý rằng chúng đã “quá hạn an toàn”.
Chảo chống dính bị trầy xước
Chảo chống dính là vật dụng phổ biến trong hầu hết các gian bếp hiện đại. Tuy nhiên, khi lớp chống dính đã bong tróc, trầy xước hoặc đổi màu, nhiều chuyên gia khuyến cáo người dùng nên ngừng sử dụng ngay.
Theo các chuyên gia, lớp chống dính của loại chảo này thường có chứa PFAS. Đây là nhóm hóa chất tổng hợp còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu”. Các nghiên cứu cho thấy PFAS có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường cũng như tích lũy trong cơ thể con người. Trong nhóm này, hai hợp chất được giới khoa học đặc biệt quan tâm là PFOA và PFOS. PFOA đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào Nhóm 1 - nhóm chất đã được chứng minh gây ung thư ở người, trong khi PFOS thuộc Nhóm 2, tức nhóm có khả năng gây ung thư.
Không dừng lại ở đó, PFOA và PFOS còn được xem là các chất gây rối loạn nội tiết, có thể bắt chước hoặc cản trở hoạt động của các hormone tự nhiên như estrogen và testosterone. Cơ chế này làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư nhạy cảm với hormone, điển hình là ung thư vú và ung thư buồng trứng. Theo thông tin đăng tải trên Express, việc phơi nhiễm PFAS kéo dài còn được ghi nhận có liên quan tới hàng loạt vấn đề sức khỏe khác như rối loạn tuyến giáp, chậm phát triển ở trẻ em, rối loạn hormone sinh sản, ung thư thận hoặc tinh hoàn, tăng cholesterol máu, tổn thương gan, suy giảm hệ miễn dịch và nguy cơ tiền sản giật ở phụ nữ mang thai.
Hộp nhựa đựng thực phẩm cũ, đổi màu
Các hộp nhựa dùng để bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh hoặc hâm nóng bằng lò vi sóng cũng là vật dụng cần được rà soát dịp cuối năm. Khi hộp nhựa đã ngả màu, trầy xước hoặc có mùi khó khử, nguy cơ thôi nhiễm hóa chất vào thực phẩm sẽ tăng lên, đặc biệt với đồ nóng hoặc nhiều dầu mỡ.
Một số loại nhựa cũ, kém chất lượng có thể giải phóng các chất không có lợi cho cơ thể nếu sử dụng lâu dài. Việc mạnh tay loại bỏ những hộp nhựa đã xuống cấp được xem là cách đơn giản để bảo vệ sức khỏe cả gia đình.
Khăn lau, miếng rửa bát dùng quá lâu
Khăn lau bếp, giẻ hay miếng bọt biển rửa bát tưởng chừng vô hại nhưng lại là nơi tích tụ vi khuẩn nếu không được thay mới thường xuyên. Trả lời phỏng vấn trên tờ Huffpost, Becky Rapinchuk - người sáng lập Clean Mama - cho rằng bọt biển thường xuyên bị ẩm do sử dụng hằng ngày nhưng lại ít khi được làm sạch đúng cách, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật sinh sôi.
Cùng quan điểm, Jason Tetro, nhà vi sinh vật học và tác giả cuốn The Germ Code, phân tích rằng cấu trúc nhiều lỗ xốp khiến bọt biển có diện tích tiếp xúc rất lớn. Nhờ đó, vi khuẩn không chỉ bám trên bề mặt mà còn phát triển sâu bên trong. Ông cảnh báo, trong điều kiện thích hợp, lượng vi khuẩn có thể tăng nhanh chỉ trong vòng 30 - 60 phút. Một số nghiên cứu đã ghi nhận mật độ vi khuẩn lên tới hàng chục tỷ cá thể trong mỗi cm³ bọt biển.
Do đó, việc tiếp tục sử dụng khăn lau, miếng rửa bát cũ không chỉ làm giảm hiệu quả vệ sinh mà còn tăng nguy cơ lây nhiễm chéo vi khuẩn sang bát đĩa, thực phẩm.
Lam Chi
Tổng hợp
