Thương vụ tỷ đô
Theo nhiều nguồn tin từ truyền thông địa phương, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã chính thức ký kết hợp đồng mua 300 tên lửa không đối không tầm xa R-37M từ Nga với tổng giá trị thương vụ ước tính hơn 1,2 tỷ USD.
Thương vụ này được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước ngoặt về hiệu suất chiến đấu cho dòng tiêm kích "thế hệ 4+" Su-30MKI — vốn là lực lượng nòng cốt trong biên chế không quân Ấn Độ.
Trước đó, vào đầu tháng 3, nhiều nguồn tin nội bộ từ Ấn Độ cũng cho biết quốc gia này đang cân nhắc một kế hoạch mua sắm quy mô lớn đối với hàng trăm tên lửa R-37M. Cho đến nay, R-37M là loại tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất từng được xuất khẩu trên thế giới, chỉ có thể so sánh với dòng PL-17 của Trung Quốc và AIM-174 của Mỹ về cự ly tác chiến.
Việc trang bị loại vũ khí này sẽ giúp tăng gấp gần ba lần tầm dẫn bắn của các tiêm kích Su-30MKI, diễn ra ngay trong bối cảnh các kế hoạch hiện đại hóa sâu rộng dòng máy bay này đang được xem xét.
Quyết định mua sắm R-37M xuất hiện đồng thời với các xác nhận vào cuối tháng 2 rằng Bộ Quốc phòng Ấn Độ sẽ triển khai kế hoạch nâng cấp toàn diện các tiêm kích Su-30MKI với sự hỗ trợ từ phía Nga.
Trong giai đoạn đầu, dự án sẽ tập trung cải tiến 84 máy bay, bao gồm việc tích hợp radar mới, các pod tác chiến điện tử và tên lửa không đối không tầm trung R-77M. Về bản chất, R-37M là dòng tên lửa kích cỡ lớn vốn được phát triển cho tiêm kích đánh chặn MiG-31BM — loại máy bay chiến đấu hạng nặng nhất thế giới hiện nay. Do Su-30MKI cũng là một dòng tiêm kích hạng nặng, nó hoàn toàn có khả năng tích hợp loại tên lửa này mà không gây ảnh hưởng quá lớn đến hiệu suất bay.
Còn nhiều khí tài khác đang được nhắm đến
R-37M chỉ là một trong số nhiều khí tài không chiến cao cấp mà Ấn Độ dự kiến mua sắm nhằm tăng cường năng lực cho lực lượng không quân. Cuối tháng 3 vừa qua, Bộ Quốc phòng nước này cũng đã phê duyệt thỏa thuận mua 10 tiểu đoàn hệ thống phòng không tầm xa S-400.
Đến tháng 1/2026, cơ quan này xác nhận các cuộc đàm phán mua tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 đã tiến sang giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu, sau khi phía Nga đưa ra lời đề nghị chưa từng có vào tháng 6/2025 về việc cung cấp toàn bộ quyền truy cập vào mã nguồn của máy bay.
Việc đầu tư mạnh mẽ vào năng lực của Su-30MKI, song song với việc mua sắm tiêm kích thế hệ mới và các hệ thống phòng không tầm xa hiện đại, được dự báo sẽ mang lại sự thay đổi mang tính toàn diện cho năng lực tác chiến trên không của Ấn Độ.
Sức mạnh của R-37M nằm ở sự kết hợp giữa tầm bắn từ 350 - 400 km, đầu đạn nặng 61 kg và đặc biệt là tốc độ cực cao lên tới Mach 6, cho phép gia tăng đáng kể tiềm lực chiến đấu của Su-30MKI.
Mặc dù dòng tiêm kích này thiếu hệ thống radar mạnh mẽ tương đương MiG-31 (vốn khiến nó khó có thể khai thác tối đa tầm bắn của tên lửa nếu chỉ dựa vào cảm biến trên khoang), nhưng các kế hoạch nâng cấp radar mới cùng việc chia sẻ dữ liệu mục tiêu từ hệ thống S-400 (và có thể là Su-57 trong tương lai) sẽ giúp tối ưu hóa uy lực của R-37M.
Nhiều giả thuyết cho rằng quyết định mua R-37M chịu ảnh hưởng từ hiệu quả của tên lửa phòng không 40N6 (tầm bắn 400 km) thuộc hệ thống S-400, vốn đã được sử dụng để gây gián đoạn các hoạt động hỗ trợ của Pakistan trong các cuộc đụng độ hồi tháng 3.
Điều này làm nổi bật giá trị của khả năng bắn hạ máy bay từ sâu trong lãnh thổ đối phương, cũng như tiêu diệt các máy bay tác chiến điện tử hoặc hệ thống cảnh báo sớm (AEW&C) từ khoảng cách cực xa. Việc Ấn Độ gia tăng đầu tư vào các hệ thống và thiết bị của Nga diễn ra trong bối cảnh Pháp đang chật vật thúc đẩy thương vụ tiêm kích Rafale với Bộ Quốc phòng Ấn Độ, một phần do phía Pháp không sẵn lòng đáp ứng các yêu cầu khắt khe của phía Ấn Độ về chuyển giao công nghệ.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
