Hôm nay là ngày giỗ thứ hai của má. Mâm cúng đầy đủ thịt thà, xôi gà, trái cây không thiếu thứ gì, nhưng lại thiếu thứ quan trọng nhất: sự sum vầy. Căn nhà ngói ba gian rộng thênh thang giờ chỉ có thằng Út lủi thủi ra vào. Còn bốn anh em chúng tôi – những người được coi là "thành đạt" – chỉ gửi đồ về cúng hoặc chuyển khoản, tuyệt nhiên không một ai bước chân về lại ngôi nhà đó.
Tất cả cũng chỉ vì tờ giấy viết tay má để lại trước khi trút hơi thở cuối cùng.
Nhà tôi có 5 anh chị em. Ba mất sớm, má gồng gánh buôn bán ngược xuôi nuôi cả đàn con khôn lớn. Lần lượt tôi, thằng Hai, con Ba, rồi con Tư đều thoát ly lên thành phố, lập nghiệp, mua nhà, mua xe. Chỉ có thằng Út, vì ốm yếu từ nhỏ và tính tình lầm lì, nên học hết cấp 3 thì ở lại quê làm vườn, chăm sóc má.
Những năm tháng má còn sống, anh em tôi vẫn về thăm nhà đều đặn vào dịp Tết nhất. Chúng tôi tự hào vì mình gửi về cho má không thiếu thứ gì, từ thuốc bổ ngoại đến ti vi màn hình phẳng. Chúng tôi cứ nghĩ, tiền bạc có thể bù đắp cho sự vắng mặt của mình. Chúng tôi nhìn thằng Út với ánh mắt thương hại, đôi khi là coi thường, cho rằng nó là đứa bất tài nhất nhà nên mới phải bám váy mẹ.
Rồi ngày má mất đến đột ngột sau một cơn tai biến. Đám tang má to nhất xã, kèn trống linh đình. Anh em tôi khóc lóc vật vã, ai nhìn vào cũng khen má có phước, con cái hiếu thảo. Nhưng bi kịch thật sự bắt đầu ngay sau khi hạ huyệt, lúc bác trưởng tộc lôi ra một tờ giấy học sinh ố vàng, nét chữ run rẩy của má viết cách đó vài tháng.
Nội dung tờ giấy ngắn gọn, không có con dấu công chứng, chỉ là lời dặn dò: "Căn nhà và mảnh vườn này, má để lại toàn quyền cho thằng Út. Các anh chị nó đã có phận, có cơ nghiệp đàng hoàng, hãy nhường lại cho em. Coi như đây là phần bù đắp má dành cho nó vì đã hi sinh tuổi trẻ để ở cạnh má..."
Vừa nghe dứt lời, không khí tang thương bỗng chốc biến thành một phiên tòa xét xử. Cô Ba hét lên đầu tiên: "Tại sao lại như thế? Đất đai giờ lên giá cả tỷ bạc, sao má lại cho mình nó? Chắc chắn nó đã thủ thỉ xúi giục má lúc má lẩn thẩn!". Thằng Hai đập bàn: "Con nào cũng là con, chia đều mới là đạo lý. Nó chăm má thì chúng tôi cũng gửi tiền về nuôi má, chứ nó lấy gì mà nuôi?".
Tôi – là anh cả – thay vì đứng ra dàn xếp, lòng tham và sự ích kỷ cũng khiến tôi mờ mắt. Tôi nghĩ đến món nợ ngân hàng khi mua căn chung cư thứ hai cho con trai, nghĩ đến giá trị mảnh đất mặt tiền đang sốt giá. Tôi lạnh lùng nói: "Tờ giấy này không có giá trị pháp lý. Nếu chú Út biết điều thì chia 5, còn không thì kiện ra tòa".
Lúc đó, tôi thấy thằng Út ngồi co ro ở góc nhà, tay ôm di ảnh má, mắt đỏ hoe nhưng ráo hoảnh. Nó không cãi một lời nào, chỉ nhìn chúng tôi trân trân. Cái nhìn ấy ám ảnh tôi đến tận bây giờ. Nó lẳng lặng đứng dậy, đặt tờ giấy xuống bàn thờ má rồi nói: "Mấy anh chị cần tiền đến thế sao? Nếu muốn bán thì bán đi, em đi chỗ khác".
Ảnh minh họa: AI
Câu nói đó như gáo nước lạnh tạt vào mặt, nhưng lòng tham đã chiến thắng sĩ diện. Chúng tôi tranh cãi, mạt sát nhau ngay trước bàn thờ chưa tàn nhang khói của má. Kết cục, không ai bán được nhà vì vướng thủ tục pháp lý và sự can thiệp của chính quyền xã, nhưng tình thâm thủ túc thì đã đứt đoạn từ ngày đó. Bốn người chúng tôi bỏ về thành phố, thề không nhìn mặt thằng Út nếu nó không chịu bán đất chia tiền.
Hai năm trôi qua. Đêm qua tôi nằm mơ thấy má. Má không mắng, chỉ ngồi khâu áo ở hè, cái lưng còng xuống cô độc. Tỉnh dậy, tôi chợt nhớ lại những ngày má nằm liệt giường những tháng cuối đời. Ai là người thay tã? Ai là người thức trắng đêm bóp chân? Ai là người nấu từng muỗng cháo? Là thằng Út. Lúc chúng tôi bận rộn với những hợp đồng tiền tỷ, bận đi du lịch, thì thằng Út đang đánh đổi cả thanh xuân của nó để làm tròn chữ Hiếu thay cho cả 4 anh chị.
Căn nhà đó má để cho nó, không phải là tài sản, mà là sự ghi nhận, là mái ấm duy nhất che chở cho đứa con thiệt thòi nhất. Vậy mà chúng tôi, những kẻ có trong tay bạc tỷ, lại đi tranh giành từng tấc đất với chính em ruột mình.
Tờ giấy má để lại không sai. Cái sai là ở lòng tham của chúng tôi đã biến tờ giấy ấy thành lưỡi dao cắt đứt tình máu mủ. Giờ đây, có tiền, có nhà cao cửa rộng, nhưng mỗi lần nghĩ về quê, nghĩ về thằng Út lủi thủi thắp hương cho má một mình, tôi thấy mình nghèo nàn và khốn khổ vô cùng.
Muốn cầm điện thoại lên gọi cho em, nói một lời xin lỗi, mà sao nặng nề quá...
* Tâm sự của độc giả
