Khi nói đến việc bảo vệ thận, đa số người trẻ thường chỉ chú ý đến việc uống đủ nước, giảm ăn mặn và không nhịn tiểu. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Trung Quoosac), bấy nhiêu đó là chưa đủ để bảo vệ hệ bài tiết từ bên trong. Trong cuộc sống hiện đại, có những tác nhân nguy hiểm đang âm thầm gây hại cho tế bào cầu thận mà rất ít ai ngờ tới, điển hình là thói quen tiếp xúc với các loại mùi hương độc hại.
Nhiều loại mùi hương thơm nức mũi nếu lạm dụng hoặc dùng sai cách có thể chứa các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VOC, chất làm dẻo hoặc bụi mịn PM2.5. Khi con người hít phải trong thời gian dài, các độc tố này sẽ đi vào hệ tuần hoàn, bắt buộc hệ bài tiết phải làm việc hết công suất để lọc máu. Dưới đây là 5 bẫy mùi hương nguy hiểm với thận mà bác sĩ Hung khuyên bạn cần đặc biệt lưu ý.
1. Mùi nước hoa hoặc tinh dầu kém chất lượng
Rủi ro đối với sức khỏe thường xuất hiện khi người dùng lựa chọn các dòng nước hoa hoặc tinh dầu trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Để cắt giảm chi phí và kéo dài thời gian lưu hương, các loại hương liệu giả này thường bị lạm dụng hàm lượng lớn chất làm dẻo phthalates DEP.
Đáng chú ý, kiểu dùng nước hoa này trong không gian phòng tắm đóng kín cửa bị các bác sĩ ví như hành vi tự hít độc. Khi các chất chuyển hóa từ nước hoa kém chất lượng bài tiết qua đường nước tiểu, chúng có nguy cơ tấn công và làm tổn thương các cấu trúc ống thận.
2. Mùi khói dầu mỡ từ các món chiên rán, xào nấu ở nhiệt độ cao
Không ít người cảm thấy kích thích vị giác trước mùi thơm nức mũi của các món chiên xào bốc lên từ bếp ăn hằng ngày. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, mùi hương này lại là sản phẩm của quá trình phân hủy dầu mỡ khi bị đun nóng vượt quá điểm bốc khói.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Occupational and Environmental Medicine cho biết khói bếp chứa hàm lượng lớn các hydrocarbon thơm đa vòng PAH. Việc hít phải các chất khí này liên tục trong không gian bếp thiếu thông thoáng sẽ kích hoạt tình trạng stress oxy hóa, âm thầm làm tổn thương tế bào nội mạc mạch máu và gây gián đoạn chu trình lọc máu tự nhiên của thận.
3. Mùi hương nhân tạo đậm đặc từ các sản phẩm làm thơm phòng và trang phục
Rủi ro đối với hệ bài tiết thường đến từ các hoạt chất cố định hóa học được sử dụng trong các sản phẩm xịt phòng, sáp thơm hoặc một số loại nước xả vải có mùi hương nhân tạo quá nồng gắt.
Nghiên cứu từ Đại học Washington từng phát hiện ra rằng mùi hương từ máy sấy quần áo sử dụng hương liệu đậm đặc có thể chứa acetaldehyde và các chất dễ bay hơi khác. Trong khi đó, các chất tạo mùi trong phòng lại thường chứa hợp chất terpen, dễ phản ứng với ozone trong không khí để tạo ra các hạt siêu mịn và formaldehyde.
Việc tiếp xúc với các loại hương liệu nhân tạo đậm đặc này trong môi trường kín như ô tô, nhà tắm khiến các chất ô nhiễm không thể phân tán, dễ đi vào máu qua đường hô hấp và gây tổn thương tế bào cầu thận cấp tính. Nhẩ là nếu chúng có chất lượng kém hoặc sử dụng quá nhiều cùng lúc.
4. Mùi thơm của hương/nhang và trầm hương trong phòng kín
Việc thắp nhang hoặc đốt trầm hương trong phòng đóng kín mít, không có sự lưu thông không khí là thói quen sinh hoạt dễ gây hại cho hệ bài tiết. Khi bị đốt cháy, khói nhang trầm sẽ giải phóng nồng độ rất cao các hạt bụi mịn PM2.5 cùng các hydrocarbon thơm đa vòng.
Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí của Trường Cao đẳng Thận học Hoa Kỳ chỉ ra rằng cứ mỗi 10 microgam trên mét khối tăng lên của nồng độ PM2.5 trong không khí, nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính sẽ tăng lên 1,3 lần. Các hạt siêu mịn này xâm nhập vào máu làm tăng độ nhớt của máu, trực tiếp gây áp lực lên mạch máu nuôi thận.
5. Mùi đặc trưng của khói thuốc, xì gà, thuốc lá điện tử
Dù là khói thuốc lá truyền thống, thuốc lào, xì gà nồng đậm hay những làn khói thơm vị trái cây từ thuốc lá điện tử, tất cả đều chứa những bẫy độc tố gây phá thận ở mức độ cao.
Tác hại đối với thận của thói quen ngửi khói thuốc thụ động trong không gian kín là các hoạt chất độc hại và kim loại nặng (như cadmium, chì, nickel) sẽ đi vào cơ thể, tích tụ trực tiếp tại các mô thận. Quá trình này khiến các mạch máu nhỏ dẫn đến thận bị co thắt, xơ cứng, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng cơ quan này, lâu dần sẽ hủy hoại các tế bào ống thận và làm tăng vọt nguy cơ suy thận.
Nguồn và ảnh: Good Morning Health, Sunday More, QQ
Chiến My
