BS Dương Minh Tuấn (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ, ngày đầu năm, ai cũng mong bỏ lại những điều không may mắn phía sau và bắt đầu một năm mới khỏe mạnh hơn. Nhưng có những hiểu lầm nếu không bỏ đi, chúng ta rất dễ mang theo cả bệnh tật từ năm cũ sang năm mới. Và đây là những điều anh mong muốn mọi người nhìn nhận lại cho đúng:
1. Đầu năm ăn chay, detox là "làm sạch" gan thận
Theo BS Tuấn, về mặt sinh lý học, gan và thận là những cơ quan có hệ thống thải độc tự nhiên rất tinh vi. Gan chuyển hóa các chất độc thông qua hệ enzyme, sau đó thận lọc và đào thải qua nước tiểu. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy nước ép, trà detox hay chanh muối liều cao giúp gan thận "sạch" hơn.
Ngược lại, việc lạm dụng các hình thức detox có thể gây rối loạn điện giải, hạ đường huyết, tăng gánh nặng cho gan thận nhất là ở người có bệnh nền.
2. Tăng cân là do cơ địa, do chuyển hóa kém
BS Tuấn khẳng định, tăng cân phần lớn là hậu quả của mất cân bằng năng lượng kéo dài: năng lượng nạp vào lớn hơn năng lượng tiêu hao. "Chuyển hóa kém" hiếm khi là nguyên nhân chính, trừ một số bệnh lý nội tiết đặc biệt.
Việc đổ lỗi cho cơ địa khiến nhiều người bỏ qua những yếu tố có thể thay đổi được như khẩu phần ăn, vận động, giấc ngủ và stress, những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến insulin và chuyển hóa mỡ.
3. Không mệt, không đau thì chắc là không có bệnh
Chuyên gia cho hay, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, ung thư,… đều có đặc điểm chung là tiến triển âm thầm. Khi glucose máu, huyết áp hay mỡ máu tăng, cơ thể có khả năng "thích nghi giả tạo" trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Đến khi xuất hiện mệt, nhìn mờ, tê bì hay biến cố tim mạch thì tổn thương đã tích lũy đáng kể.
4. Thuốc bổ, vitamin uống càng nhiều càng tốt
Cơ thể chỉ cần vi chất trong một khoảng sinh lý nhất định. Khi không thiếu mà vẫn bổ sung, các vitamin tan trong mỡ, canxi hoặc khoáng chất có thể tích lũy, gây rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ sỏi thận, tổn thương gan hoặc tương tác thuốc. "Bổ" không đúng chỉ định không làm cơ thể khỏe hơn mà đôi khi chỉ làm gan thận phải làm việc nhiều hơn.
5. Chỉ số xét nghiệm hơi cao một chút thì "chưa sao đâu"
Y học dự phòng không chờ đến khi vượt ngưỡng nguy hiểm. HbA1c, LDL-cholesterol hay huyết áp chỉ cần tăng nhẹ nhưng kéo dài đã đủ làm tăng nguy cơ tim mạch và biến chứng chuyển hóa. Giai đoạn "hơi cao" chính là thời điểm tốt nhất để can thiệp bằng thay đổi lối sống, trước khi phải phụ thuộc vào thuốc.
6. Chữa bệnh theo trào lưu không chính thống sẽ "đỡ thuốc, đỡ độc"
Những khái niệm như chữa bệnh bằng năng lượng vũ trụ, nước ion kiềm, uống chanh muối liều cao hay các phương pháp truyền miệng tương tự không có nền tảng sinh lý học và bằng chứng khoa học rõ ràng. Nguy hiểm hơn, chúng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị chuẩn, làm bệnh tiến triển nặng hơn, hoặc gây rối loạn chuyển hóa - điện giải khó kiểm soát.
Cuối cùng, điều quan trọng nhất khi bước sang năm mới không phải là chạy theo bao nhiêu trào lưu chăm sóc sức khỏe, mà là hiểu đúng cơ thể mình, tôn trọng sinh lý tự nhiên và lựa chọn những phương pháp đã được kiểm chứng.
"Chúc mọi người một năm mới bình an, tỉnh táo trước thông tin y tế, và chủ động hơn với sức khỏe của chính mình", điều cuối cùng BS Dương Minh Tuấn muốn chia sẻ.
(Ảnh minh họa: Internet)
Tuấn Minh
