Khép lại hành trình phát sóng với mức rating kỷ lục 13,8%, bom tấn cổ trang Perfect Crown lẽ ra đã có một cái kết viên mãn nếu không vấp phải làn sóng phẫn nộ kinh hoàng từ công chúng Hàn Quốc vì loạt sạn bóp méo lịch sử và văn hóa. Giữa tâm bão chỉ trích, đạo diễn bộ phim đã phải bật khóc nức nở ngay trên truyền thông, trong khi cặp đôi chính IU và Byeon Woo Seok cũng muối mặt đăng bài tạ lỗi với khán giả.
Tuy nhiên, đây không phải lần đầu phim Hàn “đụng chạm” đến vấn đề lịch sử nhạy cảm. Cùng điểm lại 7 bộ phim Hàn là vết nhơ lớn nhất lịch sử truyền hình: Từ tác phẩm thị phi của Jisoo (BLACKPINK) khiến hơn 200.000 người ký đơn đòi tẩy chay, cho đến "thảm họa" bị bức tử chỉ sau 2 tập phát sóng, làm bốc hơi khoản kinh phí khổng lồ lên tới 320 tỷ won.
1. Snowdrop
Snowdrop lấy bối cảnh vào thời kỳ phong trào dân chủ hóa Gwangju năm 1980, một trang lịch sử đau thương và là vết thương lòng khó chạm vào của người dân Hàn Quốc. Năm đó, biết bao người dân đã bị đàn áp, tra tấn, thậm chí hy sinh khi đứng lên đấu tranh vì tự do dân chủ chống lại chính quyền quân phiệt. Trong khi đó, Cục Kế hoạch An ninh Quốc gia (ANSP) – cơ quan chuyên giám sát người dân – lại là nỗi ám ảnh kinh hoàng nhất thời bấy giờ.
Thế nhưng, Snowdrop một mặt lại xây dựng hình tượng nam chính là gián điệp Triều Tiên (Jung Hae In thủ vai) theo hướng lãng mạn, lương thiện, có nỗi khổ tâm riêng; mặt khác lại khắc họa ANSP như một tổ chức chính nghĩa bảo vệ đất nước. Điều này khiến khán giả Hàn Quốc không thể chấp nhận được, vì cho rằng bộ phim đang tẩy trắng một cách nghiêm trọng cho những thế lực đen tối nhất trong lịch sử.
Làn sóng phẫn nộ đẩy lên đỉnh điểm khi có hơn 200.000 người ký tên gửi lên Nhà Xanh yêu cầu ngừng phát sóng bộ phim. Thân nhân của các liệt sĩ trong phong trào dân chủ năm xưa cũng đích thân lên tiếng chỉ trích tác phẩm bóp méo lịch sử, khiến các nhà tài trợ đua nhau cắt hợp đồng để tháo chạy. Dù đài JTBC kiên quyết không ngừng chiếu và khẳng định phim không tập trung vào phong trào dân chủ, làn sóng tẩy chay vẫn lan rộng từ ê-kíp đến diễn viên. Thậm chí xuất hiện cả những lời kêu gọi cực đoan đòi đóng cửa đài JTBC. Cuối cùng, Snowdrop khép lại trong ồn ào và trở thành một trong những bộ phim vấp phải sự phản kháng xã hội lớn nhất lịch sử truyền hình Hàn Quốc.
2. Perfect Crown
Dù khép lại hành trình phát sóng với mức rating kỷ lục 13.8%, bộ phim cổ trang Perfect Crown do IU và Byeon Woo Seok đóng chính lại bất ngờ đón nhận làn sóng giận dữ kinh hoàng từ công chúng Hàn Quốc vì cẩu thả trong khâu khảo cứu lịch sử.
Tâm điểm của cuộc tranh cãi nảy lửa xuất hiện ở phân cảnh đại kết cục tại tập 11. Trong buổi lễ đăng cơ vương quyền, thay vì hô vang "vạn tuế" (manse) và để nhân vật Đại quân Lee Ahn (Byeon Woo Seok) đội Thập nhị lưu miện (mũ miện 12 dải ngọc) xứng tầm một vị hoàng đế độc lập, thì đoàn phim lại hạ cấp xuống hô "thiên tuế" (cheonse) và để nam chính đội Cửu lưu miện (mũ miện 9 dải ngọc). Netizen xứ Kim Chi lập tức nổi đóa vì cho rằng những thiết lập này vốn chỉ dành cho các nước chư hầu thời xưa, việc đưa lên màn ảnh không khác nào tự hạ thấp quốc thể. Chưa dừng lại ở đó, phân cảnh thưởng trà của IU cũng bị bóc trần là mang đậm phong cách trà đạo Trung Hoa, thậm chí đạo cụ dùng trong cảnh quay còn là những chén trà giá rẻ mua từ trang thương mại điện tử Taobao.
Trước áp lực đè nặng từ dư luận, nhà đài MBC đã phải lập tức lên tiếng xoa dịu và thông báo sẽ tiến hành chỉnh sửa, xóa bỏ cảnh kết gây tranh cãi của tập 11 trên các nền tảng trực tuyến. Hiện tại, hai ứng dụng Disney+ và Wavve đã hoàn tất việc cập nhật phiên bản sửa đổi phần phụ đề và âm thanh, trong khi các nền tảng VOD và OTT khác sẽ cần thêm vài ngày để đồng bộ hoàn chỉnh.
Bê bối văn hóa quá lớn này cũng khiến ê-kíp sản xuất rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Trong một bài phỏng vấn độc quyền, đạo diễn Park Joon Hwa đã không giấu nổi sự bất lực, liên tục thở dài và bật khóc nhận hết trách nhiệm về mình. Bộ đôi biên kịch Yoo Ji Won cùng hai diễn viên chính IU và Byeon Woo Seok sau đó cũng đồng loạt lên tiếng xin lỗi khán giả. Dù nữ chính IU đã nghẹn ngào hối lỗi ngay trong buổi tiệc sinh nhật của mình và đăng tâm thư chính thức lên Instagram cá nhân, cơn thịnh nộ của công chúng xứ Hàn dành cho tác phẩm này vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
3. Under the Queen's Umbrella
Với sự dẫn dắt của "chị đại" Kim Hye Soo, Under the Queen's Umbrell (Dưới Bóng Trung Điện) mang phong cách hài đen kể về cuộc chiến bảo vệ các con của một vương phi thời Joseon. Dù nhận được cơn mưa lời khen về chất lượng và rating, bộ phim vẫn không tránh khỏi vết nhơ tranh cãi.
Nguồn cơn bắt nguồn từ việc phim được định vị là lịch sử giả tưởng nhưng lại sử dụng trực tiếp quốc hiệu có thật là Joseon. Khán giả cho rằng một khi đã dùng bối cảnh lịch sử có thật thì các thiết lập khác phải được khảo cứu chính xác chứ không thể tự biên tự diễn, dẫn đến việc phim bị chỉ trích là gây hiểu lầm về lịch sử.
Tranh cãi lớn hơn nằm ở yếu tố Trung Hoa cài cắm trong phim. Tấm hoành phi trong tẩm cung của nhà vua có khắc ba chữ Thái Hòa Điện, vốn là tên chính điện trong Tử Cấm Thành của triều đại nhà Thanh (Trung Quốc), hoàn toàn râu ông nọ cắm cằm bà kia với cung điện Joseon. Ngoài ra, việc phim sử dụng chữ Hán giản thể cho dòng phụ đề "vật quy nguyên chủ" (vật về chủ cũ) khiến netizen Hàn giận dữ cho rằng đội ngũ sản xuất quá cẩu thả. Dù sau đó biên kịch và ê-kíp đã lên tiếng giải trình, việc nữ chính Kim Hye Soo chia sẻ lại bài viết này lại vô tình khiến cô bị vạ lây và tổn hại hình tượng.
4. Mr. Queen
Được làm lại từ tiểu thuyết Thái tử phi thăng chức ký của Trung Quốc, Mr. Queen (Chàng Hậu) từng gây sốt nhờ yếu tố hài hước xuyên không, song tranh cãi lịch sử cũng đeo bám phim dai dẳng. Đầu tiên là việc cải biên hình tượng nhân vật: Trong lịch sử, vua Cheoljong (Triết Tông) được ghi chép là một vị vua ham mê tửu sắc và nhu nhược, nhưng lên phim ông lại biến thành một minh quân thông tuệ, giả vờ yếu thế để mưu giả đại sự. Điều này bị xem là sai lệch quá lớn so với chính sử.
Đỉnh điểm của làn sóng phản đối là câu thoại trong phim coi nhẹ lịch sử: "Cuốn Triều Tiên Vương triều thực lục cũng chỉ là tin đồn nhảm mà thôi" hay "Nhạc tế lễ Tông Miếu còn phải nhảy đến bao giờ nữa?". Cần biết rằng, Triều Tiên Vương triều thực lục là một trong những bảo vật tư liệu quý giá nhất của Hàn Quốc, còn Nhạc tế lễ Tông Miếu là di sản văn hóa phi vật thể nhân loại đã được UNESCO công nhận. Việc bộ phim đem các bảo vật quốc gia ra làm trò đùa cợt khiến khán giả Hàn Quốc cảm thấy bị xúc phạm nặng nề. Mặc dù phim vẫn đạt rating rất cao, nhưng những vết nhơ này vẫn là điều khó bôi xóa.
5. Hoàn Hồn
Ngay từ trước khi bấm máy, bom tấn cổ trang kỳ ảo Alchemy of Souls (Hoàn Hồn) đã thu hút nhiều sự chú ý khi nữ chính ban đầu là Park Hye Eun bị gạch tên vì diễn xuất kém và được thay thế bằng Jung So Min. Đến khi phát sóng, phim lại vướng vào nghi vấn "Trung Hoa hóa".
Nhiều khán giả chỉ ra rằng ngay từ tập 1, một số đại cảnh của phim giống hệt tác phẩm cổ trang huyền huyễn Tương Dạ (2018) của Trung Quốc. Tiếp đó, cốt truyện xoay quanh các thuật sĩ và thuật hoàn hồn cũng bị tố đạo nhái ý tưởng từ Trần Tình Lệnh. Thậm chí, một vài phân cảnh còn bị cư dân mạng nhặt hạt sạn vì quá giống các phim tiên hiệp Trung Quốc khác như Hương mật tựa khói sương hay Thiên cổ quyết trần. Dù phía nhà sản xuất giữ im lặng và dùng chất lượng kỹ xảo cùng diễn xuất để kéo lại người xem, cái mác "phim Hàn lai Trung" vẫn đeo bám tác phẩm này đến tận khi kết thúc.
6. Joseon Exorcist
Lên sóng vào năm 2021 trên đài SBS, bom tấn cổ trang Joseon Exorcist (Pháp Sư Trừ Tà Triều Tiên) từng nhận được kỳ vọng khổng lồ từ công chúng. Thế nhưng, chỉ sau đúng 2 tập đầu tiên, bộ phim đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng tẩy chay kinh hoàng nhất lịch sử truyền hình xứ Hàn.
Sai lầm chí mạng của phim nằm ở khâu đạo cụ khi trộn lẫn văn hóa Trung – Hàn một cách vô tội vạ. Rõ ràng là bối cảnh thời Joseon, nhưng chữ "Tửu" (Rượu) trên bình rượu lại viết bằng phông chữ Trung Quốc. Trên bàn tiệc đãi khách lại bày biện toàn các món ăn Trung Hoa như trứng bắc thảo, sủi cảo và bánh trung thu. Khán giả Hàn Quốc vô cùng phẫn nộ vì cho rằng sự cẩu thả này không chỉ là thiếu chuyên nghiệp, mà còn dễ gây hiểu lầm tai hại về văn hóa cho khán giả quốc tế.
Làn sóng phản đối lan nhanh như vũ bão. Trước sức ép khủng khiếp từ các đơn vị tài trợ đồng loạt rút vốn và đơn kiến nghị của người dân, đài SBS đã phải ra thông báo khai tử bộ phim ngay lập tức. Pháp sư trừ tà Joseon chính thức trở thành bộ phim có số tập phát sóng ngắn kỷ lục, khiến khoản kinh phí đầu tư khổng lồ 320 tỷ won trôi sông đổ biển. Đây cũng là bài học xương máu đắt giá nhất cho ngành phim ảnh Hàn Quốc về việc nghiên cứu lịch sử và văn hóa khi làm phim cổ trang.
7. Empress Ki
Empress Ki (Hoàng hậu Ki) là một trong những bộ phim cung đấu kinh điển với rating cao chót vót, kể về cuộc đời của vị cung nữ người Goryeo - Ki Seung Nyang (Ha Ji Won thủ vai) bị cống nạp sang nhà Nguyên rồi từng bước trở thành Hoàng hậu. Tuy nhiên, nếu đối chiếu với lịch sử đời thật, Hoàng hậu Ki lại là một nhân vật cậy sủng sinh kiêu, từng cùng con trai âm mưu cướp ngôi vị, cấu kết với gian thần lũng đoạn triều chính. Trong sử sách, bà bị đánh giá là một "yêu hậu hại nước", một trong những tội nhân khiến nhà Nguyên diệt vong. Thế nhưng lên phim, tất cả những góc tối này đều bị xóa sạch để biến bà thành một người phụ nữ huyền thoại tài sắc vẹn toàn, có tư duy và lòng yêu nước.
Bên cạnh đó, nhân vật vua Goryeo - Wang Yu do Joo Jin Mo thủ vai trong phim ngoài đời thực vốn là một bạo chúa khét tiếng gian dâm và tàn bạo, nhưng lên phim lại được xây dựng thành một vị vua thâm tình, si tình hết mực vì Hoàng hậu Ki. Việc "tẩy trắng" và lãng mạn hóa các nhân vật lịch sử có thật một cách quá đà này đã khiến không ít khán giả Hàn Quốc bất bình, cho rằng đoàn phim đã quá vô trách nhiệm khi nhân danh giải trí để bóp méo sự thật.
Nguồn: Soompi
Ngọc Hà
