Gia đình mang chung virus và nỗi ám ảnh xơ gan, ung thư gan
Chị L.T.N (32 tuổi, trú tại Lai Châu) hiện đang điều trị tại Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội). Từ năm 18 tuổi, trong một lần khám sức khỏe xin việc, chị bất ngờ phát hiện mình dương tính với virus viêm gan B. Bác sĩ khuyên cả gia đình đi kiểm tra, và kết quả khiến tất cả bàng hoàng: bố chị mắc đồng thời viêm gan B và C thể hoạt động; mẹ cùng 5 người con đều mang virus viêm gan B. Đặc biệt, anh rể và cháu của chị cũng có kết quả dương tính.
Căn bệnh không chỉ dừng lại ở kết quả xét nghiệm. Hiện chị N. và chị gái đã tiến triển đến giai đoạn đầu của xơ gan. Khi mang thai lần thứ 5, chị xuất hiện các triệu chứng nặng như vàng da, vàng mắt, suy gan và chớm xơ gan. Thai kỳ phải kết thúc sớm ở tháng thứ 8. Sau sinh, sức khỏe chị suy kiệt, chức năng gan bị tổn thương nặng nề, buộc phải điều trị tích cực tại bệnh viện.
Trả lời Vietnamnet, Thạc sĩ, bác sĩ Đới Ngọc Anh (Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết: “Nhiều bệnh nhân chỉ biết mình mang virus khi tình cờ đi khám sức khỏe hoặc nhập viện vì biến chứng. Chính sự âm thầm này khiến bệnh khó kiểm soát và gây hậu quả nặng nề cho người bệnh lẫn cộng đồng”. Với gia đình chị N., các bác sĩ đang chỉ định dùng thuốc kháng virus đồng thời tư vấn biện pháp phòng tránh để ngăn lây sang thế hệ sau.
Bệnh âm thầm, biến chứng nghiêm trọng và con đường lây lan phổ biến
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hơn một triệu người tử vong vì biến chứng liên quan đến virus viêm gan B. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ nhiễm cao, khoảng 8% dân số, thậm chí ở một số địa phương tỷ lệ này lên tới 20%. Đây là một trong những lý do khiến nước ta được xếp vào vùng dịch tễ trọng điểm của thế giới.
Viêm gan B tồn tại ở hai dạng: cấp tính và mạn tính. Đặc biệt, viêm gan B mạn tính là nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan, suy gan và ung thư gan – loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất hiện nay. Điều nguy hiểm là phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng, chỉ đến khi bệnh tiến triển nặng mới được phát hiện.
Virus viêm gan B lây truyền qua nhiều con đường: từ mẹ sang con trong lúc sinh, qua máu khi dùng chung kim tiêm hoặc truyền máu không an toàn, qua quan hệ tình dục không an toàn khi có trầy xước niêm mạc, và thậm chí qua tiếp xúc gần nếu có vết thương hở. Nhóm nguy cơ cao bao gồm trẻ sơ sinh có mẹ mang virus, người tiêm chích ma túy, người quan hệ tình dục không an toàn hoặc đồng giới nam, nhân viên y tế, bệnh nhân chạy thận nhân tạo và những người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, HIV, viêm gan C.
Phòng ngừa – chìa khóa để bảo vệ sức khỏe và thế hệ sau
Dù nguy hiểm, viêm gan B hoàn toàn có thể phòng ngừa. Các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm vắc-xin là biện pháp hữu hiệu nhất, đặc biệt nếu được tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh. Đây là chìa khóa chặn đứng đường lây truyền từ mẹ sang con – nguyên nhân chiếm tỷ lệ cao tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, những người đã mang virus cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị bằng thuốc kháng virus, khám định kỳ tại cơ sở chuyên khoa và không tự ý bỏ thuốc. Việc siêu âm gan, xét nghiệm chức năng gan định kỳ mỗi 6 tháng là cần thiết để phát hiện sớm các tổn thương, từ đó có hướng điều trị kịp thời. Một lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia và thuốc lá, ăn uống cân bằng và duy trì vận động thường xuyên cũng góp phần quan trọng trong việc giảm gánh nặng bệnh tật.
Trường hợp cả gia đình chị N. cùng nhiễm viêm gan B là lời cảnh báo rõ ràng: căn bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân mà còn có thể âm thầm lan truyền trong cả gia đình, thậm chí qua nhiều thế hệ. Phát hiện sớm, điều trị đúng và đặc biệt là phòng ngừa bằng vắc-xin chính là cách duy nhất để tránh kịch bản đau lòng mà gia đình ở Lai Châu đang phải đối mặt.
Trang Đào
