Thông tin được đưa ra tại buổi giới thiệu Cuộc thi Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực Bảo hiểm y tế diễn ra ngày 10/6 tại Hà Nội.
Ông Nguyễn Trường Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia cho biết Việt Nam đã xác định rõ định hướng phát triển AI trong lĩnh vực y tế thông qua các chủ trương lớn về chuyển đổi số và phát triển công nghệ cao phục vụ công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Theo ông Nam, đối với lĩnh vực bảo hiểm y tế, nhiều chính sách mới đã nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn và AI nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát chất lượng khám chữa bệnh cũng như kiểm soát việc sử dụng quỹ bảo hiểm y tế.
Thực tế hiện nay, lượng dữ liệu hình ảnh y khoa như: CT, MRI, X-quang, siêu âm đang gia tăng nhanh chóng tại các cơ sở y tế. Điều này không chỉ tạo áp lực lớn đối với đội ngũ bác sĩ, đặc biệt tại tuyến y tế cơ sở, mà còn đặt ra nhiều khó khăn cho công tác giám định bảo hiểm y tế.
Trong bối cảnh đó, AI được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả cả về chuyên môn lẫn quản lý.
“AI chính là công cụ cốt lõi để minh bạch hóa dữ liệu, chuẩn hóa mã bệnh, ngăn ngừa tình trạng lạm dụng chỉ định cận lâm sàng và tối ưu hóa nguồn quỹ bảo hiểm y tế”, ông Nam nhấn mạnh.
Theo đại diện Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia, nhu cầu ứng dụng AI càng trở nên cấp thiết khi Việt Nam đang từng bước nghiên cứu đổi mới phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo nhóm chẩn đoán (DRG), hướng tới sử dụng hiệu quả và bền vững hơn nguồn lực bảo hiểm y tế.
AI hỗ trợ bác sĩ và nâng cao chất lượng giám định
Ông Đào Bảo Linh, chuyên gia AI tại Việt Nam, cho biết trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, quản lý công và truyền thông. Riêng trong y tế, AI đã vượt qua giai đoạn nghiên cứu thử nghiệm để bước vào các ứng dụng thực tiễn.
Theo ông Linh, hình ảnh y khoa hiện là một trong những lĩnh vực có giá trị ứng dụng cao nhất của AI bởi đây là nguồn dữ liệu lớn, có tính chuyên môn cao và đòi hỏi nhiều thời gian phân tích.
AI nhận diện hình ảnh có thể hỗ trợ bác sĩ tăng hiệu quả đọc phim, cảnh báo các vùng tổn thương nghi ngờ, hỗ trợ sàng lọc sớm và nâng cao năng lực chuyên môn tại tuyến y tế cơ sở.
“AI trong hình ảnh y khoa không thay thế được bác sĩ mà là công cụ hỗ trợ quan trọng giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng chẩn đoán, điều trị”, ông Linh nhận định.
Theo ông, thông qua công nghệ học sâu, nhận diện hình ảnh và phân tích dữ liệu thông minh, AI có thể cung cấp thêm cơ sở tham khảo cho bác sĩ trong quá trình ra quyết định chuyên môn.
Đặc biệt, đối với những công việc có tần suất lặp lại cao như đọc phim chẩn đoán hình ảnh, AI có thể thực hiện bước phân tích ban đầu, xác định các vùng cần lưu ý, từ đó giúp giảm tải khối lượng công việc cho nhân viên y tế.
Nhờ được huấn luyện trên dữ liệu lớn, các mô hình AI cũng có khả năng học hỏi đặc điểm của nhiều nhóm bệnh lý khác nhau như bệnh phổi, khối u, bệnh lý mạch máu hay tuyến vú, qua đó hỗ trợ quá trình phát hiện sớm và theo dõi bệnh.
Không chỉ hỗ trợ chuyên môn, AI còn được đánh giá có tiềm năng trong công tác kiểm soát chất lượng y tế, giám định bảo hiểm y tế, quản lý quy trình chẩn đoán điều trị và quản trị dữ liệu y tế.
Các chuyên gia cho rằng đây sẽ là nền tảng kỹ thuật quan trọng giúp ngành y tế nâng cao tính minh bạch, chuẩn hóa dữ liệu và tối ưu hóa hoạt động quản lý.
Hoàn thiện hạ tầng và hành lang pháp lý cho AI y tế
Để thúc đẩy ứng dụng AI trong y tế, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện cả hạ tầng dữ liệu lẫn khung pháp lý.
Theo ông Nguyễn Trường Nam, Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia hiện đang tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu, chuẩn hóa các hệ thống thông tin theo các tiêu chuẩn quốc tế như HL7 FHIR và DICOM nhằm hình thành nguồn dữ liệu chất lượng cao phục vụ huấn luyện và vận hành các mô hình AI.
Về mặt pháp lý, Việt Nam cũng đã có những bước chuẩn bị quan trọng để tiếp nhận và triển khai các công nghệ AI trong y tế.
Theo đó, Luật Trí tuệ nhân tạo dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 sẽ tạo nền tảng pháp lý cho việc phát triển và ứng dụng AI một cách an toàn, minh bạch. Các hệ thống AI sẽ được phân loại theo mức độ rủi ro; trong đó AI y tế thuộc nhóm có rủi ro cao và phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch thuật toán, an toàn hệ thống và trách nhiệm giải trình.
Bên cạnh đó, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cũng được thiết kế nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và cơ sở y tế thử nghiệm, hoàn thiện các giải pháp AI trước khi đưa vào ứng dụng thực tế.
Đánh giá về Cuộc thi Nhận diện hình ảnh bằng AI trong lĩnh vực Bảo hiểm y tế do phía Trung Quốc tổ chức, ông Nam cho rằng đây là cơ hội để các trường đại học, viện nghiên cứu, bệnh viện và doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam và Trung Quốc trao đổi kinh nghiệm, thử nghiệm các giải pháp AI trên dữ liệu thực tế.
Theo các chuyên gia, mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng AI không chỉ là hỗ trợ đội ngũ bác sĩ hay nâng cao hiệu quả quản lý quỹ bảo hiểm y tế, mà còn hướng tới mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh, góp phần xây dựng hệ thống y tế hiện đại, minh bạch và phát triển bền vững.
Ngọc Minh
