Anh Quốc đang thực hiện lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng một số nền tảng mạng xã hội trong bối cảnh chính phủ nước này đẩy nhanh nỗ lực bảo vệ giới trẻ khỏi các tác hại trực tuyến.
"Mạng xã hội đang làm trẻ em không hạnh phúc. Nó tạo điều kiện cho những kẻ bắt nạt quấy rối và lạm dụng trẻ, thậm chí có thể gây hại đến sức khỏe tâm thần của chúng," Thủ tướng Keir Starmer cho biết, đồng thời lập luận rằng các nền tảng như vậy được thiết kế để gây "nghiện".
"Tôi tin tưởng sâu sắc rằng chúng ta phải khai thác sức mạnh của công nghệ để xây dựng một nước Anh mạnh mẽ và công bằng hơn," ông nói. "Nhưng chúng ta cũng phải bảo vệ trẻ em của mình."
Động thái hướng tới một lệnh "cấm toàn diện" được đưa ra sau khi một cuộc tham vấn chính phủ được thực hiện từ tháng 3 đến tháng 5 cho thấy 9 trên 10 phụ huynh ủng hộ biện pháp này.
Luật tương tự đã được ban hành tại Úc vào tháng 12, nhưng ông Starmer cho biết Anh Quốc đang "đi xa hơn nữa".
"Chúng ta không chỉ đưa ra lệnh cấm," ông nói. "Chúng ta đang thực hiện hành động dẫn đầu thế giới về các dịch vụ trò chơi và nền tảng phát trực tiếp."
Thủ tướng viện dẫn mối lo ngại rằng "người lạ có thể liên lạc với bất kỳ đứa trẻ nào mà không bị kiểm soát" thông qua các phương tiện này, khiến giới trẻ Anh Quốc gặp rủi ro.
Mặc dù dự luật được đề xuất đã nhận được sự tán dương, một số chuyên gia đặt câu hỏi liệu lệnh cấm này sẽ hiệu quả đến mức nào và liệu có cần làm nhiều hơn nữa để bảo vệ trẻ em trong kỷ nguyên số hay không.
Dưới đây là những điều cần biết về lệnh cấm, các ứng dụng nào bị bao gồm, cách thức thực thi và cách một chương trình tương tự đang hoạt động tại Úc.
Những ứng dụng mạng xã hội nào bị đưa vào lệnh cấm và ứng dụng nào sẽ vẫn có thể truy cập được?
Chính phủ dự định sử dụng mô hình tương tự Úc cho lệnh cấm mạng xã hội. Mô hình của họ bao gồm Instagram, YouTube, TikTok, Snapchat, Facebook và X (trước đây là Twitter).
YouTube Kids và Google Classroom sẽ không nằm trong lệnh cấm của Anh Quốc. Các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp và Signal cũng dự kiến được miễn trừ.
Mặc dù danh sách cuối cùng vẫn chưa được công bố, kế hoạch của Thủ tướng Starmer đã vấp phải sự chỉ trích từ các công ty công nghệ lớn (Big Tech).
"Các lệnh cấm bao trùm đẩy trẻ em ra khỏi những trải nghiệm được chọn lọc, giám sát và có lợi như vậy để hướng tới các dịch vụ ẩn danh, kém an toàn hơn," một phát ngôn viên của YouTube nói với TIME.
Meta, công ty mẹ của Facebook và Instagram, lập luận rằng một lệnh cấm như thế này tạo ra những rủi ro mới.
"Các lệnh cấm có nguy cơ cô lập thanh thiếu niên khỏi các cộng đồng và thông tin trực tuyến, đồng thời đẩy chúng tới các lựa chọn thay thế không được kiểm soát, thiếu các biện pháp bảo vệ tích hợp và kiểm soát của phụ huynh," một phát ngôn viên nói với TIME.
Trong khi đó, Snapchat cho biết phần lớn hoạt động trên ứng dụng của họ diễn ra trong các cuộc nhắn tin riêng tư giữa bạn bè và gia đình.
"Một lệnh cấm hoàn toàn làm ngắt kết nối thanh thiếu niên khỏi những mối quan hệ đó không làm cho chúng an toàn hơn, nó có thể chỉ đơn giản đẩy chúng tới các nền tảng kém an toàn hơn," một phát ngôn viên nói với TIME.
Ngoài các hạn chế đối với ứng dụng mạng xã hội, các chatbot "bạn đồng hành lãng mạn" bằng AI sẽ phải thực thi độ tuổi tối thiểu là 18.
"Các chức năng thân mật tương tự sẽ bị hạn chế đối với người dưới 18 tuổi trên các chatbot AI một cách rộng rãi hơn," chính phủ quy định cụ thể.
Các trang web phát trực tiếp cũng sẽ bị hạn chế, cũng như một số dịch vụ trực tuyến cung cấp trò chơi.
Khi nào lệnh cấm dự kiến có hiệu lực?
Bộ quy định đầu tiên sẽ được trình lên quốc hội trước cuối năm nay và các thay đổi sẽ được thực hiện vào mùa xuân năm 2027, theo kế hoạch của chính phủ.
Lộ trình chính xác vẫn chưa được xác định.
Luật này sẽ được thực thi như thế nào?
Chính phủ cho biết họ sẽ sử dụng các kiểm tra xác minh độ tuổi để đảm bảo rằng trẻ dưới 16 tuổi không truy cập vào các nền tảng nằm trong lệnh cấm.
Ofcom, cơ quan quản lý dịch vụ truyền thông của Anh Quốc, sẽ đưa ra trong những tháng tới "các lựa chọn khác nhau cho các hình thức xác minh độ tuổi hiệu quả để chứng minh liệu ai đó có trên 16 tuổi hay không, sao cho chính xác, mạnh mẽ, đáng tin cậy và công bằng."
Một câu hỏi quan trọng đã nảy sinh là liệu người lớn có cần phải chứng minh độ tuổi của mình để truy cập các dịch vụ mạng xã hội bị hạn chế độ tuổi hay không.
Theo chính phủ, nhiều người lớn sẽ không phải chịu các kiểm tra như vậy nếu họ đã có tài khoản mở được hơn 16 năm, có thẻ tín dụng được kết nối với tài khoản đó, hoặc liên kết với một địa chỉ email đã được xác minh độ tuổi bằng các phương tiện khác.
Một số người lớn sẽ đã thực hiện các kiểm tra xác minh độ tuổi theo Đạo luật An toàn Trực tuyến hiện hành và sẽ không cần phải thực hiện lại. Đối với những người khác, "có thể đơn giản như một bài kiểm tra nhận diện khuôn mặt cho người trên 18 tuổi."
Sau khi Đạo luật An toàn Trực tuyến được cập nhật để bao gồm các biện pháp xác minh độ tuổi mới vào tháng 7 năm 2025, Ofcom đã báo cáo một "đợt tăng vọt ban đầu" trong việc sử dụng VPN (Mạng riêng ảo), với số lượng người dùng hoạt động hàng ngày tại Anh Quốc sử dụng ứng dụng VPN tăng gấp đôi lên khoảng 1,5 triệu người.
Sự tăng vọt trong việc sử dụng VPN này "đã được dự đoán trước" và đã xảy ra ở các quốc gia và tiểu bang của Mỹ có áp dụng yêu cầu kiểm tra độ tuổi, theo Ofcom.
Trong khi vẫn còn ở giai đoạn đầu, chính phủ cũng cho biết họ đang xem xét "lệnh giới nghiêm qua đêm và các khoảng nghỉ khi cuộn trang vô tận dành cho người dưới 18 tuổi." Các chi tiết thêm sẽ được công bố vào tháng 7.
Vẫn chưa rõ liệu các biện pháp thực thi của Anh Quốc có phản ánh những gì đã được thực hiện tại Úc hay không, nơi các nền tảng mạng xã hội nằm trong lệnh cấm "có nghĩa vụ thực hiện các bước hợp lý để ngăn chặn trẻ em Úc dưới 16 tuổi có tài khoản trên nền tảng của họ."
Sử dụng mạng xã hội ở trẻ em cũng đáng lo ngại như việc hút thuốc, các bác sĩ cho biết.
"Các thuật toán gây nghiện gây ra tác hại nghiêm trọng," Tiến sĩ Jeanette Dickson, chủ tịch của Học viện các Trường Cao đẳng Y khoa Hoàng gia, nói với ITV. "Điều này có thể thấy qua việc trẻ em tiếp cận với bạo lực cực đoan hoặc nội dung khiêu dâm, nhưng cũng không thực hiện hoạt động thể chất, không ra ngoài, không giao lưu, và học cách chơi [hoặc] học cách ở cùng người khác. Những tác hại nghiêm trọng đó đang xảy ra ngay bây giờ."
Amy Orben, giáo sư và trưởng chương trình Sức khỏe Tâm thần Kỹ thuật số tại Đại học Cambridge, đồng ý rằng có "bằng chứng rất tốt cho thấy mạng xã hội đã gây hại cho các cá nhân," chỉ ra một số trường hợp thanh thiếu niên tử vong có liên quan đến mạng xã hội.
Naomi Lott, phó giáo sư luật và chuyên gia về quyền trẻ em tại Đại học Reading, nói rằng mặc dù vẫn còn khoảng trống nghiên cứu về sự tương quan giữa mạng xã hội và sự an lạc về tinh thần, việc tiếp xúc với nội dung bạo lực và độc hại thực sự có thể có tác động "gây sang chấn" đối với giới trẻ.
"Chúng ta cũng biết rằng mạng xã hội gây nghiện theo thiết kế. Bản chất của việc cuộn trang vô tận này khuyến khích trẻ em sử dụng mạng xã hội," Lott nói, giải thích rằng việc sử dụng điện thoại quá mức cũng có thể khiến giới trẻ không tham gia vào các hoạt động thể chất.
Nhưng các chuyên gia lưu ý rằng sự gia tăng các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở giới trẻ cũng có thể là do những lý do vượt ra ngoài phạm vi của mạng xã hội.
"Ý tưởng cho rằng đã có sự gia tăng các vấn đề sức khỏe tâm thần, và rằng [nó] gắn liền trực tiếp với mạng xã hội là khá đơn giản hóa," Andy Miah, giáo sư và chủ tịch truyền thông khoa học và truyền thông tương lai tại Đại học Salford, lập luận.
Các chuyên gia nói rằng các yếu tố khác - như cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang diễn ra, chế độ ăn uống kém, và ít câu lạc bộ và trung tâm thanh thiếu niên hơn - cũng có thể đóng một vai trò.
Chương trình này đã hoạt động như thế nào tại Úc?
Nghiên cứu ban đầu cho thấy một tỷ lệ đáng kể trẻ dưới 16 tuổi vẫn đang truy cập các nền tảng mạng xã hội, bất chấp lệnh cấm.
Cơ quan quản lý internet eSafety của Úc vào tháng 3 đã phát hiện ra rằng khoảng 7 trong số 10 phụ huynh cho biết con cái họ vẫn có tài khoản mạng xã hội.
Theo báo cáo, khi được hỏi tại sao con họ vẫn giữ tài khoản, lý do phổ biến nhất là nền tảng đó vẫn chưa yêu cầu trẻ xác minh độ tuổi (được chọn bởi 66,8% phụ huynh có con vẫn còn bất kỳ tài khoản mạng xã hội nào).
eSafety hiện đang điều tra sự không tuân thủ tiềm tàng của Instagram, Facebook, Snapchat, TikTok và YouTube.
TIME đã liên hệ với các nền tảng tương ứng để yêu cầu bình luận.
Các phát hiện tương tự cũng đã được công bố bởi các tổ chức như Molly Rose Foundation, tổ chức vận động cho các môi trường trực tuyến an toàn hơn cho giới trẻ.
Tổ chức này cho biết khoảng 60% trẻ em 12-15 tuổi ở Úc vẫn có tài khoản mạng xã hội, theo nghiên cứu được thực hiện vào tháng 3, và cảnh báo rằng "sẽ là một canh bạc rủi ro cao cho Anh Quốc nếu làm theo."
"Tôi tự hào về công việc hàng đầu thế giới mà Úc đang thực hiện để đấu tranh cho một thế giới trực tuyến an toàn hơn cho trẻ em của chúng ta. Chúng ta còn một chặng đường dài phía trước, và chúng ta biết rằng điều đó sẽ không dễ dàng," Thủ tướng Anthony Albanese nói trong một tuyên bố với TIME.
"Các bậc cha mẹ Úc đã dẫn đầu nỗ lực này, và chúng tôi tự hào ủng hộ họ. Chúng ta đã thấy hơn 5 triệu tài khoản của người dưới 16 tuổi bị xóa, hủy kích hoạt hoặc hạn chế. Các công ty mạng xã hội có trách nhiệm xã hội, và chúng tôi không xin lỗi về việc buộc họ phải chịu trách nhiệm để giúp giữ an toàn cho trẻ em."
Nguồn: TIME
Chi Chi
