Apple đã chính thức chuyển giao vị trí CEO cho John Ternus, đánh dấu sự kết thúc của một trong những nhiệm kỳ lãnh đạo dài và thành công nhất trong lịch sử tập đoàn công nghệ Mỹ.
Từ ngày 1/9, John Ternus đảm nhận vị trí CEO Apple, thay Tim Cook - người đã dẫn dắt công ty từ năm 2011, sau khi đồng sáng lập Steve Jobs rời vị trí này. Cook sẽ tiếp tục gắn bó với Apple trên cương vị Chủ tịch điều hành (executive chairman).
Người kế nhiệm đến từ bộ phận phần cứng
John Ternus gia nhập Apple năm 2001 và dành phần lớn sự nghiệp tại công ty trong lĩnh vực kỹ thuật phần cứng. Ông từng tham gia phát triển nhiều thế hệ sản phẩm quan trọng, từ iPad, iPhone, Mac đến AirPods và Apple Watch.
Từ năm 2021, Ternus giữ chức Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng. Đây cũng là vị trí giúp ông trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong quá trình phát triển sản phẩm của Apple.
Khác với Tim Cook, người nổi bật với thế mạnh về vận hành, chuỗi cung ứng và mở rộng hoạt động kinh doanh, Ternus có xuất phát điểm thuần kỹ thuật và gắn bó trực tiếp với quá trình thiết kế, phát triển sản phẩm.
Việc lựa chọn một lãnh đạo đi lên từ bộ phận phần cứng được xem là tín hiệu đáng chú ý về định hướng của Apple trong giai đoạn tiếp theo, khi công ty cần duy trì tốc độ đổi mới sản phẩm đồng thời tìm kiếm vị thế cạnh tranh mạnh hơn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Trước đó, Tim Cook tiếp quản Apple trong một thời điểm đặc biệt: Steve Jobs vừa rời vị trí CEO, còn công ty vẫn phụ thuộc lớn vào iPhone.
Sau 15 năm, Apple đã thay đổi đáng kể về quy mô. Vốn hóa thị trường của công ty tăng lên khoảng 4,5-4,6 nghìn tỷ USD, trong khi doanh thu và lợi nhuận cũng tăng mạnh. Dưới thời Cook, Apple mở rộng hệ sinh thái dịch vụ với App Store, iCloud, Apple Music, Apple TV+ và Apple Pay, đồng thời đưa Apple Watch và AirPods trở thành những dòng sản phẩm quan trọng.
Cook cũng thúc đẩy Apple xây dựng hệ sinh thái chip riêng, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip bên ngoài và tạo nền tảng cho chiến lược tích hợp phần cứng - phần mềm của công ty.
Tuy nhiên, nhiệm kỳ của Cook cũng để lại những bài toán chưa được giải quyết triệt để. Apple đang chịu sức ép phải bắt kịp cuộc đua AI, trong khi một số sản phẩm mới như Vision Pro chưa tạo được sức hút tương xứng với kỳ vọng.
Bài toán lớn nhất của John Ternus là AI
Ternus tiếp quản Apple vào thời điểm ngành công nghệ đang tiến sâu vào kỷ nguyên AI.
Apple đã triển khai Apple Intelligence nhưng vẫn bị đánh giá là chậm hơn một số đối thủ trong việc đưa các mô hình AI tiên tiến vào sản phẩm. Siri cũng đang được tái phát triển, trong khi công ty phải cân bằng giữa việc tự phát triển công nghệ và hợp tác với các đối tác bên ngoài.
Đây sẽ là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của Ternus: Biến AI từ một tính năng bổ sung thành một phần cốt lõi trong trải nghiệm của hệ sinh thái Apple.
Bên cạnh AI, CEO mới còn phải xử lý hàng loạt vấn đề khác, từ chi phí linh kiện, chuỗi cung ứng toàn cầu đến áp lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Apple đang mở rộng sản xuất tại các quốc gia như Ấn Độ và Việt Nam nhằm đa dạng hóa mạng lưới sản xuất.
Dù không còn điều hành hoạt động hàng ngày, Tim Cook vẫn giữ vai trò quan trọng tại Apple với tư cách Chủ tịch điều hành.
Việc Cook tiếp tục ở lại được xem là yếu tố giúp Apple duy trì tính liên tục trong giai đoạn chuyển giao. Trong 15 năm qua, ông đã xây dựng mạng lưới quan hệ rộng với các đối tác, nhà cung cấp và chính phủ trên nhiều thị trường.
Trong thư gửi nhân viên vào ngày cuối cùng trên cương vị CEO, Cook khẳng định ông không rời Apple và bày tỏ niềm tin vào người kế nhiệm. Ông đánh giá Ternus là một nhà lãnh đạo có năng lực và là người hiểu sâu sắc quá trình tạo ra những sản phẩm có sức ảnh hưởng lớn.
Sự chuyển giao vì thế không đơn thuần là việc Apple thay đổi CEO. Đây là bước chuyển giữa hai kiểu lãnh đạo: Tim Cook, người biến Apple thành một cỗ máy vận hành và kinh doanh hiệu quả, và John Ternus, kỹ sư phần cứng đã dành 25 năm tại công ty và đang được kỳ vọng đưa Apple trở lại mạnh mẽ hơn với trọng tâm sản phẩm và công nghệ.
Thách thức lớn nhất của Ternus sẽ là chứng minh rằng Apple có thể bước vào kỷ nguyên AI mà không đánh mất những yếu tố từng tạo nên sức mạnh của mình: Khả năng tích hợp phần cứng, phần mềm và dịch vụ thành một hệ sinh thái thống nhất.
Tham khảo Reuters
Huỳnh Duy
