Sỏi mật thường diễn tiến âm thầm, nhưng khi gây tắc nghẽn hoặc viêm, cơ thể có thể xuất hiện những dấu hiệu đáng chú ý.
Đau bụng và rối loạn tiêu hóa
Sỏi mật là tình trạng các chất trong dịch mật kết tinh và hình thành những viên sỏi trong túi mật. Nhiều người có sỏi mật nhưng không xuất hiện triệu chứng và chỉ tình cờ phát hiện qua siêu âm hoặc các lần kiểm tra sức khỏe. Khi sỏi gây cản trở dòng chảy của mật, các triệu chứng có thể xuất hiện rõ hơn, trong đó phổ biến là đau vùng bụng trên bên phải. Cơn đau có thể xuất hiện sau bữa ăn, đặc biệt khi ăn nhiều chất béo, và đôi khi lan lên vai phải hoặc vùng lưng.
Cơn đau do sỏi mật thường được mô tả là đau quặn hoặc đau kéo dài ở vùng bụng trên, có thể khiến người bệnh khó chịu rõ rệt. Một số trường hợp có thể kèm theo buồn nôn hoặc nôn. Nếu cơn đau xuất hiện dữ dội, kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên đi khám thay vì tự điều trị tại nhà.
Bên cạnh đau bụng, một số người có thể gặp đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc khó chịu sau khi ăn, nhất là sau những bữa ăn nhiều chất béo. Tuy nhiên, đây là những triệu chứng không đặc hiệu và cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác của hệ tiêu hóa.
Do đó, việc thường xuyên đầy hơi, ợ hơi hoặc ăn uống khó chịu không đồng nghĩa với việc chắc chắn có sỏi mật. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn, bác sĩ có thể chỉ định thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết để xác định nguyên nhân.
Một dấu hiệu đáng chú ý khác là đau xuất hiện cùng với sốt hoặc rét run. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng viêm, nhiễm trùng liên quan đến túi mật hoặc đường mật. Trong trường hợp này, người bệnh cần được đánh giá y tế sớm.
Vàng da, nước tiểu sẫm màu và phân nhạt
Một trong những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý là vàng da hoặc vàng lòng trắng mắt. Khi sỏi di chuyển vào ống mật chủ và gây tắc nghẽn, bilirubin có thể tích tụ trong máu, khiến da và mắt chuyển sang màu vàng. Tình trạng này đôi khi đi kèm nước tiểu sẫm màu. Khi dòng mật bị cản trở, bilirubin liên hợp có thể được đào thải qua thận, khiến nước tiểu chuyển sang màu vàng đậm hoặc nâu.
Ngược lại, phân có thể trở nên nhạt màu, xám hoặc giống màu đất sét khi mật không xuống ruột bình thường. Đây là những thay đổi đáng chú ý, đặc biệt nếu xuất hiện đồng thời với đau bụng hoặc vàng da.
Ngoài ra, người bệnh có thể gặp ngứa da, buồn nôn, chán ăn hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, những biểu hiện này cũng không chỉ xuất hiện ở người mắc sỏi mật mà có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Đáng lưu ý, không phải cứ có sỏi mật là phải xuất hiện đầy đủ các triệu chứng trên. Nhiều trường hợp sỏi không gây triệu chứng và không cần can thiệp ngay. Ngược lại, khi sỏi gây tắc nghẽn đường mật, viêm túi mật hoặc các biến chứng khác, người bệnh có thể cần được điều trị. Vì vậy, nếu xuất hiện đau bụng dữ dội hoặc kéo dài, đau kèm sốt, vàng da hoặc vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hay phân bạc màu, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Sỏi mật có thể được phát hiện bằng siêu âm và một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác tùy trường hợp. Việc thăm khám giúp xác định vị trí, kích thước của sỏi và đánh giá liệu sỏi có gây tắc nghẽn hoặc biến chứng hay không.
Thay vì dựa vào một triệu chứng riêng lẻ để tự kết luận mắc sỏi mật, người bệnh nên theo dõi sự kết hợp giữa các biểu hiện, mức độ và thời gian kéo dài của triệu chứng. Đặc biệt, những dấu hiệu liên quan đến tắc nghẽn đường mật hoặc nhiễm trùng cần được đánh giá y tế kịp thời.
Nguồn: Bohe
Hân Ly
