Các dịp lễ lớn thường là thời gian để mọi người, mọi nhà thư giãn sau những ngày làm căng thẳng. Đây là lúc để mọi người tổ chức du lịch, đi thăm họ hàng và vui chơi cùng bạn bè. Tuy nhiên, khi thay đổi không gian sinh hoạt, thói quen ăn uống và phải di chuyển những chặng đường dài sẽ tiềm ẩn nhiều vấn đề sức khỏe.
Đặc biệt thời tiết hiện nay, nắng mưa thất thường càng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh như truyền nhiễm, cảm cúm,... hay bùng phát bệnh nền sẵn có. Vì vậy, việc chuẩn bị kỹ và giữ gìn sức khỏe trong kỳ nghỉ là điều không thể xem nhẹ. Dưới đây là một số lời khuyên của Bác sĩ Huỳnh Minh Nhật (Khoa Nội Nhiễm – BV Đa khoa Khu vực Thủ Đức) giúp giới trẻ tránh “ đổ bệnh” khi đi chơi lễ.
Ăn uống khoa học và cẩn trọng với thức ăn "độc, lạ"
Những chuyến đi xa, nhiều người thường ăn uống thất thường hoặc lựa chọn thực phẩm nhanh, tiện lợi nhưng không đảm bảo dinh dưỡng. Đây chính là nguyên nhân gây ra rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm, tăng lipid máu hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính sẵn có. Do vậy, trong việc ăn uống cần chú ý:
- Không ăn thức ăn trước đó bản thân bị dị ứng vì khi bị sẽ khó cấp cứu kịp ở nơi xa lạ.
- Tránh một số thức ăn độc lạ, đặc sản vùng miền vì có nguy cơ gây dị ứng hoặc dẫn đến rối loạn tiêu hóa, nôn, tiêu chảy như: hải sản lạ (nhất là loại có vỏ kitin, hay có độc tố: cá nóc), côn trùng (đuông dừa, cào cào, châu chấu), món tái (gỏi cá, tái)...
- Nên cố gắng ăn càng sớm càng tốt các thực phẩm vừa chế biến, không bỏ bữa sáng, đây là bữa ăn quan trọng giúp duy trì năng lượng suốt cả ngày, đặc biệt đối với người cao tuổi và bệnh nhân tiểu đường.
- Chú ý bổ sung rau xanh và trái cây giúp cung cấp vitamin, chất xơ, hạn chế táo bón và tăng cường sức đề kháng.
- Đặc biệt là uống đủ nước từ 1,5-2 lít/ngày, có thể tăng hơn nếu đi lại ngoài trời nắng nóng. Tránh lạm dụng nước ngọt có gas và rượu bia.
Chuẩn bị đồ ăn nhẹ lành mạnh như hạt, trái cây sấy, sữa chua hoặc bánh mì nguyên cám để sử dụng khi di chuyển đường dài hoặc khi chưa kịp dùng bữa. Một chế độ dinh dưỡng khoa học trong kỳ nghỉ không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn góp phần duy trì nhịp sinh học, hạn chế sự bùng phát của nhiều bệnh mạn tính.
Cần cảnh giác với nhóm người có bệnh lý nền
Nhóm người mắc bệnh lý nền (tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, hen phế quản, bệnh gan - thận hay rối loạn lipid máu… ) thường dễ gặp biến chứng khi thay đổi môi trường và sinh hoạt. Chính vì vậy, đây là nhóm cần đặc biệt lưu ý:
- Cần chuẩn bị thuốc đầy đủ trước mỗi chuyến đi dài ngày, thậm chí nên mang thêm dự phòng vài ngày phòng trường hợp kéo dài chuyến đi hoặc thất lạc thuốc.
- Uống thuốc đúng liều, đúng giờ và tuyệt đối không ngưng thuốc dù cảm thấy khỏe. Người bệnh hãy sắp xếp thuốc trong hộp có nhãn rõ ràng, tránh nhầm lẫn khi dùng.
- Tuân thủ chế độ ăn phù hợp với bệnh mình mắc: người tăng huyết áp, tim mạch: ăn nhạt, tránh rượu bia, không vận động quá sức. Người bệnh tiểu đường: không bỏ bữa, hạn chế tinh bột và đồ ngọt; mang theo kẹo nhỏ để phòng ngừa hạ đường huyết. Người mắc hen phế quản, bệnh phổi: mang theo thuốc xịt cắt cơn, tránh môi trường ô nhiễm, khói bụi. Người bệnh gan, dạ dày: hạn chế bia rượu, thức ăn dầu mỡ, cay chua để tránh kích ứng.
Nếu có các biểu hiện như đau ngực, khó thở, chóng mặt, sốt cao, tiêu chảy nhiều lần… cần đến cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không tự ý tăng liều thuốc hoặc dùng thêm thuốc lạ mà không có chỉ định của bác sĩ.
Túi thuốc và vật dụng y tế cần có khi đi xa
Ngay cả khi di chuyển đến một địa điểm quen thuộc, gần hay xa… việc mang theo một ‘túi thuốc du lịch’ có thể giúp bạn xử lý được những tình huống sức khỏe thông thường. Một túi thuốc đồng hành trong những chuyến đi, bao gồm:
- Thuốc cơ bản: paracetamol (hạ sốt, giảm đau), oresol (bù nước điện giải), berberin (tiêu chảy), thuốc chống dị ứng (loratadin), thuốc giảm đau nhẹ.
- Thuốc theo bệnh nền: thuốc huyết áp, tiểu đường, tim mạch, hen suyễn… theo đúng đơn bác sĩ.
- Vật dụng y tế: nhiệt kế, băng gạc, dung dịch sát trùng, khẩu trang, dung dịch rửa tay nhanh.
- Các đồ dùng cần thiết khác: Thuốc say tàu xe, viên muối bù nước, kính râm, kem chống nắng.
- Trong y học cổ truyền, một số loại trà thảo dược có thể mang theo dễ dàng, giúp giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và thư giãn tinh thần như trà hoa cúc, trà atiso, trà gừng, trà sen,... sẽ giúp cơ thể thanh nhiệt, an thần, giảm căng thẳng, hỗ trợ tiêu hoá và hỗ trợ giấc ngủ hiệu quả. Tuy nhiên, trà thảo dược chỉ nên uống lượng vừa phải, không thay thế hoàn toàn nước lọc. Người có bệnh nền cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên để tránh tương tác thuốc.
BS HUỲNH MINH NHỰT
