Lá lốt vốn quen thuộc trong gian bếp Việt với những món như chả lá lốt, canh lá lốt, ốc chuối đậu hay các món xào. Nhưng trong y học cổ truyền, cây lá lốt còn là một vị thuốc nam được sử dụng từ lâu, đặc biệt với những chứng liên quan đến lạnh bụng và đau nhức xương khớp do hàn thấp.
Theo Cổng thông tin điện tử Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3, lá lốt có vị cay, tính ấm, công năng thường được nhắc đến là ôn trung tán hàn, hạ khí chỉ thống và trừ phong thấp. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận lá và tinh dầu lá lốt có những hoạt tính sinh học liên quan đến phản ứng viêm, song chưa đủ để coi đây là thuốc thay thế điều trị.
Trong những ngày thời tiết chuyển lạnh, trồng sẵn một bụi cây lá lốt tại nhà có thể mang lại ít nhất 3 lợi ích thiết thực.
1. Có sẵn rau giúp bữa ăn ngày lạnh thêm ấm
Một trong những giá trị dễ tận dụng nhất của lá lốt là đưa trực tiếp vào bữa ăn.
Báo Sức khỏe và Đời sống cho biết, theo y học cổ truyền, lá lốt có tính ấm, tác dụng ôn trung, tán hàn. Vì vậy, các món ăn có lá lốt thường phù hợp hơn trong những ngày mưa lạnh, khi nhiều người dễ gặp cảm giác lạnh bụng, tay chân lạnh hoặc khó chịu đường tiêu hóa sau khi ăn đồ lạnh.
Lá lốt có thể kết hợp với thịt băm, thịt bò, tôm, cá hoặc nấu cùng đậu phụ, nấm. Với các món canh, nên cho lá lốt vào sau cùng, nấu nhanh để giữ mùi thơm và hạn chế thất thoát tinh dầu.
Tuy nhiên, lá lốt chỉ nên được xem là thực phẩm hỗ trợ. Người thường xuyên đau bụng, rối loạn tiêu hóa, đau dạ dày hoặc có triệu chứng kéo dài vẫn cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
2. Cây lá lốt có thể hỗ trợ giảm đau nhức khi trời lạnh
Đau mỏi xương khớp là vấn đề nhiều người, đặc biệt người trung niên và cao tuổi, cảm nhận rõ hơn khi thời tiết chuyển rét.
Theo Cổng thông tin điện tử Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3, trong y học cổ truyền, lá lốt thường được nhắc đến ở nhóm chứng tý do phong hàn thấp - kiểu đau có xu hướng tăng khi gặp lạnh, ẩm, kèm cảm giác co cứng, tê hoặc nặng vùng khớp.
Báo Tiền Phong cũng dẫn các tài liệu cho biết lá lốt từ lâu được sử dụng trong dân gian để hỗ trợ những trường hợp đau nhức xương khớp khi trời lạnh.
Ngoài dùng trong món ăn, một số kinh nghiệm dân gian còn sử dụng lá lốt làm nước ngâm chân hoặc chườm ngoài. VTC News thông tin, nước lá lốt ấm được nhiều người dùng để ngâm chân trong mùa đông với mục đích giúp cơ thể thư giãn và giảm cảm giác khó chịu ở chân.
Điều quan trọng là không nên coi lá lốt như “thuốc khớp”. Đau do thoái hóa, gout, viêm khớp dạng thấp, chấn thương hay nhiễm trùng khớp có nguyên nhân hoàn toàn khác nhau. Nếu khớp sưng nóng đỏ, đau kéo dài hoặc hạn chế vận động, người bệnh cần đi khám.
3. Dễ trồng, có thể thu hái nhiều lần khi cần
So với nhiều loại rau, lá lốt khá dễ trồng. Cây có thể phát triển trong chậu, thùng xốp hoặc một góc đất nhỏ, thích môi trường ẩm, đất tơi xốp và ánh sáng vừa phải.
Lá lốt thường được nhân giống bằng cách giâm thân. Khi cây đã bén rễ và phát triển ổn định, gia đình có thể thu hái nhiều đợt thay vì phải trồng lại sau mỗi lần dùng.
Chính sự tiện lợi này khiến một bụi lá lốt nhỏ trở nên hữu ích khi trời lạnh: cần nấu một bát canh nóng, làm món chả, thêm vài lá vào món ăn hoặc chuẩn bị nước ngâm chân đều có thể chủ động nguyên liệu ngay tại nhà.
Dù vậy, khi trồng để ăn, cần chú ý nguồn đất, nước tưới và phân bón sạch; không để bụi cây quá rậm, úng nước hoặc sâu bệnh. Lá sau khi hái vẫn phải rửa kỹ trước khi chế biến.
Lam Chi
Tổng hợp
