Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Khánh Hòa, các đối tượng lừa đảo đang sử dụng một thủ đoạn tinh vi. Không chỉ giả mạo tài khoản Zalo, hình ảnh, giọng nói của người thân để yêu cầu chuyển tiền, kẻ gian còn chủ động gọi cho nạn nhân, yêu cầu chính người này liên hệ với người thân thật để nhờ chuyển tiền vào tài khoản do chúng cung cấp.
Điểm đáng lưu ý nằm ở chỗ nạn nhân tưởng rằng mình đã xác minh thông tin khi trực tiếp gọi cho người thân. Trong khi đó, người thân thật cũng có thể tin tưởng cuộc gọi từ chính nạn nhân và thực hiện giao dịch mà không biết tài khoản nhận tiền thực chất do kẻ lừa đảo chỉ định.
Giả danh người thân, dựng kịch bản chuyển tiền
Theo cảnh báo, kịch bản lừa đảo thường bắt đầu bằng việc đối tượng thu thập thông tin về nạn nhân và người thân thông qua mạng xã hội. Từ tên, hình ảnh đến các mối quan hệ, những dữ liệu này có thể được sử dụng để tạo tài khoản Zalo giả mạo.
Kẻ gian sau đó sử dụng tài khoản này để tiếp cận nạn nhân, thậm chí áp dụng công nghệ làm giả giọng nói nhằm tăng độ tin cậy.
Trong cuộc gọi, đối tượng tự xưng là người thân và đưa ra một tình huống cần tiền gấp như thanh toán một khoản tiền, giải quyết công việc hoặc chuyển tiền cho người khác nhưng không thể trực tiếp thực hiện.
Tuy nhiên, thay vì yêu cầu nạn nhân chuyển tiền ngay, đối tượng đưa ra một yêu cầu khác: nhờ nạn nhân gọi cho một người thân khác trong gia đình để nhờ chuyển tiền giúp.
Kẻ gian cung cấp sẵn số tiền cần chuyển và số tài khoản ngân hàng của một người thứ ba.
Tin rằng mình đang hỗ trợ người thân, nạn nhân làm theo hướng dẫn. Người này gọi cho người thân thật và đề nghị chuyển khoản theo số tài khoản được cung cấp.
Lúc này, người thân thật có thể cho rằng chính nạn nhân đang cần tiền hoặc đang giải quyết một công việc gấp nên đồng ý chuyển khoản.
Như vậy, toàn bộ giao dịch diễn ra qua những người có quan hệ thật với nhau, nhưng người hưởng lợi cuối cùng lại là kẻ lừa đảo.
Nạn nhân ban đầu trở thành người truyền đạt yêu cầu, người thân thật trực tiếp chuyển tiền, còn tài khoản nhận tiền là tài khoản do đối tượng chỉ định.
Sau khi tiền được chuyển, kẻ gian có thể nhanh chóng rút tiền, chuyển sang tài khoản khác hoặc thực hiện các giao dịch tiếp theo nhằm che giấu dòng tiền.
Vì sao đã gọi người thân vẫn có thể mắc bẫy?
Điểm tinh vi của thủ đoạn này nằm ở việc đối tượng chủ động biến bước xác minh của nạn nhân thành một phần trong kịch bản lừa đảo.
Thông thường, khi nhận được tin nhắn hoặc cuộc gọi yêu cầu chuyển tiền từ một tài khoản có dấu hiệu giả mạo, người dùng sẽ gọi trực tiếp cho người thân để kiểm tra. Đây là cách nhiều người vẫn sử dụng để xác nhận thông tin.
Nhưng trong trường hợp này, kẻ gian không ngăn nạn nhân gọi điện. Ngược lại, chúng yêu cầu nạn nhân chủ động gọi cho người thân thật và nhờ chuyển tiền.
Điều này tạo ra một vòng tròn niềm tin rất dễ đánh lừa.
Nạn nhân A nhận cuộc gọi từ đối tượng giả danh người thân. Sau đó, A gọi cho người thân thật để nhờ chuyển tiền. Người thân thật nhận cuộc gọi từ A nên tin rằng yêu cầu là có thật và thực hiện giao dịch.
A có thể nghĩ rằng mình đã xác minh vì vừa nói chuyện trực tiếp với người thân. Người thân thật cũng cho rằng đang giúp A. Cả hai đều không nhận ra người đưa ra yêu cầu ban đầu thực chất là kẻ lừa đảo.
Theo đó, cuộc gọi giữa A và người thân thật chỉ xác nhận rằng A đang yêu cầu chuyển tiền, chứ không chứng minh người đứng sau cuộc gọi ban đầu thực sự là người thân.
Đây là điểm người dân cần đặc biệt lưu ý khi gặp các yêu cầu chuyển tiền bất thường.
Kiểm tra, xác nhận kỹ trước khi thực hiện giao dịch
Công an khuyến cáo người dân không nên mặc nhiên tin tưởng tài khoản Zalo, tên, hình ảnh hoặc giọng nói của người gọi. Những thông tin này có thể bị sao chép, giả mạo hoặc tạo ra bằng công nghệ AI.
Đặc biệt, nếu người thân yêu cầu nhờ một người khác chuyển tiền vào tài khoản của người thứ ba, người dân cần dừng lại để xác minh kỹ trước khi thực hiện giao dịch.
Khi gọi cho người thân để kiểm tra, không nên chỉ đặt những câu hỏi mang tính xác nhận như “Có phải anh/chị đang cần em chuyển tiền không?”. Thay vào đó, cần hỏi cụ thể người thân có thực sự đưa ra yêu cầu hay không, khoản tiền được sử dụng vào việc gì, vì sao phải chuyển cho người khác và người nhận tiền là ai.
Trong trường hợp nghi ngờ, người dân nên sử dụng một phương thức liên lạc khác đã quen thuộc từ trước, đặt những câu hỏi riêng giữa các thành viên trong gia đình hoặc gặp trực tiếp để xác minh.
Đặc biệt cảnh giác với các yêu cầu chuyển tiền gấp vào tài khoản đứng tên một người không có quan hệ rõ ràng với người thân.
Trước khi giao dịch, cần kiểm tra kỹ tên chủ tài khoản, số tài khoản, ngân hàng thụ hưởng và mục đích chuyển tiền. Nếu thông tin không phù hợp với người đang yêu cầu hoặc xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, cần dừng giao dịch.
Người dân cũng nên lưu lại tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin tài khoản ngân hàng và các dữ liệu liên quan nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn để cung cấp cho cơ quan Công an.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Khánh Hòa
Huỳnh Duy
