Khi nhắc đến đột quỵ, nhiều người nghĩ ngay đến méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc nói khó. Đây đều là những dấu hiệu điển hình, nhưng không phải lúc nào đột quỵ cũng biểu hiện theo cách dễ nhận biết như vậy.
Chia sẻ trên tạp chí Parade, bác sĩ Richard Benson, chuyên gia thần kinh mạch máu, Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), cảnh báo một biểu hiện khác thường của đột quỵ nhưng dễ bị bỏ qua đó là: đột ngột mất thăng bằng hoặc gặp khó khăn khi đi lại.
Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ xuất hiện khi đi lại
Bác sĩ Benson cho biết khoảng 70% trường hợp đột quỵ có thể được nhận biết bằng quy tắc FAST, gồm méo mặt (F: Face), yếu tay (A: Arm), nói khó (S: Speech) và cần gọi cấp cứu ngay (T: Time).
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Bạn cũng nên chú ý đến những dấu hiệu cảnh báo ít được nghĩ tới hơn, chẳng hạn khó đi lại hoặc mất thăng bằng”.
Người bệnh có thể đột nhiên bước đi không vững, loạng choạng, mất khả năng phối hợp động tác hoặc cảm thấy cơ thể nghiêng sang một bên. Những biểu hiện này đặc biệt cần lưu ý khi xuất hiện đột ngột, nhất là nếu đi kèm các triệu chứng thần kinh khác.
Theo bác sĩ Benson, ngoài mất thăng bằng, một số dấu hiệu đột quỵ ít được chú ý còn gồm nhìn mờ, đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột, buồn ngủ bất thường, buồn nôn hoặc nôn.
Điều quan trọng là những triệu chứng trên cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác. Chóng mặt hay đi không vững đơn thuần không đồng nghĩa với đột quỵ. Tuy nhiên, nếu bất thường xuất hiện đột ngột, rõ rệt hoặc kèm méo miệng, yếu tay chân, nói khó, thay đổi thị lực hay đau đầu dữ dội, cần nghĩ tới khả năng đột quỵ và xử trí khẩn cấp.
Phát hiện càng sớm càng có lợi
Đột quỵ xảy ra khi nguồn máu cung cấp cho một phần não bị gián đoạn hoặc khi mạch máu trong não bị vỡ. Các tế bào não có thể nhanh chóng bị tổn thương nếu không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất. Vì vậy, thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Nếu nghi ngờ một người bị đột quỵ, không nên chờ xem các triệu chứng có tự hết hay không. Cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh tới cơ sở có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt.
Không nên tự ý cho người bệnh dùng thuốc, ăn uống hoặc tự lái xe đến bệnh viện. Việc điều trị phụ thuộc vào loại đột quỵ và cần được bác sĩ xác định bằng các phương pháp chẩn đoán phù hợp.
Những ai có nguy cơ đột quỵ cao hơn?
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), một số yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ gồm tăng huyết áp, cholesterol cao, bệnh tim, tiểu đường, béo phì và bệnh hồng cầu hình liềm.
Tuổi tác cũng là yếu tố đáng lưu ý. Nguy cơ đột quỵ tăng dần theo tuổi, đặc biệt sau 55 tuổi. Người có tiền sử gia đình từng bị đột quỵ cũng cần chú ý hơn.
Trong đó, bác sĩ Benson đặc biệt nhấn mạnh việc kiểm soát huyết áp. “Giữ huyết áp trong tầm kiểm soát là điều quan trọng nhất bạn có thể làm để phòng tránh đột quỵ”, ông nói.
Tăng huyết áp kéo dài có thể làm tổn thương hệ mạch máu, trong khi tiểu đường và cholesterol cao cũng thúc đẩy những thay đổi làm tăng nguy cơ tắc hoặc tổn thương mạch máu não.
Ngoài kiểm soát huyết áp, bác sĩ Benson khuyến cáo người mắc tiểu đường hoặc cholesterol cao cần điều trị và theo dõi bệnh theo hướng dẫn của bác sĩ.
Không hút thuốc cũng rất quan trọng. Theo vị chuyên gia này, hút thuốc có thể làm tổn thương thành mạch, khiến mạch máu hẹp và làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Chế độ ăn nên ưu tiên rau, trái cây, đồng thời hạn chế muối và chất béo bão hòa. Duy trì vận động thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết và cholesterol - những yếu tố đều liên quan tới nguy cơ đột quỵ.
Lam Chi
Nguồn: Parade
