Chất béo vẫn là dưỡng chất cần thiết
BS.CKII Nguyễn Lâm Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3, cho biết nhiều người sau tuổi 45 có tâm lý e ngại chất béo vì cho rằng đây là nguyên nhân gây tăng cholesterol và các bệnh tim mạch. Tuy nhiên, nếu kiêng chất béo quá mức, cơ thể có thể đối mặt với nhiều hệ lụy.
Theo bác sĩ Thùy An, chất béo đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E và K. Đây cũng là thành phần cần thiết cho hoạt động của não bộ, hệ tim mạch, làn da, hệ nội tiết và quá trình điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể.
Đặc biệt, vitamin D và các axit béo thiết yếu có vai trò quan trọng đối với sức khỏe cơ xương, miễn dịch và quá trình lão hóa khỏe mạnh ở người cao tuổi.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khẳng định chất béo là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, WHO khuyến cáo nên ưu tiên chất béo không bão hòa và hạn chế các loại chất béo có hại.
Nguồn chất béo tốt thường có trong cá biển, quả bơ, các loại hạt và dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu hạt cải hay dầu ô liu.
Ngược lại, người dân nên hạn chế chất béo bão hòa có trong thịt mỡ, bơ, kem, phô mai, dầu cọ, dầu dừa và mỡ động vật. Chất béo chuyển hóa - thường xuất hiện trong thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh - cũng cần được giảm xuống mức thấp nhất có thể.
Không chỉ cá hồi mới giàu omega-3
Một quan niệm phổ biến hiện nay là muốn bổ sung omega-3 phải ăn cá hồi. Tuy nhiên, theo bác sĩ Thùy An, đây không phải là lựa chọn duy nhất.
Nhiều loại cá quen thuộc tại các chợ Việt Nam như: cá trích, cá nục, cá mòi, cá cơm hay cá thu đều là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào. Ngoài ra, các loại cá này còn chứa lượng lớn protein chất lượng cao, vitamin B12, selen và canxi nếu ăn được cả phần xương nhỏ.
Đáng chú ý, một số nghiên cứu ghi nhận cá nục loại cá có giá thành khá bình dân vẫn chứa hàm lượng đáng kể EPA và DHA, hai dạng omega-3 chuỗi dài có giá trị sinh học cao, mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch và não bộ.
Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, phương pháp chế biến cũng ảnh hưởng đáng kể đến giá trị dinh dưỡng của món ăn.
Theo khuyến cáo của chuyên gia, người lớn tuổi nên ưu tiên các món hấp, nấu canh, kho nhạt, om lửa nhỏ hoặc nướng trong giấy bạc. Những phương pháp này giúp giữ lại được nhiều dưỡng chất, đặc biệt là các axit béo omega-3.
Trong khi đó, việc chiên ngập dầu, sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần hoặc chế biến các món quá mặn có thể làm tăng năng lượng khẩu phần, tăng lượng muối nạp vào cơ thể và làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tăng huyết áp hay bệnh thận.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng người lớn tuổi không nên xem chất béo là "kẻ thù" của sức khỏe. Điều cần thiết là giảm chất béo xấu, hạn chế thực phẩm chiên rán, đồng thời tăng cường các nguồn chất béo lành mạnh từ cá, các loại hạt và dầu thực vật phù hợp. Một chế độ ăn cân bằng mới là chìa khóa giúp duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
Ngọc Minh
