Có nhà, có thu nhập tốt, có tiền tiết kiệm đều đặn hàng tháng, tất cả những điều này đều là tín hiệu đáng mừng, nhưng tuyệt nhiên không phải là đích đến cuối cùng của hành trình quản lý tài chính. Câu chuyện tiếp sau đó mà nhiều người vướng mắc là làm sao để cân bằng giữa việc ổn định - phát triển tài chính với hưởng thụ cuộc sống?
Cặp vợ chồng trong tâm sự dưới đây cũng đang vướng thế khó tương tự. Theo lời cô vợ chia sẻ, gia đình cô đã có nhà ở Hà Nội và hiện có 1 con nhỏ 4 tuổi. Mức thu nhập trung bình hàng tháng là 63 triệu, tiết kiệm hơn 47 triệu, đồng nghĩa với tổng chi tiêu dừng lại ở mức khoảng 16 triệu.
Băn khoăn cô đặt ra là liệu mình có đang tiết kiệm thái quá không?
“Mình xin phép hỏi ý kiến mọi người 1 chút. Vợ chồng mình đã có nhà Hà Nội, không có nợ, thu nhập và chi tiêu hàng tháng như trên… Mình đang băn khoăn không biết cách chi tiêu như vậy có tiết kiệm thái quá không, liệu có nên thoải mái hơn để nâng cao chất lượng sống cho cả gia đình không? Rất mong nhận được chia sẻ và góc nhìn từ mọi người” - Cô bày tỏ.
Nhìn lại 1 lượt từng khoản chi mà cô liệt kê, có thể thấy tất cả đều là những khoản cơ bản. Ngoài ra không có mua sắm, du lịch, đưa con đi chơi hay cả nhà đi ăn uống bên ngoài. Với nền tảng tài chính hiện tại, nhiều người cho rằng thế này thì chỉ là “đang tồn tại” thôi chứ hoàn toàn không có phần hưởng thụ, chăm sóc cuộc sống.
Một người thẳng thắn: “Mình thì thấy như này là tiết kiệm hơi quá rồi. Với nền tảng như gia đình bạn bây giờ thì có thể đầu tư thêm cho con học kỹ năng mềm, học đàn học vẽ, định hướng cho con từ nhỏ. Rồi còn khoản du lịch, ăn uống bên ngoài, đưa con đi chơi. Bé 4 tuổi thì cũng cần đầu tư trải nghiệm cho con, vợ chồng cũng cần gắn kết tình cảm. Nếu tài chính chưa dư dả, chưa có nhà thì không nói, còn nhà bạn thì có đủ hết mà”.
Một người đồng tình: “Chi tiêu thế này thì ổn với vợ chồng chưa có nhà, có nhà rồi và còn không có nợ nữa thì cứ cho mình thoải mái hưởng thụ chút chứ, nhìn bảng chi tiêu thấy hơi khó thở mom ạ. Không thấy chi phí chăm sóc bản thân, hưởng thụ đâu cả”.
Một người khác bày tỏ: “Nếu không có nợ thì hãy tăng chất lượng cuộc sống lên bạn ạ. Tích lũy là tốt nhưng thế này thì hơi quá. Có làm có chơi, có hưởng thụ chứ không sau này lại tiếc”.
Làm sao để cân bằng giữa việc tiết kiệm và hưởng thụ cuộc sống?
1 - Lập quỹ chi tiêu hưởng thụ
Nếu bạn chưa biết: Theo quy tắc 6 chiếc lọ - Một quy tắc "kinh điển" trong quản lý tài chính cá nhân, quỹ hưởng thụ chính là 1 trong 6 chiếc lọ mà mỗi người cần chuẩn bị. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu hưởng thụ là hoàn toàn chính đáng, không có gì đáng bài trừ nếu đảm bảo được sự cân bằng với 5 chiếc lọ còn lại.
Theo T. Harv Eker, bạn có thể trích 10% thu nhập mỗi tháng để xây dựng quỹ hưởng thụ, dành cho những khoản chi tiêu giải trí mua sắm, đi du lịch.
5 "chiếc hũ" còn lại lần lượt là: Hũ nhu cầu thiết yếu (55% tổng thu nhập), hũ tiết kiệm dài hạn (10% tổng thu nhập), hũ tự do tài chính (10% tổng thu nhập), hũ giáo dục (10% tổng thu nhập), hũ từ thiện (5% tổng thu nhập).
2 - Xác định “hưởng thụ có chủ đích” thay vì tùy hứng
Hưởng thụ không đồng nghĩa với tiêu tiền vô tội vạ. Vấn đề nằm ở chỗ: mình đang chi tiền để thực sự tận hưởng hay chỉ để giải tỏa cảm xúc nhất thời. Khi xác định rõ những trải nghiệm nào thực sự khiến mình vui và đáng nhớ - một chuyến đi ngắn, một bữa ăn ngon, một sở thích cá nhân,... việc chi tiêu sẽ bớt lan man và ít hối tiếc hơn. Tiết kiệm lúc này không còn là hy sinh niềm vui, mà là loại bỏ những khoản chi không mang lại giá trị thật.
3 - Coi hưởng thụ là một khoản chi cố định theo quý hoặc theo năm
Thay vì xem hưởng thụ là thứ “có thì chi, không thì thôi”, hãy đưa nó vào kế hoạch tài chính như một khoản chi được dự trù trước theo quý hoặc theo năm. Khi biết chắc mình sẽ có một chuyến đi, một kỳ nghỉ hay một khoản thưởng cho bản thân đã được tính sẵn, tâm lý sẽ bớt cảm giác phải tiêu vội hay tiêu bù, cũng đỡ “cảm thấy tội lỗi”. Hưởng thụ lúc này không còn đối lập với tiết kiệm, mà trở thành một phần của kế hoạch dài hạn, giúp vừa tận hưởng được cuộc sống, vừa giữ được kỷ luật tiền bạc.
Ngọc Linh
