Với tổng điểm 27,38/30, Trần Thị Bích Ngân (sinh năm 2011) mới đây đã xuất sắc trở thành Á khoa đầu vào của trường THPT Ngô Sĩ Liên, ngôi trường công lập giàu truyền thống và uy tín bậc nhất tỉnh Bắc Ninh. Đáng nể hơn, em còn ghi danh vào Top 6/35 thí sinh có điểm đầu vào lớp chuyên Anh cao nhất trường THPT Chuyên Bắc Giang với điểm số 7,35/10.
Nhìn vào bảng thành tích của nữ sinh này, nhiều người không khỏi trầm trồ. Tuy nhiên, điều khiến người ta bất ngờ hơn cả lại chính là triết lý giáo dục của gia đình và bí quyết tự học "siêu chất" của cô bạn.
Từ "bông hoa nở muộn" đến bảng vàng thành tích đáng nể
Trong khi xu hướng cho trẻ học ngoại ngữ từ tuổi mẫu giáo đang trở nên phổ biến, hành trình của Bích Ngân lại đi theo một quỹ đạo hoàn toàn khác.
Chị Vũ Thị Hiền, mẹ của Ngân, chia sẻ rằng con gái không hề bộc lộ năng khiếu ngoại ngữ bẩm sinh từ nhỏ. Phải đến năm lớp 3, Ngân mới bắt đầu tiếp cận và học tiếng Anh một cách nghiêm túc nhờ sự rèn luyện của các thầy cô giáo quen biết. Gia đình cũng từng thử cho em theo học tại một trung tâm có giáo viên nước ngoài uy tín, nhưng nhận thấy không phù hợp, hai mẹ con đã đưa ra một quyết định táo bạo: Rút về và kiên trì theo đuổi phương pháp tự học.
"Gia đình không có ai giỏi tiếng Anh, thậm chí mẹ cháu càng mù tịt môn này", chị Hiền thẳng thắn chia sẻ. "Nhưng tôi tin rằng xây dựng cho con niềm yêu thích và rèn thói quen tự học quan trọng hơn việc ép con học từ thời điểm nào. Gia đình luôn đồng hành, khuyến khích con bằng những phần thưởng nhỏ để tạo động lực, đồng thời tạo mọi điều kiện để con vui chơi, thể dục và tham gia hoạt động trường lớp chứ không bao giờ tạo áp lực điểm số".
Nhờ sự kiên nhẫn, tinh thần ham học hỏi và bệ đỡ tâm lý vững chắc từ gia đình, Bích Ngân đã tạo nên những cú bứt phá ngoạn mục suốt những năm cấp 1 và cấp 2.
Ngay từ năm lớp 4, em đã đoạt giải Nhì cuộc thi "English Champion" huyện Lạng Giang, chinh phục chứng chỉ quốc tế Movers với số điểm tuyệt đối 15/15 khiên. Đến năm lớp 5, Ngân xuất sắc giành Huy chương Vàng Khối 5 toàn quốc kỳ thi IOE cấp quốc gia và giải Nhì tỉnh cuộc thi "Tiếng Anh 5.0".
Bước vào giai đoạn THCS, cô bạn tiếp tục duy trì phong độ đỉnh cao với 9 năm liền đạt danh hiệu Học sinh Xuất sắc. Điểm trung bình môn Toán của Ngân luôn trên 9.0; Văn trên 8.5 và tiếng Anh duy trì mức suýt soát tuyệt đối 9.9 ở các năm học.
Bộ sưu tập giải thưởng học sinh giỏi của Ngân dày lên theo từng năm với hàng loạt giải Nhì cấp thành phố từ lớp 6 đến lớp 8, giải Nhì hội thi Tài năng Tiếng Anh và chứng chỉ quốc tế B2 FCE vào năm 2024. Đỉnh cao là trong năm học 2025 - 2026 vừa qua, Ngân đã xuất sắc giành giải Nhất môn Tiếng Anh 9 trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Không chỉ học giỏi, Bích Ngân còn là một nữ sinh năng nổ, tự tin trong vai trò chủ nhiệm CLB tiếng Anh, trợ giảng, MC cho các sự kiện lớn của trường và tích cực tham gia các dự án cộng đồng. Ngoài tiếng Anh, cô bạn còn đang thử thách bản thân với niềm đam mê thứ hai là tiếng Trung.
Một số thành tích đáng nể của Bích Ngân:
- Đoạt giải Nhất môn Tiếng Anh 9 trong kì thi HSG cấp tỉnh (Bắc Ninh) NH 2025-2026
- Đoạt giải Nhì môn Tiếng Anh 9 trong kì thi HSG cấp phường Bắc Giang NH 2025-2026
- Đoạt giải Nhì môn Tiếng Anh 8 trong kì thi HSG cấp thành phố Bắc Giang NH 2024-2025
- Đoạt giải Nhì môn Tiếng Anh 7 trong kì thi HSG cấp thành phố Bắc Giang NH 2023-2024
- Đoạt giải Nhì hội thi Tài năng Tiếng Anh cấp thành phố THCS NH 2023-2024
- Đoạt giải Nhì môn Tiếng Anh 6 trong kì thi HSG cấp thành phố Bắc Giang NH 2022-2023
- Đạt chứng chỉ B2 FCE (First Certificate in English) năm 2024
- Điểm TBM Tiếng Anh đạt 9.9 các NH 2022-2023; 2024-2025; 2025-2026
Bí quyết "sống trong ngôn ngữ" và lộ trình nước rút điểm 10
Khi được hỏi về bí quyết để đạt kết quả thi trùng khớp đến 80% so với kỳ vọng và giành ngôi vị Á khoa, Bích Ngân gói gọn trong 8 chữ: Chăm chỉ - Bền bỉ - Tự tạo môi trường.
Ngân cho rằng tiếng Anh cũng giống như tiếng Việt, muốn thành thạo thì phải sử dụng hàng ngày. Để rèn luyện phát âm và phản xạ, có thời điểm Ngân đều đặn thức dậy từ 5-6 giờ sáng để quay video nói tiếng Anh theo chủ đề suốt 365 ngày liên tục không ngắt quãng. Bên cạnh đó, em biến tiếng Anh thành một phần của cuộc sống thay vì những bài tập khô khan trên bàn học. Cứ rảnh rỗi, Ngân lại mở máy nghe để chủ động tiếp cận các nội dung mình thích như podcast, sách nói, TedTalk, Ted-Ed rồi mới nâng cấp lên các chủ đề khó hơn.
Có thời điểm, Ngân thức dậy hàng ngày từ 5-6h sáng để quay các clip nói tiếng Anh theo chủ đề trong 365 ngày liên tục, mỗi ngày là một chủ đề khác nhau để trau dồi phát âm. Ngân cho rằng, tiếng Anh không nhất thiết chỉ ngồi trên bàn học, mà có thể học qua cuộc sống, qua các bộ phim, qua âm nhạc, qua các hoạt động vui chơi, học ở nhà, học trên đường...
Cô bạn cũng bật mí quy tắc xem phim 3 lần rất độc đáo để học ngoại ngữ: Lần 1 bật phụ đề Việt để hiểu nội dung; lần 2 bật phụ đề Anh để học từ vựng; lần 3 tắt hoàn toàn phụ đề để thẩm thấu âm điệu. Em cũng thường xuyên lồng tiếng các đoạn hội thoại để cải thiện ngữ điệu sao cho tự nhiên nhất. Ngoài ra, việc tham gia vào "Hội tự học" gồm những người cùng chí hướng đã giúp Ngân luôn giữ được ngọn lửa đam mê và chủ động tự nghiên cứu.
Môi trường thứ hai của Ngân chính là hội tự học English Lights Your Home (ELYH). Việc tham gia với một cộng đồng cùng chí hướng giúp Ngân có thêm được kiến thức từ người hướng dẫn và có thêm động lực học tập, chủ động tự học, tự nghiên cứu, tự tìm tòi.
Từng có giai đoạn bị quá tải và nản lòng do tự đặt khối lượng bài tập quá lớn, Ngân đã nhanh chóng thay đổi chiến thuật bằng cách lập danh sách việc cần làm (To-do list) cụ thể theo ngày. Cứ hoàn thành xong một mục tiêu, em lại tự thưởng cho mình một ly trà sữa, một cuốn sách hay một bộ phim yêu thích để giải tỏa tâm lý.
Đối với Ngân, Viết là kỹ năng gai góc nhất. Để chinh phục nó, em áp dụng quy trình đọc nhiều để viết tốt. Thay vì học từ vựng đơn lẻ, Ngân chọn cách học theo cụm từ và trường từ vựng thông qua việc đọc các trang báo uy tín như The Guardian, Scientist, Read to Lead hay bộ truyện kinh điển Harry Potter. Cách này giúp em thẩm thấu ngữ pháp, giới từ và cách sắp xếp câu từ một cách tự nhiên, chuẩn xác như người bản xứ.
Đối với cả 3 môn thi đại trà trong kỳ thi vào 10, Bích Ngân đều có chiến lược học tập rất khoa học.
Ở môn Toán, em khái quát công thức, luyện đa dạng đề và chữa bài chi tiết để hiểu rõ bản chất lỗi sai. Với môn Ngữ Văn, Ngân tuyệt đối nói không với học vẹt mà tập trung tư duy sơ đồ đề, đọc sách báo, xem thời sự để tích lũy dẫn chứng thực tế sắc bén.
Đặc biệt, ở giai đoạn nước rút cận kề ngày thi, Ngân nghiêm túc bấm giờ làm đề thi thử trùng khớp với khung giờ thi thật để rèn luyện cho não bộ thói quen tập trung cao độ, đồng thời sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ sức khỏe và giữ vững tâm lý bình ổn.
Bước chân vào cánh cổng cấp 3, Bích Ngân không có ý định "ngủ quên trên chiến thắng". Mục tiêu ngắn hạn sắp tới của cô bạn là tiếp tục trau dồi môn thế mạnh để chinh phục các chứng chỉ quốc tế cấp độ cao hơn như IELTS và SAT.
Đồng thời, với tính cách năng nổ vốn có, Á khoa trường Ngô Sĩ Liên dự định sẽ tích cực tham gia vào các hoạt động ngoại khóa của trường, địa phương và các tổ chức xã hội. Đặc biệt, Ngân ấp ủ dự định chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp tự học hiệu quả của bản thân để lan tỏa tình yêu tiếng Anh đến nhiều bạn nhỏ hơn nữa trong cộng đồng.
Hành trình của Bích Ngân là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy: Không cần phải chạy đua học sớm, không cần một bệ phóng gia đình hoàn hảo về ngoại ngữ, chỉ cần sự bền bỉ, phương pháp đúng đắn và một tinh thần tự học kiên cường, bất kỳ ai cũng có thể tự kiến tạo nên thành quả xứng đáng cho riêng mình.
Hiểu Đan
