Theo Báo Người Lao Động, từ tháng 2, sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) và thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) bản điện tử được triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước theo Thông tư 09/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành.
Theo BHXH Việt Nam, thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật hiện hành, bảo đảm tổ chức thực hiện đồng bộ trong thực tế, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm.
Mở rộng phạm vi áp dụng
Quy định mới áp dụng đối với người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp; người sử dụng lao động; cơ quan thuộc hệ thống BHXH Việt Nam và các tổ chức, cá nhân liên quan. Nhóm đối tượng do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quản lý không thuộc phạm vi điều chỉnh.
Toàn bộ quá trình tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử phải thực hiện bằng phương thức điện tử, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và yêu cầu quản lý dữ liệu. Thông tin hiển thị trên sổ, thẻ điện tử phải trùng khớp với dữ liệu tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và được cập nhật kịp thời khi phát sinh thay đổi trong quá trình tham gia, giải quyết chế độ.
Tích hợp với tài khoản định danh điện tử
Sổ BHXH điện tử được cơ quan BHXH tạo lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, gắn với mã số BHXH duy nhất của mỗi cá nhân. Dữ liệu được lưu trữ, cập nhật thường xuyên trong kho dữ liệu điện tử của người tham gia, đồng thời tích hợp với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và ứng dụng VssID. Nội dung thể hiện đầy đủ như sổ giấy và có giá trị pháp lý khi giải quyết chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp.
Tương tự, thẻ BHYT điện tử cũng được tạo lập từ cơ sở dữ liệu này, gắn với mã số BHXH duy nhất, lưu trữ trên ứng dụng VssID và liên kết với tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Người dân có thể sử dụng thẻ điện tử trực tiếp khi khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí theo quy định.
Không được yêu cầu sổ, thẻ giấy khi đã dùng bản điện tử
Theo hướng dẫn mới, người tham gia và đơn vị sử dụng lao động phải thực hiện kê khai, nộp hồ sơ đăng ký, điều chỉnh thông tin và đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp thông qua giao dịch điện tử, bảo đảm đúng thời hạn.
Cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận, cập nhật, xử lý hồ sơ; xác thực thông tin trên sổ, thẻ điện tử trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và trả kết quả vào kho dữ liệu điện tử hoặc hòm thư điện tử của người tham gia, đơn vị sử dụng lao động.
Đáng chú ý, khi người dân sử dụng sổ BHXH điện tử, cơ quan giải quyết chế độ không được yêu cầu xuất trình sổ giấy. Tương tự, cơ sở khám, chữa bệnh không được yêu cầu thẻ BHYT giấy nếu người dân đã sử dụng thẻ điện tử, mà phải chủ động tra cứu giá trị sử dụng trên hệ thống dữ liệu quốc gia.
Bảo đảm quyền lợi trong giai đoạn chuyển đổi
Đối với các sổ BHXH bản giấy chưa được cập nhật lên cơ sở dữ liệu, người tham gia vẫn được tiếp tục sử dụng để làm căn cứ giải quyết chế độ, tránh gián đoạn quyền lợi. Thẻ BHYT đã hiển thị trên ứng dụng VssID trước thời điểm thông tư có hiệu lực vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý và được quản lý theo quy định mới.
Việc áp dụng đồng bộ sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử được kỳ vọng góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Huỳnh Duy
