Năm 2026 mở ra với gần như toàn bộ dự báo ngành đều nghiêng về một phía. Chi phí bộ nhớ tăng vọt vì nhu cầu từ trung tâm dữ liệu, giá linh kiện đội lên, giá bán lẻ được cảnh báo sẽ phải điều chỉnh, còn sức mua thì đi xuống. Giữa bối cảnh đó, Samsung Electronics vừa công bố mức đặt trước cao nhất từ trước tới nay cho một thế hệ thiết bị gập tại khu vực Đông Nam Á và Châu Đại Dương. Lượng đơn đặt trước dành cho Galaxy Z Fold8 và Galaxy Z Fold8 Ultra tăng gần 60% so với Galaxy Z Fold7, và gần 6 trong số 10 thiết bị Galaxy Z8 được đặt mua trong khu vực là Galaxy Z Fold8.
Đây là số liệu do Samsung công bố cho phạm vi Đông Nam Á và Châu Đại Dương trong giai đoạn mở bán sớm, không phải số liệu toàn cầu. Ngay cả với phạm vi đó, con số vẫn đáng chú ý vì thời điểm nó xuất hiện.
Một năm mà mọi con số vĩ mô đều bảo người dùng nên chờ
Counterpoint Research dự báo giá bán trung bình điện thoại thông minh toàn cầu tăng trên 6,9% trong năm 2026, nguyên nhân chính là thiếu hụt chip nhớ DRAM và một loạt linh kiện quan trọng. Cùng đơn vị này ước tính chi phí linh kiện của nhóm máy tầm trung và cao cấp tăng từ 10% đến 15%, riêng giá bộ nhớ có thể còn tăng thêm tới 40% cho tới hết quý 2 năm 2026, đẩy tổng chi phí vật liệu của một chiếc máy lên thêm từ khoảng 8% tới hơn 15% so với mặt bằng vốn đã cao. Với riêng nhóm cao cấp, mức tăng giá bán lẻ được dự báo có thể lên tới 200 USD cho mỗi thiết bị.
Phía cầu cũng không sáng sủa hơn. IDC dự báo thị trường điện thoại thông minh toàn cầu có thể sụt 12,9% trong năm nay, lùi về khoảng 1,1 tỷ máy, khi nguồn cung bộ nhớ bị hút gần cạn về phía trung tâm dữ liệu và máy tính phục vụ trí tuệ nhân tạo. Bà Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu tại IDC, nhận định nhóm thiết bị dưới 100 USD gần như không còn khả thi về mặt kinh tế, dù năm ngoái thế giới vẫn tiêu thụ khoảng 170 triệu máy ở mức giá này.
Ghép hai vế lại, kịch bản hợp lý nhất cho năm 2026 lẽ ra phải là người dùng kéo dài chu kỳ thay máy, lùi xuống phân khúc thấp hơn và né các sản phẩm đắt đỏ nhất trên kệ. Thiết bị gập, vốn nằm ở đỉnh bảng giá, đáng lẽ là nhóm chịu tổn thương đầu tiên.
Người mua không rút khỏi phân khúc cao cấp, họ dồn vào đó
Dữ liệu nửa đầu năm 2026 lại đi ngược kịch bản trên. Theo Counterpoint, nhóm máy có giá bán sỉ từ 600 USD trở lên đã chiếm 29% tổng thị trường, mức cao nhất ghi nhận được từ trước tới nay, tăng từ 25% của cùng kỳ năm trước và cao hơn hẳn mức 20% của năm 2022. Doanh số riêng nhóm này tăng 5% so với nửa đầu năm 2025, trong khi thị trường chung vẫn chật vật.
Cơ chế đằng sau khá dễ hiểu. Khi giá linh kiện đẩy toàn bộ mặt bằng lên, máy tầm trung tăng giá nhanh hơn về mặt tỉ lệ, khoảng cách giữa một chiếc tầm trung và một chiếc cao cấp bị thu hẹp trong cảm nhận của người mua. Thay vì chấp nhận một sản phẩm bị cắt cấu hình để giữ giá, không ít người chọn bù thêm một khoản để lên thẳng nhóm trên. Hai thương hiệu hưởng lợi rõ nhất là Apple và Samsung, hiện nắm 84% phân khúc cao cấp toàn cầu với tỉ lệ lần lượt 65% và 19%. Ông MS Hwang, Giám đốc nghiên cứu của Counterpoint, đánh giá đây là hai cái tên ở vị thế tốt nhất để đi qua vài quý sắp tới, trong khi các hãng tập trung vào nhóm trung và thấp sẽ khó xoay xở giữa việc giữ thị phần và giữ biên lợi nhuận.
Gập ngang lật ngược gập dọc sau bốn thế hệ
Tỉ lệ gần 6 trên 10 nghiêng về Galaxy Z Fold8 không phải hiện tượng đột ngột, mà là điểm cuối của một chuỗi dịch chuyển kéo dài bốn thế hệ. Ở thế hệ Galaxy Z5 năm 2023, dòng gập dọc Flip chiếm khoảng 70% lượng đặt trước, phần còn lại thuộc về Fold. Sang thế hệ Z6, khoảng cách thu hẹp còn 60 so với 40. Đến thế hệ Z7, theo báo cáo của FNN News tại thị trường Hàn Quốc, Galaxy Z Fold7 lần đầu vượt lên chiếm khoảng 60% tổng lượng đơn đặt trước, đảo ngược thế cân bằng đã tồn tại nhiều năm. Thế hệ thứ 8 giữ nguyên xu hướng đó và mở rộng nó ra quy mô khu vực.
Rào cản lớn nhất từng khiến máy gập ngang bị xếp vào nhóm sản phẩm trình diễn công nghệ là khối lượng và độ dày. Galaxy Z Fold7 đã kéo con số này xuống 215g, còn Galaxy Z Fold8 tiếp tục hạ xuống 201g, trở thành mẫu Galaxy Z Fold nhẹ nhất Samsung từng sản xuất. Ở ngưỡng đó, chiếc máy gập không còn nặng hơn đáng kể so với một máy cao cấp dạng tấm cỡ lớn, và lý do từ chối phổ biến nhất trong các cuộc trò chuyện mua sắm gần như biến mất.
Phần còn lại đến từ nội dung. Màn hình chính tỉ lệ 4:3 của Galaxy Z Fold8 được tối ưu cho video ngắn, truyện tranh mạng, trò chơi và sách điện tử, tức là đúng những định dạng đang chiếm phần lớn thời gian giải trí của nhóm người dùng trẻ. Galaxy Z Fold8 Ultra đi theo hướng khác với màn hình chính 8 inch, hướng tới nhóm ưu tiên đa nhiệm và hiệu suất công việc, đi kèm hệ thống chụp ảnh được nâng cấp. Galaxy Z Flip8 giữ vai trò sản phẩm gọn nhẹ nhất dòng, với màn hình phụ FlexWindow được thiết kế lại cho phép mở ứng dụng và thao tác ngay trên mặt ngoài.
Hiệu quả tài chính của bước chuyển này đã hiện ra từ thế hệ trước. Counterpoint ghi nhận Galaxy Z Fold7 bán hơn 250.000 máy chỉ trong tháng đầu tiên, trở thành mẫu Fold bán chạy nhất lịch sử dòng sản phẩm. Trong quý 3 năm 2025, giá bán trung bình của điện thoại Galaxy tăng từ 270 USD lên 304 USD, một phần đáng kể nhờ sức kéo của mẫu máy gập này. Dòng sản phẩm từng được xem là biểu tượng thương hiệu đã trở thành yếu tố dịch chuyển được cả cấu trúc giá của một tập đoàn.
Việt Nam là một trong những thị trường phản ứng mạnh nhất
Con số trong nước còn cao hơn mặt bằng khu vực. Sau 6 ngày mở đặt trước, bộ ba máy gập thế hệ thứ 8 tại Việt Nam ghi nhận lượng đơn cao gấp 2,4 lần thế hệ tiền nhiệm, riêng Galaxy Z Fold8 chiếm hơn một nửa tổng số. Mức tăng này diễn ra ở một thị trường mà nhóm sản phẩm cao cấp vừa trải qua đợt điều chỉnh giá mạnh trong nửa cuối năm 2025 và đầu năm 2026, khi hàng loạt mẫu cao cấp mới ra mắt đều tăng giá so với thế hệ trước.
Bối cảnh cạnh tranh trong nước cũng đã khác. Samsung dẫn đầu thị trường điện thoại thông minh Việt Nam với 26% thị phần trong quý 4 năm 2025, trong khi nhóm thương hiệu Trung Quốc cộng lại nắm khoảng 40%, với OPPO ở mức 18% và Xiaomi 17%. Cuộc đua ở phân khúc cao cấp đông đúc hơn hẳn khi nhiều hãng quay lại nhóm sản phẩm đầu bảng, và thiết bị gập trở thành một trong số ít điểm khác biệt khó sao chép trong ngắn hạn.
Về phía chính sách bán hàng, chương trình đặt trước tại Việt Nam kéo dài từ ngày 22 tháng 7 tới ngày 17 tháng 8, áp dụng ưu đãi thu cũ đổi mới trợ giá tới 3 triệu đồng hoặc phiếu giảm giá 2 triệu đồng, kèm hình thức trả góp lãi suất 0% với thời hạn lên tới 24 tháng. Khách đặt sớm còn nhận gói bảo vệ thay mới màn hình trong 2 năm. Người mua thiết bị gập mới trên trang bán hàng chính hãng và đăng ký gói Samsung Care+ theo tháng được miễn phí 3 tháng đầu tiên.
Điều thị trường đang chờ ở nửa cuối năm
Mốc đáng chú ý tiếp theo nằm ở mùa thu. Theo các báo cáo từ chuỗi cung ứng cùng nhận định của Mark Gurman và giới phân tích, Apple nhiều khả năng giới thiệu mẫu iPhone gập đầu tiên trong tháng 9 năm 2026, còn thời điểm giao hàng có thể lùi tới cuối năm do hạn chế năng lực sản xuất chip và tình trạng thiếu hụt bộ nhớ. Mức giá được đồn đoán vượt 2.000 USD, và một số báo cáo cho biết Apple đã yêu cầu chuỗi cung ứng chuẩn bị khoảng 10 triệu máy. Toàn bộ thông tin này chưa được Apple xác nhận.
Điểm đáng nói không nằm ở việc ai sẽ thắng, mà ở chỗ tệp khách hàng của thiết bị gập đã kịp hình thành và trưởng thành trước thời điểm người chơi lớn nhất bước vào. Counterpoint cho rằng sự tham gia của Apple sẽ kéo sự chú ý của thị trường về phía phần mềm, khả năng đa nhiệm và cách ứng dụng chuyển tiếp giữa hai màn hình, tức là mở rộng quy mô nhóm sản phẩm chứ không đơn thuần chia lại miếng bánh cũ.
Với Samsung, kết quả đặt trước của thế hệ Galaxy Z8 là câu trả lời cho câu hỏi từng được đặt ra suốt bảy thế hệ trước đó. Một hình thái sản phẩm chỉ thực sự trưởng thành khi người dùng sẵn sàng trả tiền cho hình thái đó ngay trong năm mà mọi con số vĩ mô đều khuyên họ nên chờ thêm.
PV
