Theo VietNamNet, tại Nhật Bản, sức khỏe được gìn giữ nhờ nhiều thói quen giản dị trong đời sống hằng ngày. Bên cạnh những triết lý quen thuộc như Ikigai (mục đích sống), Shinrin-yoku (tắm rừng) hay Hara hachi bu (ăn no đến 80%), Ashi yu (ngâm chân nước ấm) cũng là hình thức tăng cường tuổi thọ. Các nghiên cứu gần đây cho thấy Ashi yu có thể mang lại những lợi ích quan trọng cho tim mạch và giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Ashi yu được ghép từ hai chữ Ashi nghĩa là "chân", Yu là “nước nóng”. Vì vậy, Ashi yu có thể hiểu đơn giản là ngâm chân trong nước nóng.
Thực hành này xuất hiện lâu đời trong văn hóa Nhật. Nước ấm khoảng 38-42 độ C tác động nhẹ nhàng lên hệ thần kinh và mạch máu dày đặc ở bàn chân, tăng tuần hoàn và làm ấm cơ thể một cách tự nhiên.
Vì sao ngâm chân lại quan trọng?
Nhiều người, đặc biệt là người lớn tuổi, thường gặp vấn đề về tuần hoàn. Khi máu lưu thông chậm, não không nhận đủ oxy để hoạt động tối ưu. Tuần hoàn kém cũng khiến cơ thể dễ bị huyết áp cao và hình thành cục máu đông - hai nguyên nhân quan trọng dẫn tới đột quỵ.
Ngâm chân nước ấm giúp máu từ bàn chân và cẳng chân lưu thông tốt hơn về tim, từ đó cải thiện việc vận chuyển oxy và giảm áp lực lên thành mạch. Tuần hoàn được cải thiện cũng giúp hạn chế các bệnh lý liên quan như bệnh động mạch ngoại biên, huyết khối tĩnh mạch sâu, bệnh thận hay các biến chứng tiểu đường.
Bằng chứng khoa học về tác dụng phòng đột quỵ
Một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của đột quỵ là tăng huyết áp. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nghiên cứu Y học Bổ sung và Thay thế, 100 người bị tăng huyết áp được yêu cầu ngâm chân 15 phút mỗi ngày. Kết quả cho thấy huyết áp tâm thu và tâm trương đều giảm rõ rệt.
Không chỉ vậy, nghiên cứu còn cho thấy ngâm chân giúp cải thiện biến thiên nhịp tim. Nước ấm làm giảm phản ứng căng thẳng của cơ thể. Điều này đặc biệt quan trọng vì căng thẳng kéo dài có liên quan trực tiếp đến huyết áp cao và nguy cơ đột quỵ.
Một phân tích khác trong lĩnh vực điều dưỡng và sức khỏe cộng đồng cho thấy ngâm chân không chỉ làm giãn mạch máu mà còn kích thích các dây thần kinh ở lòng bàn chân - nơi kết nối đến các cơ quan như tim và thận. Điều này cho thấy Ashi yu có thể mang lại tác động toàn thân, cải thiện lưu lượng máu tới các cơ quan và hỗ trợ chức năng mạch máu tổng thể.
Ngâm chân không chỉ thư giãn cơ thể mà còn giúp an tịnh tinh thần. Tại Nhật, việc ngâm chân thường đi kèm với uống trà, đọc sách hoặc ngồi yên tĩnh suy nghĩ. Khoảng 15-20 phút đó là thời gian để cơ thể thả lỏng và tâm trí chậm lại. Khi căng thẳng được giảm bớt, huyết áp cũng ổn định hơn - góp phần giảm nguy cơ đột quỵ.
Bạn có thể thực hiện Ashi yu rất dễ dàng: Chuẩn bị một chậu lớn và nước ấm từ 38-42 độ C; Ngồi thoải mái, ngâm chân 15-20 phút; Thư giãn bằng cách đọc sách, uống trà hoặc tập thở; Lau khô chân kỹ và nghỉ thêm vài phút sau khi ngâm.
Để đạt hiệu quả tốt nhất, bạn nên ngâm chân thường xuyên. Những buổi thực hành ngắn nhưng đều đặn giúp cải thiện rõ rệt tuần hoàn và sức khỏe tim mạch theo thời gian.
Dấu hiệu nhận biết đột quỵ
TTXVN dẫn lời bác sĩ Nguyễn Ngọc Uyển và bác sĩ Thái Đàm Dũng, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, để nhận biết dấu hiệu đột quỵ cần nhớ nguyên tắc "FAST".
Các dấu hiệu đột quỵ mùa lạnh cũng tương tự như các dấu hiệu thông thường. Bạn có thể dựa theo nguyên tắc FAST để nhận biết đột quỵ, bao gồm: F (Face - Mặt), khuôn mặt lệch, tê hoặc yếu một bên. A (Arms - Tay): Yếu hoặc không nâng được một bên tay. S (Speech - Lời nói): Nói khó, nói lắp hoặc không hiểu lời nói. T (Time - Thời gian): Cấp cứu ngay lập tức, vì thời gian vàng trong 6 giờ đầu quyết định hiệu quả điều trị.
Ngoài ra, cũng cần chú ý đến các triệu chứng khác như đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thị lực hoặc mất thăng bằng đột ngột…
Theo các bác sĩ, khi gặp người bị đột quỵ mùa lạnh cần gọi cấp cứu ngay. Đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất, việc đưa người bệnh đến bệnh viện sớm giúp người bệnh được điều trị kịp thời hạn chế được các di chứng về sau.
“Nếu bạn không phải nhân viên y tế, trong quá trình chờ cấp cứu, không nên tự ý cho người bệnh sử dụng bất kỳ loại thuốc nào vì một số loại thuốc sẽ làm tình trạng xuất huyết não trở nên nghiêm trọng hơn và làm các biến chứng sẽ càng nặng nề hơn, tăng nguy cơ tử vong. Bên cạnh đó, cần lưu ý không chích máu ngón tay người bệnh; không cử động, lắc người bệnh; không cho người bệnh ăn hay uống để tránh sặc… Người nhà cũng không nên cạo gió, nặn chanh vào miệng. Đây là những quan niệm sai lầm, không hỗ trợ gì cho người bị đột quỵ”, các bác sĩ khuyến cáo.
Với người bị đột quỵ mùa lạnh, nên để người bệnh nằm nghiêng một chỗ, nới lỏng quần áo, tránh để người bệnh mặc trang phục quá chật. Ghi lại thời gian người bệnh có dấu hiệu đột quỵ cũng như các triệu chứng của người bệnh để có thể cung cấp với nhân viên y tế.
Cách phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa lạnh
Theo bác sĩ Nguyễn Ngọc Uyển, đột quỵ được xem là bệnh lý cấp tính, hay xảy ra rất đột ngột và hậu quả thường gây tử vong hay tàn phế về sau. Tuy nhiên, đây là căn bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh được.
Để phòng tránh đột quỵ, điều đầu tiên cần giữ ấm cơ thể: Việc giữ ấm cơ thể, nhất là vùng đầu và cổ trong mùa lạnh rất quan trọng. Cần lưu ý việc thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây sốc nhiệt. Khi tham gia hoạt động thể chất, nên mặc nhiều lớp áo, khi cơ thể ấm lên sau vận động thì có thể cởi bỏ bớt và mặc vừa đủ giữ ấm cơ thể. Nếu đang hoạt động ngoài trời lạnh và thấy mình đổ mồ hôi, như vậy cơ thể đang bị quá nóng và không ổn; nhất là đối với người có bệnh tim mạch thì tốt nhất nên nghỉ ngơi, cởi bớt áo khoác và vào ngay trong nhà..
Thứ hai là cần kiểm soát huyết áp: Đo huyết áp định kỳ, nhất là với người có tiền sử tăng huyết áp.
Tiếp đó cần có chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế chất béo, đường, muối.
Đồng thời, vận động thường xuyên: Tăng cường hoạt động thể dục nhẹ nhàng 30 phút mỗi ngày để hỗ trợ tim mạch cần tuân theo nguyên tắc không hoạt động quá sức. Bởi khi trời lạnh, cơ thể chúng ta phải gắng sức hơn bình thường nhằm giữ nhiệt độ cơ thể ổn định. Do vậy, việc đi bộ nhanh hơn bình thường gặp khi gió lạnh thổi vào mặt và cơ thể cũng đã là gắng sức.
Cần hạn chế rượu bia, thuốc lá vì những thói quen này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.
Bên cạnh đó, cần khám sức khỏe định kỳ, chủ động tầm soát, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các yếu tố nguy cơ để đề phòng đột quỵ mùa lạnh.
