Từng phải mất hơn 3 tiếng leo qua con đường men theo vách núi để đến trường, những đứa trẻ sống dưới đáy hẻm núi Nizhuhe, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, nay chỉ mất khoảng 30 phút nhờ hệ thống thang máy và cáp treo được xây dựng giữa những vách đá dựng đứng.
Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), hai thang máy Qingyun và Fuyao nằm trên vách đá của hẻm núi lớn Nizhuhe, thuộc thành phố Tuyên Uy, tỉnh Vân Nam. Cùng với hệ thống cáp treo trên cao, công trình này tạo thành một tuyến di chuyển đặc biệt mà địa phương gọi là hệ thống “xe buýt trường học trên không” với hai thang máy.
Trước đây, trẻ em tại làng Nizhuhe, nằm dưới đáy hẻm núi, phải đối mặt với hành trình đến trường đầy khó khăn. Ngôi làng nằm thấp hơn Trường Tiểu học Guanzhai trên đỉnh núi hơn 500 m.
Để đến trường, các em phải men theo một con đường dốc trên vách núi, được người dân địa phương gọi là “con đường thằn lằn”. Trên nhiều đoạn, trẻ phải sử dụng cả tay lẫn chân để leo qua những vách đá. Một chiều đi có thể kéo dài hơn 3 tiếng.
Hành trình này càng trở nên nguy hiểm vào những ngày mưa, khi đường trơn trượt và đá từ trên cao có thể rơi xuống bất cứ lúc nào.
Tuy nhiên, việc xây dựng hệ thống thang máy và cáp treo đã thay đổi hoàn toàn cách trẻ em trong khu vực đến trường.
Theo đó, học sinh bắt đầu hành trình bằng xe điện trung chuyển, sau đó đi thang máy dựng đứng men theo vách núi trước khi chuyển sang cáp treo để lên khu vực trên đỉnh.
Tổng thời gian di chuyển hiện chỉ còn khoảng 30 phút, giảm đáng kể so với hành trình leo núi kéo dài hơn 3 tiếng trước đây.
Thang máy Qingyun là công trình đầu tiên được đưa vào sử dụng từ năm 2022. Với độ cao theo phương thẳng đứng 268 m, công trình từng được giới thiệu là thang máy tham quan ngoài trời theo phương thẳng đứng cao nhất thế giới vào thời điểm đó.
Học sinh và một phụ huynh đi thang máy men theo vách núi để đến trường (Ảnh: City News Service)
Trong khi đó, thang máy thứ hai mang tên Fuyao chính thức đi vào hoạt động từ ngày 31/7/2026. Công trình có chiều cao 288 m, tổng vốn đầu tư khoảng 68 triệu nhân dân tệ, tương đương 10,1 triệu USD.
Thang máy được thiết kế với tường kính trong suốt 360 độ, cho phép hành khách quan sát toàn cảnh hẻm núi trong quá trình di chuyển. Với tốc độ 5 m mỗi giây, thang máy chỉ mất khoảng 57 giây để đi từ chân núi lên đỉnh.
Khi cả hai thang máy cùng hoạt động, năng lực vận chuyển của hệ thống đã tăng từ khoảng 400 người mỗi giờ lên 1.200 người mỗi giờ. Công suất phục vụ khách du lịch mỗi ngày cũng tăng từ khoảng 4.000 lượt lên 15.000 lượt.
Đáng chú ý, khu du lịch hiện miễn phí sử dụng hệ thống cho cư dân hai làng Nizhuhe và Guanzhai cũng như các học sinh đang theo học tại địa phương. Một lối ưu tiên riêng cũng được thiết lập nhằm hỗ trợ học sinh di chuyển đến trường và trở về nhà.
Không chỉ thay đổi việc đến trường của trẻ em, hệ thống giao thông đặc biệt này cũng góp phần tạo ra những thay đổi về kinh tế tại khu vực hẻm núi.
Khu thắng cảnh Nizhuhe được công nhận là điểm du lịch cấp quốc gia 4A tại Trung Quốc vào năm 2023. Lượng du khách gia tăng đã mở ra thêm cơ hội kinh doanh cho người dân địa phương, từ mở nhà nghỉ, kinh doanh nhà hàng đến bán các đặc sản của vùng núi.
Theo số liệu được công bố, thu nhập khả dụng bình quân đầu người tại làng Nizhuhe đã tăng từ 6.800 NDT vào năm 2022 lên khoảng 26.000 NDT vào năm 2025, gần gấp 4 lần chỉ sau 3 năm.
Từ tháng 9/2026, khu thắng cảnh cũng dự kiến trích 1 nhân dân tệ từ mỗi vé thang máy được bán ra để đóng góp cho các hoạt động cộng đồng. Trong đó, 90% số tiền sẽ được dành cho giáo dục tại khu vực nông thôn.
Nguồn: City News Service, globaltimes
Hân Ly
