Dọc theo những tuyến đường biên giới và vùng nông thôn sâu của tỉnh Tây Ninh, bài toán sinh kế của phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn từ lâu vẫn luôn là nỗi trăn trở của cơ quan địa phương.
Những mô hình chăn nuôi quy mô nhỏ góp phần đa dạng hóa sinh kế của phụ nữ vùng nông thôn Tây Ninh.
Thấu hiểu thực tế đó, chương trình "Trao quyền cho Phụ nữ" giai đoạn 2025 - 2026 của BAT Việt Nam đã phối hợp cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) địa phương đưa nguồn vốn 01 tỷ đồng đến với 100 hội viên tại ba xã Nhơn Hòa Lập (40 hộ), Mỹ Quý (32 hộ) và Đông Thành (28 hộ). Mỗi khoản vay 10 triệu đồng không lãi suất trong 12 tháng chính là chiếc "cần câu" đúng lúc, giúp những người phụ nữ vùng biên có điểm tựa gây dựng sinh kế và vươn lên làm chủ cuộc sống.
Những mảnh ghép sinh kế bước ra từ thực tiễn
Từ chiếc "cần câu" được trao tay ấy, sau tròn một năm triển khai, 100 khoản vay đã thực sự hóa thành 100 kế hoạch làm ăn bám sát điều kiện của từng nếp nhà. Tại buổi lễ tổng kết chương trình diễn ra vào cuối tháng 10/2026 trên địa bàn xã Nhơn Hòa Lập, hành trình vươn lên của các chị em phụ nữ hiện lên không phải bằng những con số báo cáo khô khan, mà bằng sức sống mới đang hiện hữu trên từng mảnh vườn, góc chợ.
Đại diện các bên ghi nhận kết quả hoàn trả nguồn vốn vay tại lễ tổng kết chương trình ở Tây Ninh.
Ở vùng sông nước Đông Thành, đồng vốn của chương trình đã hóa thành những chiếc xuồng nhựa chở nông sản lướt dọc kênh rạch, thành chiếc máy bơm tưới mát vườn cây, hay thành những cặp bò giống đang trong kỳ mang thai và được kỳ vọng tạo thêm thu nhập. Với những chị em không có đất canh tác tại xã Mỹ Quý và Đông Thành, 10 triệu đồng lại trở thành chiếc xe hủ tiếu bốc khói mỗi sớm mai, tiệm tạp hóa nhỏ đầu ngõ, chiếc máy hàn sắt hay gánh hàng rong kết hợp đàn gà sau vườn giúp tạo ra thu nhập mỗi ngày.
Trong khi đó, tại xã Nhơn Hòa Lập, bức tranh sinh kế lại mang màu sắc đa dạng của sự kết hợp giữa nông nghiệp cải tiến và tiểu thủ công nghiệp. Chỉ sau hai đợt xuất chuồng, những hộ đầu tư nuôi gà, nuôi heo đã thu về khoản lãi từ 7 đến 14 triệu đồng mỗi vụ; những ao cá lóc, bể nuôi ếch tận dụng diện tích nhỏ hẹp quanh nhà cũng mang lại lợi nhuận cho mỗi hộ từ 10 đến 15 triệu đồng mỗi vụ. Ngay cả lúc nông nhàn, tiếng máy may gia công quần áo, túi xách hay đôi bàn tay thoăn thoắt đan giỏ nhựa, bó chổi truyền thống cũng giúp các chị kiếm thêm từ 3 đến 8 triệu đồng mỗi tháng.
Những nghề thủ công quen thuộc là sinh kế thiết thực đối với phụ nữ vùng nông thôn.
Từ khoản tiền lời tích cóp được, nhiều gia đình đã lo trọn vẹn sách vở, quần áo cho con cái bước vào năm học mới mà không còn cảnh chạy vạy khắp nơi như trước, thậm chí có thể sắm sửa vật dụng, đồ điện tử mới cho gia đình.
Bên cạnh đó, ý nghĩa thiết thực của chương trình "Trao quyền cho Phụ nữ" còn nằm ở chỗ Hội LHPN các xã phối hợp chặt chẽ với cơ quan địa phương, cán bộ thú y và các trung tâm dịch vụ nông nghiệp mở hàng loạt lớp học nghề và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho hàng trăm lượt hội viên.
Từ cách chọn con giống, vệ sinh chuồng trại, phòng ngừa dịch bệnh theo mùa cho đến cách tính toán chi phí đầu vào đều được hướng dẫn tận tình. Chính "chiếc áo giáp" này đã cấp kiến thức để các hộ ứng phó với biến động giá thức ăn chăn nuôi và điều kiện thời tiết trong năm qua.
Cuộc "cách mạng" về tư duy tài chính và lá chắn an ninh vùng biên
Nếu phải chỉ ra thành công lớn nhất sau một năm nhìn lại, đó không chỉ là những lứa heo xuất chuồng hay những chiếc xuồng chở đầy nông sản tươi, mà còn là việc góp phần hình thành thói quen tiết kiệm và quản lý tài chính ở các hộ tham gia.
Ngay từ ngày đầu giải ngân, Hội LHPN cả ba xã đã kiên trì vận động chị em tham gia mô hình gửi tiết kiệm định kỳ từ 500.000 đến 800.000 đồng mỗi tháng. Ban đầu, không ít người còn bỡ ngỡ, nhưng qua những buổi sinh hoạt tổ hội gần gũi, các chị dần hiểu rằng việc trích lại một phần nhỏ thu nhập hàng tháng không phải là gánh nặng nghĩa vụ, mà là cách tự tạo quỹ dự phòng và rèn luyện kỷ luật tài chính cho chính gia đình mình. Nhờ thói quen "tích tiểu thành đại" ấy, khi khép lại chu kỳ vay 12 tháng vào tháng 10/2026, cả ba xã Nhơn Hòa Lập, Mỹ Quý và Đông Thành đều ghi nhận một kết quả tuyệt đối: 100% nguồn vốn giải ngân đã được thu hồi đầy đủ, đúng hạn mà không phát sinh bất kỳ khoản nợ quá hạn nào.
Khoản tiền tiết kiệm tích lũy đều đặn suốt một năm qua đã giúp các chị hoàn trả vốn gốc mà không làm đứt gãy dòng vốn quay vòng của gia đình, đồng thời bồi đắp thêm sự tự tin cho người phụ nữ trong việc làm chủ kinh tế.
Chia sẻ tại buổi lễ tổng kết, bà Nguyễn Thị Chọn - Chủ tịch Hội LHPN xã Nhơn Hòa Lập, cho biết: "Qua gần một năm theo dõi sát sao từng hộ vay, điều khiến chúng tôi mừng nhất là nguồn vốn không lãi suất của BAT Việt Nam không chỉ giúp chị em có thêm thu nhập lo cho con cái học hành đầy đủ hơn hay mua sắm vật dụng gia đình, mà quan trọng hơn cả là đã thay đổi hẳn tư duy làm kinh tế của phụ nữ nông thôn. Chúng tôi rất mong nguồn vốn nhân văn này sẽ tiếp tục được duy trì và mở rộng để tiếp thêm điểm tựa cho nhiều chị em phụ nữ khó khăn khác trên địa bàn."
Bà Nguyễn Thị Chọn, Chủ tịch Hội LHPN xã Nhơn Hòa Lập, phát biểu tại lễ tổng kết.
Song hành với việc trao vốn, Hội LHPN ba xã đã phối hợp cùng lực lượng Công an và các đồn Biên phòng tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật khi vùng biên thường là "điểm nóng" về buôn lậu, thu hút trên 750 lượt người tham dự. Tại xã Mỹ Quý, toàn bộ các hộ thuộc diện vận động đã đặt bút ký cam kết không tham gia, không tiếp tay cho hoạt động buôn bán thuốc lá lậu qua biên giới. Tại xã Đông Thành và xã Nhơn Hòa Lập, theo ghi nhận của Hội LHPN địa phương trong giai đoạn dự án diễn ra, chưa ghi nhận trường hợp hội viên tham gia chương trình bị xử lý liên quan đến hoạt động xuất nhập cảnh trái phép hay buôn lậu hàng cấm.
Thực tế đã chứng minh, khi người phụ nữ và cộng đồng được hỗ trợ, tạo điều kiện để có việc làm và thu nhập ổn định, những cám dỗ từ việc đai vác hàng lậu qua biên giới sẽ dần bị đẩy lùi.
Tấm biển hoàn trả nguồn vốn vay được trao đi tại buổi lễ tổng kết đã khép lại một chu kỳ hỗ trợ, các bên kỳ vọng tiếp tục duy trì và xem xét nhân rộng những mô hình phù hợp, tùy thuộc kết quả đánh giá và nguồn lực. Với sự đồng hành của BAT Việt Nam, những mô hình sinh kế nơi đây sẽ còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, góp phần dựng xây những nếp nhà vùng biên ngày một ổn định, ấm no và vững chãi.
Bài và ảnh: Hải Yến
