Mở một chai nước ngọt có ga, nghe tiếng sủi bọt tí tách và uống một ngụm thật lớn để giải tỏa cơn khát, "chống ngán" sau khi ăn đồ dầu mỡ là thói quen mà cả người lớn lẫn trẻ nhỏ đều "mê như điếu đổ". Thế nhưng, ít ai lường trước được rằng thứ thức uống vui miệng ấy lại có thể âm thầm biến thành một thứ "dung dịch ăn mòn", tàn phá tàn nhẫn hệ thống đường ruột từ bên trong.
Vừa qua, các bác sĩ tại Bệnh viện Phụ thuộc thứ hai của Đại học Y khoa Ôn Châu (Trung Quốc) đã tiếp nhận một ca cấp cứu vô cùng nguy kịch. Đó là một bệnh nhi 12 tuổi, được gia đình đưa vào viện trong tình trạng ôm bụng quằn quại, gương mặt tái mét và liên tục nôn mửa do những cơn đau dữ dội đột ngột ập đến ở vùng thượng vị. Kết quả chẩn đoán hình ảnh ngay sau đó khiến toàn bộ ekip bác sĩ lẫn người nhà phải bàng hoàng: Cậu bé bị thủng tá tràng (thủng ruột) dịch tiêu hóa đang tràn ra khoang bụng nguy cơ gây nhiễm trùng máu.
Khi khai thác sâu vào tiền sử sinh hoạt, các bác sĩ mới ngỡ ngàng trước một chuỗi sai lầm kéo dài suốt một năm trời. Vì chiều chuộng con, gia đình đã để cậu bé duy trì thói quen uống nước ngọt có ga thay cho nước lọc hoàn toàn mỗi ngày cả năm trời. Cứ khát là cậu bé lại tìm đến những chai nước sủi bọt, kết hợp với lối sống ăn uống thất thường, bỏ bữa chính và nghiện các loại đồ ăn vặt chứa hàm lượng muối cực cao.
Thực tế, cơ thể đã phát ra tín hiệu từ hai tháng trước bằng những cơn đau bụng âm ỉ xuất hiện mỗi khi đói. Tuy nhiên, do thấy cơn đau dịu đi ngay sau khi ăn nên cậu bé lẫn cha mẹ đều chủ quan bỏ qua, cho rằng đó chỉ là chứng đau bụng vặt ở tuổi dậy thì.
Sự chủ quan này đã đẩy bờ cõi tá tràng đến giới hạn chịu đựng, dẫn đến biến cố thủng ruột kinh hoàng. May mắn thay, nhờ được phẫu thuật cấp cứu kịp thời, bệnh nhi đã đi qua lằn ranh sinh tử và dần ổn định sức khỏe.
Nước ngọt có ga gây thủng ruột thế nào?
Bác sĩ điều trị của cậu bé cho biết, bản thân nước ngọt có ga khi uống có kiểm soát, kết hợp với lối sống lành mạnh thì không gây hại. Tuy nhiên, cậu bé này lại mắc sai lầm là uống quá nhiều, uống thay cả nước lọc.
Bản chất của các loại nước ngọt có ga cũng không thể gây thủng ruột ngay lập tức, mà nó hoạt động như một quá trình bào mòn cơ học và hóa học bền bỉ được giải thích như sau:
- Kích hoạt bão axit dịch vị: Thành phần axit photphoric và caffeine trong các loại nước ngọt hoạt động như một chất kích thích mạnh, khiến dạ dày liên tục tăng tiết lượng axit dịch vị nồng độ cao một cách bất thường.
- Ép tá tràng "tự tiêu hóa" chính mình: Hàm lượng đường cực cao trong thức uống này làm trì hoãn quá trình rỗng của dạ dày. Hệ quả là phần tá tràng liên tục bị ngâm mình trong môi trường đậm đặc tính axit suốt nhiều giờ liền, lâu dần ăn mòn lớp niêm mạc, tạo thành các ổ loét sâu và cuối cùng là đục thủng vách ruột.
- Tước bỏ màng bảo vệ tự nhiên: Các bọt khí ga sinh ra gây áp lực làm giãn dạ dày, dễ kích thích hiện tượng trào ngược mật. Việc hệ tiêu hóa phải tiếp xúc với môi trường nhiều đường, nhiều axit kéo dài sẽ làm ức chế sự tiết chất nhầy bảo vệ, khiến niêm mạc ruột mất hoàn toàn khả năng tự phục hồi.
Đặc biệt, niêm mạc đường tiêu hóa của trẻ nhỏ vốn rất mỏng mỏng manh như một tấm màng mỏng, sức chịu đựng kém xa người lớn nên axit dễ dàng xuyên thủng hơn. Bác sĩ cảnh báo thêm, ngoài thủng ruột hay dạ dày, lạm dụng nước ngọt có ga còn gây béo phì, hại gan, hại thận, ảnh hưởng tiểu cực tới miễn dịch...
Những dấu hiệu thủng đường tiêu hóa cần cứu chữa khẩn cấp
Theo thông tin từ Nhân dân Nhật báo trực tuyến (Trung Quốc), thủng tá tràng và dạ dày trước đây thường gặp ở người trung niên lạm dụng rượu bia, nhưng hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa nghiêm trọng do thói quen ăn uống sai lầm của giới trẻ. Bạn cần đưa người thân đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
- Đau bụng như dao đâm: Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội ở vùng bụng trên (thượng vị) hoặc bụng dưới, có cảm giác bỏng rát dai dẳng và nhanh chóng lan ra toàn bộ vùng bụng.
- Nôn mửa và chướng bụng: Khoảng một nửa số bệnh nhân sẽ bị buồn nôn và nôn mửa liên tục, đi kèm tình trạng bí trung đại tiện do ruột bị liệt cơ học.
- Sốt cao và sốc nhiễm trùng: Khi dịch tiêu hóa và thức ăn thừa rò rỉ vào khoang bụng sẽ lập tức gây viêm phúc mạc. Cơ thể sẽ phản ứng bằng các cơn sốt cao, tụt huyết áp, mạch đập nhanh nhưng yếu, đánh trống ngực hoặc thậm chí là hôn mê.
Để không rơi vào trường hợp giống như cậu bé 12 tuổi trên, việc thiết lập lại các thói quen ăn uống khoa học là điều bắt buộc. Bạn cần nhớ nước lọc luôn phải là nguồn chất lỏng ưu tiên. Tuyệt đối không dùng nước ngọt, nước có ga để thay thế nước lọc tinh khiết trong sinh hoạt hàng ngày.
Hạn chế đồ sống lạnh và món muối chua để tránh tổn thương trực tiếp đến lớp màng nhầy của dạ dày và ruột. Đồng thời duy trì giờ giấc ăn ổn định, nhai kỹ để giảm đáng kể gánh nặng co bóp cho dạ dày.
Nên chủ động thực hiện nội soi dạ dày, đại tràng và kiểm tra vi khuẩn HP để phát hiện, xử lý sớm các ổ loét âm thầm trước khi chúng tiến triển thành vết thủng. Ngay khi có các triệu chứng đau bụng trên âm ỉ, đầy hơi hay trào ngược axit, hãy tới ngay các cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Nguồn và ảnh: HK01, China News, Sohu
Ngọc Ái
