Ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty Thám hiểm Jungle Boss cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng chuyên gia Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS) và Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khảo sát, đo đạc một hố sụt khổng lồ chưa từng được khai phá tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thông tin trên Sức khoẻ Đời sống.
Hố sụt có miệng hình bầu dục, không gian bên trong mở rộng xuống dưới. Đáy hố được bao phủ bởi thảm thực vật rừng nguyên sinh.
Hố sụt nhìn từ trên cao. Ảnh: Jungle Boss
Trước đó, ông Kevin Ditamore, thành viên NSS, là người đầu tiên nhận thấy dấu hiệu bất thường tại khu vực này khi quan sát ảnh vệ tinh trên Google Earth. Từ một vùng tối lớn trên ảnh, ông cùng các chuyên gia và Jungle Boss tổ chức ba đợt kiểm tra bằng flycam, xác định vị trí hố sụt.
Tháng 4/2025, đoàn 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, tìm đường tiếp cận nhưng phải quay về sau khi đến vành miệng hố do địa hình hiểm trở, thiếu nước uống và lương thực.
Từ ngày 23 đến 29/7/2025, đoàn 24 người gồm chuyên gia NSS, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm thực hiện chuyến khảo sát chính thức. Vượt hơn 20 km đường rừng, qua nhiều bãi đá vôi sắc nhọn, đoàn thiết lập hệ thống dây an toàn để xuống đáy hố đo đạc, tìm hiểu cấu trúc địa chất và hệ sinh thái, thông tin trên VNexpress.
Đoàn thám hiểm còn phát hiện hàng triệu vỏ sò, vỏ ốc chất thành đống bên các vách đá cùng nhiều bộ xương khỉ. Ảnh: Jungle Boss
Bên dưới là những khối đá vôi sạt lở, vách đá còn dấu tích thạch nhũ và thảm thực vật xanh tốt. Đoàn ghi nhận nhiều vỏ sò, ốc, xương và sọ khỉ rải rác trên mặt đất. Tiếng khỉ vang lên giữa các tán cây cho thấy khu vực này vẫn có động vật hoang dã sinh sống.
Các chuyên gia cũng tìm kiếm đường thông xuống hệ thống hang động ngầm nhưng chưa phát hiện cửa hang lớn. Giữa đáy hố có nhiều khe nứt, lỗ rỗng trên nền đá vôi, có thể là nơi nước thoát xuống dưới. Một khe nứt cao khoảng 5 m, ăn sâu 12-15 m được ghi nhận nhưng không có luồng khí lưu thông.
Theo ông Kevin Ditamore, nước có thể thoát qua nhiều khe nhỏ thay vì tập trung vào một cửa hang. Do chưa tìm thấy lối thông đủ lớn hoặc luồng gió từ bên dưới, đoàn chưa thể xác định hố sụt có kết nối với hệ thống hang động ngầm hay không.
rên vách hố sụt có một khe nứt (cao 5m, sâu 12-15m) không có luồng khí lưu thông. Ảnh: Jungle Boss
Sau chuyến khảo sát, Jungle Boss gửi báo cáo các số liệu thực địa tới Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, đề xuất tiếp tục nghiên cứu mở rộng khu vực Chà Nòi - Khe Gát và khảo sát các tuyến tiếp cận mới từ bên ngoài hố sụt. Chuyến đi không chỉ đóng góp giá trị lớn cho công tác nghiên cứu khoa học, bảo tồn Di sản Thiên nhiên Thế giới mà còn hứa hẹn tiếp tục lật mở từng điều bí ẩn còn nằm trong lòng Phong Nha.
Phong Nha - Kẻ Bàng đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. Hố mới khảo sát tại Chà Nòi - Khe Gát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn hố Kong. Các hố sụt dạng này thường hình thành khi đá vôi bị nước bào mòn trong thời gian dài, tạo khoảng rỗng dưới lòng đất khiến phần trần hang mất khả năng nâng đỡ và sụp xuống.
Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và mở rộng năm 2015. Khu vực nổi tiếng với hệ thống hang động đá vôi, trong đó có Sơn Đoòng, hang Én và Pygmy.
