Trong mâm cơm Tết của người Việt khắp ba miền, các món dưa chua như dưa hành, dưa giá, dưa góp, dưa món hay củ kiệu ăn kèm thịt kho tàu, bánh chưng không chỉ tạo nên hương vị cân bằng mà còn là một sự kết hợp có lợi cho sức khỏe.
Theo báo Tuổi trẻ Online, dưa hành muối chính là một kho chứa vi khuẩn có lợi lactobacillus. Nó đóng vai trò như một loại "tiêu mỡ", giúp nhũ tương hóa chất béo, tức là biến tảng mỡ trong thịt ba rọi to tướng thành hàng triệu hạt mỡ li ti, siêu nhỏ (giống như những hạt bụi mỡ).
Khi mỡ đã được xé nhỏ ra như vậy, các men tiêu hóa (lipase) mới dễ bám vào và phân hủy chúng một cách dễ dàng. Nó giúp hệ tiêu hóa quét dọn đống mỡ thừa trong ruột nhanh hơn, tránh đầy bụng, khó tiêu.
Các lợi khuẩn này còn giúp "khóa" một phần cholesterol xấu để đào thải ra ngoài, rất tốt cho người lo ngại tăng mỡ máu ngày Tết. Dưa hành muối có lợi nhưng để đảm bảo chất lượng và an toàn phải muối đúng "chuẩn" y khoa, làm sao hũ dưa không sinh độc tố hay nấm mốc.
Những nguy cơ tiềm ẩn của món dưa hành muối ngày Tết.
Những nguy cơ tiềm ẩn của món dưa hành muối ngày Tết
Hàm lượng muối cao gây tăng huyết áp
Để bảo quản bất kỳ loại thực phẩm nào bằng việc ngâm muối thì lượng muối trong đó cần ít nhất 5%. Nếu bạn ăn quá nhiều dưa muối có nghĩa là bạn nạp một lượng lớn natri vào cơ thể, làm tăng nguy cơ bệnh tăng huyết áp và nhiều nguy cơ khác cho sức khỏe. Lượng muối lớn trong dưa hành muối có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên tim và thận. Muối khiến cơ thể giữ nước, gây phù nề và tăng cân.
Nguy cơ gây ung thư
Theo các chuyên gia, ăn quá nhiều dưa hành muối có thể gây ra nguy cơ ung thư. Trong quá trình lên men, dưa hành muối có thể sản sinh ra nitrit. Thói quen của người Việt là ăn kèm dưa hành với các món mặn có hàm lượng đạm và protein cao, khi đó nitrit có trong dưa hành muối tạo phản ứng với các amin trong thức ăn và tạo thành hợp chất nitrosamine - một chất gây ung thư.
Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa
Lượng acid cao trong dưa hành muối có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm trầm trọng thêm các bệnh lý về dạ dày như viêm loét, trào ngược. Việc tiêu thụ quá nhiều dưa hành muối có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy.
Nguy cơ nhiễm khuẩn
Nếu quá trình làm dưa hành muối không đảm bảo vệ sinh, vi khuẩn có thể phát triển gây ngộ độc thực phẩm. Nếu nguyên liệu ban đầu đã chứa một lượng nhỏ nitrat (ví dụ: rau củ trồng bằng phân bón chứa nitrat), vi khuẩn có thể chuyển hóa một phần nitrat này thành nitrit trong quá trình lên men. Nitrit nguyên chất sẽ gây ngộ độc nếu chúng ta tiêu thụ chúng với hàm lượng lớn. Chính vì thế, ăn dưa hành muối quá nhiều có nguy cơ dẫn đến ngộ độc thực phẩm, thậm chí gây tử vong.
Không ăn dưa hành muối bị váng, dưa bị khú
Dưa hành muối bị váng mốc hay còn gọi là bị khú thì không nên ăn vì những loại này chứa nhiều nitrosamine có nguy cơ gây ung thư. Không được ăn dưa hành muối khi thấy dưa có váng mốc hoặc bị mốc đen bởi vì mốc chính là những loại nấm chứa các loại độc tố có thể gây ung thư gan, tổn thương hệ thần kinh, tim, phổi...
Nên ăn dưa hành muối như thế nào để an toàn trong ngày Tết?
Nên ăn dưa hành muối như thế nào để an toàn trong ngày Tết?
Chọn loại dưa hành muối chất lượng
Nếu mua ngoài, nên chọn mua dưa hành muối từ những cơ sở sản xuất uy tín, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tốt nhất là nên tự muối dưa hành tại nhà để có thể điều chỉnh được lượng muối thêm vào và đảm bảo nguồn thực phẩm sạch, không chất phụ gia, không chất bảo quản. Khi muối nên đảm bảo tiệt trùng bằng nước sôi hoặc phơi nắng dụng cụ muối (lọ thủy tinh, lọ sứ, gốm, lọ inox chuyên dụng)... sẽ bảo vệ các sản phẩm an toàn.
Hạn chế lượng ăn
Không nên ăn quá nhiều dưa hành muối trong một lần. Nếu muốn thưởng thức món ăn này, hãy ăn với lượng vừa phải, chỉ một vài lát mỗi ngày. Các chuyên gia khuyến cáo mặc dù dưa hành tốt nhưng không ăn quá nhiều và không ăn dưa hành muối quá độ để phòng ngừa những rủi ro đáng tiếc.
Kết hợp với các thực phẩm khác
Khi ăn nên kết hợp dưa hành muối với các món ăn khác để cân bằng hương vị và giảm thiểu tác hại. Đặc biệt hãy kết hợp ăn thêm trái cây tươi như cam, bưởi... vì vitamin C sẽ chặn việc hình thành chất gây ung thư trong dạ dày.
Rửa trước khi ăn
Nên rửa dưa hành muối với nước lọc trước khi ăn để loại bỏ bớt muối. Để giảm bớt lượng muối bạn có thể bóc bỏ vài lớp vỏ bên ngoài rồi lấy phần dưa trắng bên trong ngâm với nước trước khi ăn.
Chia sẻ trên báo Sức khỏe và Đời sống, ThS.BS. Lê Thị Hải - Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Nhi khoa, trước khi ăn nên rửa nhiều lần sẽ giúp giảm độ mặn và độ chua của dưa hành muối. Dưa muối ăn thừa không cho lại vào lọ vì dễ làm hỏng dưa có sẵn trong lọ. Dùng muỗng, đũa sạch để gắp dưa hành, đậy kín lọ và nên bảo quản trong ngăn mát của tủ lạnh.
