Cựu BTQP Ukraine bất ngờ đòi tổ chức bầu cử giữa xung đột
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, người vừa bị cách chức, hôm thứ Ba 18/8 bất ngờ kêu gọi tổ chức bầu cử ngay trong xung đột theo Reuters.
Ông này cho rằng Ukraine đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng trong hệ thống quản trị. Đây được xem là thách thức chính trị nội bộ lớn nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Lời kêu gọi được ông Fedorov đưa ra trong một video đăng trên YouTube. Đây là lần đầu tiên một nhân vật chính trị lớn của Ukraine công khai yêu cầu tổ chức bầu cử kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự toàn diện vào năm 2022. Theo luật Ukraine, bầu cử không được phép tổ chức trong xung đột.
“Chúng ta phải tìm ra một cơ chế hợp pháp, an toàn và thực tế, cho phép Ukraine khôi phục đầy đủ tiến trình dân chủ ngay cả trong điều kiện xung đột kéo dài”, ông Fedorov nói.
Fedorov, 35 tuổi, từng là đồng minh lâu năm của ông Zelensky. Tuy nhiên, ông bất ngờ bị cách chức Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 7, chỉ 6 tháng sau khi được bổ nhiệm và cam kết thực hiện những cải cách sâu rộng.
Không lâu sau khi bị cách chức, ông Fedorov công khai chỉ trích Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi. Động thái này phơi bày mâu thuẫn gay gắt giữa hai người cũng như sự khác biệt trong cách nhìn về xung đột.
Hàng nghìn người Ukraine sau đó xuống đường yêu cầu cách chức ôngSyrskyi – vị chỉ huy quân đội thuộc thế hệ cũ, bị những người chỉ trích cáo buộc khiến quân đội Ukraine chịu tổn thất lớn ở tiền tuyến – đồng thời yêu cầu khôi phục chức vụ cho Fedorov.
Ông Zelensky từng nói ông Fedorov bị cách chức vì không thể phối hợp làm việc với ông Syrskyi. Tuy nhiên, không lâu sau đó, dưới sức ép của dư luận, Tổng thống Ukraine cũng sa thải vị tư lệnh quân đội này.
Các cuộc biểu tình ủng hộ ông Fedorov đã kéo dài khoảng một tháng qua. Dù không còn thu hút đông người như thời gian đầu, các cuộc xuống đường tại Kiev vẫn thường có khoảng vài nghìn người tham gia.
Trong bài phát biểu, ông Fedorov không nói rằng ông sẽ tham gia bất kỳ cuộc bầu cử nào. Tuy nhiên, một cuộc thăm dò gần đây cho thấy cựu bộ trưởng có thể dễ dàng đánh bại Tổng thống Zelensky trong vòng hai nếu hai người đối đầu trực tiếp.
Cựu đồng minh nổi lên thành đối thủ tiềm năng của TT Zelensky?
Tuyên bố của ông Fedorov được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông Zelensky xác nhận đã đề nghị Quốc hội phê chuẩn ông Yevhenii Khmara làm Bộ trưởng Quốc phòng mới vào ngày thứ Tư 19/8.
Trong động thái được xem là thách thức trực tiếp đối với Tổng thống Zelensky, ông Fedorov tuyên bố Ukraine đang đối mặt với một “cuộc khủng hoảng quản trị mang tính hệ thống”.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine gần đây cũng cho biết ông tin rằng những cải cách mà mình thực hiện đối với hệ thống mua sắm quốc phòng – lĩnh vực chịu trách nhiệm chi hàng tỷ USD để mua sắm trang thiết bị – đã góp phần khiến ông bị cách chức.
Văn phòng Tổng thống Zelensky chưa lập tức đưa ra bình luận về bài phát biểu của ông Fedorov.
Ông Fedorov từng là bộ trưởng trẻ nhất trong lịch sử Ukraine, được bổ nhiệm làm người phụ trách số hóa đất nước khi mới 28 tuổi. Ông giữ vị trí này trong 6 năm và là thành viên cuối cùng còn lại trong nội các đầu tiên của ông Zelensky từ năm 2019.
Trong thời gian lãnh đạo Bộ Chuyển đổi số, Fedorov là một trong những quan chức sớm thúc đẩy việc sử dụng máy bay không người lái (UAV) trong xung đột. Công nghệ này sau đó đã làm thay đổi mạnh mẽ cách thức tác chiến tại Ukraine kể từ năm 2022.
Tuy nhiên, tên tuổi của Fedorov được biết đến rộng rãi hơn sau khi ông được bổ nhiệm đứng đầu Bộ Quốc phòng – một cơ quan khổng lồ – vào tháng 1. Ngay khi nhậm chức, ông cam kết tiến hành một cuộc cải tổ dựa trên dữ liệu.
Khác với những người tiền nhiệm, ông Fedorov công khai đưa ra chiến lược đánh bại Nga bằng cách tận dụng lợi thế về công nghệ và khả năng duy trìxung đột lâu dài.
An An (Theo Reuters)
