Theo thông tư, Bộ GD&ĐT xây dựng 5 nhóm quy tắc ứng xử, gồm: ứng xử giữa giáo viên với người học, với đồng nghiệp, với cán bộ quản lý, với phụ huynh và với cộng đồng.
Các quy định nhằm làm rõ trách nhiệm, chuẩn mực giao tiếp và hành vi của nhà giáo trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và tôn trọng lẫn nhau.
Trong đó, thầy cô không được ép buộc phụ huynh, học sinh tham gia các hoạt động trái quy định hay mang tính chất tự nguyện dưới mọi hình thức. Các thông tư trước đó vào năm 2008 và 2019 không đề cập yêu cầu này.
Tình trạng “vận động” phụ huynh, học sinh đóng góp xây dựng cơ sở vật chất và mua sắm thiết bị theo kiểu “chia đều, cào bằng” từ lâu đã luôn là vấn đề gây nhức nhối tại nhiều cơ sở giáo dục. Bên cạnh đó, việc đưa các môn liên kết vào khung giờ chính khóa đang biến những nội dung tự chọn trở thành bắt buộc, tước đi quyền lựa chọn tự nhiên của người học.
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 03/2026 quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, với học sinh, Bộ GD&ĐT yêu cầu thầy cô cần thái độ mẫu mực, tinh thần bao dung, trách nhiệm, yêu thương; tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực, bình đẳng; phản hồi, nhận xét, khen hoặc phê bình phù hợp; tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực; lắng nghe, tư vấn cho các em phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi.
Giáo viên không được phân biệt đối xử giữa các học sinh dưới mọi hình thức; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại các em và báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại.
Thầy cô không được ép buộc học sinh tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả kiểm tra, đánh giá.
Trong mối quan hệ với phụ huynh và người giám hộ, giáo viên cần giữ vững tinh thần sẵn sàng hợp tác, chủ động chia sẻ thông tin về chương trình học cũng như kế hoạch giáo dục nhằm hướng tới sự tiến bộ của học sinh.
Song song với việc duy trì kênh tương tác thường xuyên, nhà giáo phải tuyệt đối thượng tôn đạo đức nghề nghiệp: không xúc phạm, áp đặt hay trục lợi từ phụ huynh. Đặc biệt, nghiêm cấm các hành vi ép buộc cha mẹ học sinh tham gia vào những hoạt động trái quy định hoặc các phong trào dựa trên tinh thần tự nguyện.
Đồng thời, Bộ yêu cầu giáo viên phải tôn trọng, lắng nghe ý kiến đồng nghiệp; không xúc phạm, chia rẽ nội bộ; không công khai thông tin đồng nghiệp. Với cấp trên, thầy cô có trách nhiệm góp ý, không né tránh hay che giấu hành vi sai phạm của họ. Với cộng đồng, thầy cô cần tích cực tham gia các hoạt động xã hội, chống tin giả liên quan đến lĩnh vực giáo dục và nhà giáo, ứng xử lịch thiệp, văn minh, đúng mực, bảo vệ cảnh quan môi trường khi tham gia hoạt động cộng đồng, không tham gia, ủng hộ các hoạt động mê tín dị đoan và các hoạt động gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
