LTS: Hiện nay, các ứng dụng cho vay tiền trực tuyến xuất hiện ngày càng nhiều trên không gian mạng với những lời chào mời hấp dẫn như “giải ngân trong 5 phút”, “không cần thế chấp”, “thủ tục đơn giản”. Tuy nhiên, phía sau sự “tiện lợi” ấy là hàng loạt hệ lụy khó lường.
Thực tế cho thấy, không ít người đã rơi vào “bẫy” tín dụng đen trá hình qua các app vay tiền, phải gánh mức lãi suất “cắt cổ”, bị chiếm đoạt dữ liệu cá nhân, thậm chí bị đe dọa, khủng bố tinh thần khi chậm trả nợ. Từ những khoản vay nhỏ, nhiều người nhanh chóng rơi vào vòng xoáy nợ nần, cuộc sống bị đảo lộn..
Thời gian qua, lực lượng Công an trên cả nước đã mưu trí, dũng cảm, công phu điều tra, phát hiện, đấu tranh, xử lý nhiều đường dây, ổ nhóm liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” núp bóng ứng dụng cho vay trực tuyến; đồng thời liên tục phát đi các cảnh báo về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này.
Tuy nhiên, do lợi dụng không gian mạng, lợi dụng sự cả tin và nhu cầu muốn không vay ngay lập tức các đối tượng vẫn tìm cách biến tướng, hoạt động tinh vi, khiến không ít người dân tiếp tục “sập bẫy”.
Nhằm phản ánh thực trạng, làm rõ thủ đoạn, hệ lụy và cảnh báo người dân, Phóng viên Đời sống & Pháp luật thực hiện tuyến bài: “Tín dụng đen trên không gian mạng: Bẫy vay nhanh - hệ lụy khôn lường”, qua đó góp phần nhận diện rõ bản chất của loại hình cho vay trá hình này, đồng thời gợi mở giải pháp, bài học cảnh giác và những vấn đề liên quan đến việc siết chặt quản lý, ngăn chặn, phòng ngừa... bảo vệ người dân trước những "bẫy" tín dụng đen trên không gian mạng.
Vòng xoáy không lối thoát
Không chỉ tồn tại dưới dạng các ứng dụng cho vay trá hình, tín dụng đen trên không gian mạng còn len lỏi vào các hội nhóm với tên gọi như “Hội vỡ nợ làm liều giúp đỡ nhau”, “Hội xóa nợ”, “ Hội những người vỡ nợ muốn làm liều”… thu hút số lượng lớn thành viên tham gia. Thành phần tham gia các hội nhóm này không chỉ là những người gặp khó khăn tài chính, thu nhập thấp, mà còn có cả thanh thiếu niên thiếu hiểu biết pháp luật, dễ bị lôi kéo, kích động.
Theo ghi nhận của PV ĐS&PL, chỉ cần một bài đăng “than nợ” của 1 thành viên trong hội nhóm xuất hiện, ngay lập tức hàng chục tài khoản lạ sẽ vào bình luận, để lại các đường link ứng dụng vay tiền mới với lời mời gọi hấp dẫn như “hỗ trợ tài chính nhanh”, “lãi suất thấp”, “duyệt ngay”. Những lời mời gọi này đánh trúng tâm lý đang bế tắc của người vay, khiến họ tiếp tục tải app, vay tiền để “gỡ nợ”, nhưng thực chất lại rơi sâu hơn vào vòng xoáy tín dụng đen.
Nhiều hội nhóm “vỡ nợ, làm liều” hoạt động trên Facebook.
Một trong những thủ đoạn đáng chú ý là sự xuất hiện của các “cò mồi” trong các hội nhóm. Các tài khoản này thường giả danh người từng “thoát nợ thành công”, chia sẻ câu chuyện cá nhân để tạo lòng tin, sau đó giới thiệu các ứng dụng vay tiền hoặc dịch vụ “hỗ trợ tài chính”.
Thậm chí, có trường hợp các đối tượng chủ động nhắn tin riêng, “tư vấn” tận tình cho người đang gặp khó khăn, hướng dẫn tải app, hoàn tất hồ sơ vay chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, phía sau những lời “giúp đỡ” đó lại là các ứng dụng tín dụng đen với lãi suất cao, phí chồng phí, khiến người vay càng lún sâu vào nợ nần.
Nhiều nạn nhân cho biết, ban đầu chỉ vay để “xoay xở tạm thời”, nhưng sau đó phải vay app này trả app kia, cuối cùng mất kiểm soát hoàn toàn. Sau đó, các nạn nhân liên tục bị các đối tượng đe dọa khiến tâm lý càng hoang mang nặng nề.
Nhiều bài đăng dụ dỗ, thao túng các nạn nhân trong hội nhóm.
Chia sẻ với PV ĐS&PL, K.D (23 tuổi, trú tại Hải Phòng) cho biết, trong lúc đang “đau đầu” vì khoản vay 12 triệu đồng qua app, anh đã tham gia một hội nhóm “hỗ trợ người vỡ nợ” trên mạng xã hội với hy vọng tìm lối thoát.
“Tôi thấy nhiều người trong nhóm nói đã thoát nợ thành công nên tin theo. Ban đầu họ làm quen, tâm sự rất chân thành. Sau đó, họ hướng dẫn tôi tải một ứng dụng mới, nói lãi suất thấp, có thể trả góp. Nhưng khi vào thì đó lại là một app tín dụng đen khác, lãi suất rất cao…”, D kể lại.
Từ nợ nần đến nguy cơ phạm pháp
Từ thực tế ghi nhận, có thể thấy các hội nhóm “bùng nợ” không giúp người vay thoát khỏi khó khăn, mà ngược lại, trở thành nơi đẩy họ lún sâu hơn vào vòng xoáy nợ nần. Ở đó, người vay vừa là nạn nhân của tín dụng đen, vừa đứng trước nguy cơ bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm pháp luật.
Khi áp lực tài chính gia tăng, cộng với sự tác động từ môi trường mạng thiếu kiểm soát, ranh giới giữa nạn nhân và người vi phạm pháp luật trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Theo Công an TP Hà Nội, nhiều trường hợp sau khi vay tiền với lãi suất cao, mất khả năng chi trả đã nảy sinh ý định phạm tội như trộm cắp, cướp giật tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản… Thực tế cho thấy, đã xảy ra không ít vụ việc đối tượng quen biết nhau qua các hội nhóm “vỡ nợ làm liều”, sau đó rủ rê, móc nối thực hiện hành vi phạm tội, gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.
Theo Công an TP Hà Nội, nhiều trường hợp sau khi vay tiền với lãi suất cao, mất khả năng chi trả đã nảy sinh ý định phạm tội như trộm cắp, cướp giật tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản… (Ảnh minh họa)
Trước thực trạng trên, Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân: Không tham gia các hội nhóm “bùng nợ”, “vỡ nợ làm liều”, chia sẻ kinh nghiệm vi phạm pháp luật. Không vay tiền qua các ứng dụng, tổ chức, cá nhân không rõ nguồn gốc. Đồng thời, không tin vào các lời mời gọi vay tiền nhanh, không cần thế chấp. Công an TP Hà Nội cũng khuyến cáo khi gặp khó khăn tài chính, người dân cần tìm đến các kênh tín dụng hợp pháp.
Có thể thấy, tín dụng đen trên không gian mạng không chỉ là câu chuyện của những khoản vay lãi cao, mà còn là một “hệ sinh thái” được thiết lập tinh vi, trong đó các hội nhóm đóng vai trò như mắt xích trung gian để dẫn dắt, lôi kéo người vay.
Khi đã bước chân vào vòng xoáy này, người vay không chỉ đối mặt với gánh nặng nợ nần, mà còn đứng trước nguy cơ bị thao túng tâm lý, bị đẩy đến những lựa chọn sai lầm thậm chí là vi phạm pháp luật, đối mặt với những bản án nặng nề.
Còn tiếp...
Xem thêm: Nhận diện "bẫy tín dụng đen" trên mạng xã hội – Bài 1: Vay nhanh 5 phút, có thể phải “trả nợ cả đời”
