The Conqueror - bộ phim do Dick Powell đạo diễn, ra mắt năm 1956 quy tụ dàn sao đình đám của Hollywood thời bấy giờ như John Wayne, Susan Hayward và Pedro Armendariz. Tác phẩm kể câu chuyện tình đầy sóng gió giữa Temujin, một thủ lĩnh chiến binh Mông Cổ, và con gái của kẻ thù không đội trời chung.
Dù có đội ngũ diễn viên hạng A và doanh thu không quá tệ, bộ phim vẫn bị xếp vào top 50 tác phẩm tệ nhất mọi thời đại vào năm 1978. Tuy nhiên, lý do khiến The Conqueror còn được nhắc đến đến tận hôm nay không nằm ở nội dung hay nghệ thuật, mà ở bi kịch hậu trường kéo dài nhiều thập kỷ. Trong 220 người tham gia sản xuất, có tới 92 người qua đời vì ung thư - trong đó có cả các diễn viên chính và đạo diễn Dick Powell.
Theo The Vintage News, nhiều năm sau khi phim hoàn thành, John Wayne được chẩn đoán mắc ung thư phổi, sau đó qua đời năm 1979 vì ung thư dạ dày. Susan Hayward - ngôi sao từng đoạt Oscar mất năm 1975 ở tuổi 57 vì ung thư não. Đạo diễn Powell phát hiện khối u ác tính ở cổ và ngực vào tháng 9/1962 và qua đời chưa đầy một năm sau đó. Còn Pedro Armendariz vốn mắc ung thư cổ đã tự kết liễu đời mình năm 1963 sau thời gian điều trị khiến gia đình suy kiệt.
Cho đến nay, nguyên nhân chính xác của chuỗi bi kịch này vẫn chưa được xác nhận, nhưng nhiều ý kiến cho rằng vấn đề bắt nguồn từ chính địa điểm quay. The Conqueror được thực hiện tại thị trấn hẻo lánh St. George thuộc Quận Washington, Utah - cách Vùng thử nghiệm Nevada hơn 160 km. Đây là nơi Mỹ từng kích nổ khoảng 100 quả bom hạt nhân trong thập niên 1950; riêng năm 1953 có tới 11 vụ thử khí quyển. Những đám mây phóng xạ khổng lồ bị gió thổi tràn sang sa mạc Utah, và chỉ một năm sau, đoàn phim bắt đầu làm việc tại đây.
Mặc dù nhà chức trách thời điểm đó khẳng định khu vực quay phim an toàn, các cuộc kiểm tra trước đó đã ghi nhận mức phóng xạ bất thường. Nhiều nghiên cứu sau này thậm chí cho thấy một số vùng quanh St. George vẫn còn bị nhiễm phóng xạ đến tận năm 2007.
Không có bằng chứng khoa học tuyệt đối chứng minh phóng xạ là nguyên nhân khiến gần một nửa đoàn phim mắc ung thư, nhưng các chuyên gia cho rằng số lượng ca bệnh quá lớn để có thể coi là sự trùng hợp.
Tất nhiên, không phải ai cũng tin giả thuyết này. John Wayne từng cho rằng bệnh của ông bắt nguồn từ thói quen hút sáu gói thuốc mỗi ngày chứ không liên quan đến phóng xạ. Tuy vậy, cả hai con trai của ông - Patrick và Michael đều phải phẫu thuật cắt bỏ khối u lành sau khi đến thăm trường quay năm 1954, khiến nghi vấn càng trở nên khó bác bỏ.
Trái ngược với Wayne, nhà sản xuất - ông trùm Howard Hughes lại tin vào những cảnh báo từ giới chuyên môn. Quá day dứt vì đã phê duyệt địa điểm quay, ông đã chi 12 triệu USD để mua lại toàn bộ các bản sao của bộ phim, như một nỗ lực muộn màng nhằm sửa chữa sai lầm.
Xử Nữ
