Mối quan hệ tài sản rắc rối
Theo Baidu, ông Trương và bà Lý là 1 cặp vợ chồng tái hôn. Họ đăng ký kết hôn vào tháng 7/2017, không có con chung. Ông Trương vốn có 1 căn nhà riêng trên đường Bảo Định, là nhà được phân sau khi giải tỏa và được xác định là tài sản có trước hôn nhân.
Quay lại tháng 5/2016, ông Trương vay nợ bên ngoài và dùng căn nhà này thế chấp cho ông Tào. Đến tháng 4/2017, vì không còn khả năng trả nợ, ông Trương ký hợp đồng mua bán nhà với ông Tào và hoàn tất thủ tục sang tên. Tuy nhiên sau đó, ông Trương phát hiện mình bị rơi vào bẫy cho vay nặng lãi kèm lừa đảo nên đã trình báo cơ quan công an.
Đến tháng 9/2020, con trai của ông Tào là Tào Đại bị kết án 11 năm tù vì tội lừa đảo. Bản án này xác định việc ông Tào ký hợp đồng mua bán nhà với ông Trương thực chất là 1 mắt xích trong hành vi lừa đảo do Tào Đại thực hiện.
Tháng 5/2022, ông Trương khởi kiện ông Tào ra tòa, yêu cầu tòa tuyên bố hợp đồng mua bán nhà vô hiệu và khôi phục quyền sở hữu. Cuối cùng, tòa tuyên ông Trương thắng kiện, căn nhà được đăng ký lại dưới tên ông.
Và trong thời gian chờ xử lý vụ việc, bà Lý là người gánh vác phần lớn chi tiêu gia đình và còn bỏ tiền, công sức giúp ông Trương theo đuổi vụ kiện đòi lại nhà. Vì vậy, ngày 20/11/2020, 2 vợ chồng đã ký “Thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân”, thống nhất căn nhà trên trở thành tài sản chung, mỗi người sở hữu 50%. Không chỉ vậy, trong quá trình chuẩn bị khởi kiện, ông Trương còn lập thêm “Giấy cam kết” và “Thỏa thuận về bất động sản”, khẳng định việc chia đôi quyền sở hữu căn nhà cho bà Lý.
Tuy nhiên, đến ngày 22/11/2023, ông Trương lập di chúc có luật sư chứng kiến. Trong đó nêu rõ, toàn bộ tài sản đứng tên ông (bao gồm cả tiền bồi thường nếu căn nhà bị thu hồi) sẽ do em gái là bà Trương Hoa thừa kế. Chỉ chưa đầy 1 tuần sau khi lập di chúc, căn nhà bị chính quyền thu hồi và ông Trương nhận được khoản tiền bồi thường hơn 4,5 triệu NDT (khoảng 17,1 tỷ đồng).
Ngày 18/5/2024, ông Trương qua đời.
Phát sinh tranh chấp không ngờ
Sau khi ông Trương mất, tranh chấp về số tiền bồi thường nhà phát sinh.
Bà Lý khởi kiện ra tòa, yêu cầu được nhận 1 nửa số tiền bồi thường vì bà có quyền sở hữu 1 nửa căn nhà. Đối với phần còn lại, bà đề nghị chia thừa kế theo quy định.
Ở phía bị đơn, con trai riêng của ông Trương với vợ trước là Trương Đại, cha ông là Trương Phúc và em gái Trương Hoa lập luận rằng: tại thời điểm ký “Thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân” (năm 2020), căn nhà vẫn đứng tên ông Tào nên thỏa thuận không có hiệu lực. Ngoài ra, họ cho rằng, ông Trương chưa thực hiện việc bổ sung tên bà Lý vào giấy chứng nhận nên việc tặng cho chưa hoàn tất. Vì vậy, toàn bộ số tiền bồi thường phải được thuộc về bà Trương Hoa.
Phán quyết của tòa án
Sau khi xem xét, Tòa án Nhân dân quận Hồng Khẩu nhận định: mặc dù tại thời điểm ký kết “Thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân”, căn nhà chưa đứng tên ông Trương, nhưng ông đã khởi động các thủ tục pháp lý để đòi lại tài sản, đồng thời nhiều lần lập văn bản xác nhận lại nội dung thỏa thuận. Trong suốt thời gian còn sống, ông Trương cũng không hề hủy bỏ thỏa thuận này. Phía bị đơn không đưa ra được bằng chứng cho thấy ông Trương bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc bị lừa dối, cưỡng ép khi ký kết thỏa thuận.
Do đó, tòa án xác định thỏa thuận tài sản giữa ông Trương và bà Lý là hợp pháp và có hiệu lực.
Tòa cũng nhấn mạnh, quyền sở hữu của bà Lý đối với 1 nửa căn nhà phát sinh từ thỏa thuận tài sản vợ chồng, không phải từ hành vi tặng cho. Vì vậy, việc chưa bổ sung tên bà Lý vào giấy chứng nhận quyền sở hữu không làm ảnh hưởng đến hiệu lực của thỏa thuận.
Từ đó, tòa kết luận ông Trương chỉ có quyền định đoạt đối với phần tài sản thuộc sở hữu của mình, tức là 1 nửa căn nhà. Di chúc của ông chỉ có hiệu lực đối với phần tài sản này. Cuối cùng, tòa án đưa ra phán quyết: bà Lý và Trương Hoa mỗi người được hưởng 1 nửa số tiền bồi thường từ việc thu hồi căn nhà.
Sau bản án sơ thẩm, Trương Hoa và Trương Phúc không đồng ý nên kháng cáo, nhưng tòa án cấp phúc thẩm giữ nguyên phán quyết ban đầu. Bản án hiện đã có hiệu lực pháp luật.
Theo Baidu
Minh Ánh
