Việt Nam đang được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ gia tăng triệu phú nhanh nhất thế giới và được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Đáng chú ý, xu hướng người trẻ – đặc biệt là thế hệ Gen Z – gia tăng tài sản nhanh chóng đang ngày càng rõ nét kéo theo sự thay đổi trong cách tiếp cận và quản lý tài chính cá nhân.
Nếu như trước đây, thế hệ ông bà, cha mẹ thường xây dựng một “giỏ tài chính” an toàn với vàng, bất động sản và tiền gửi tiết kiệm, thì Gen Z lại đang định nghĩa lại khái niệm này theo hướng đa dạng hơn, linh hoạt hơn và gắn liền với công nghệ.
Trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, BTV Mùi Khánh Ly đã mở đầu cuộc trao đổi bằng một vấn đề đang được quan tâm rộng rãi hiện nay: “Ngày nay đi đâu chúng ta cũng nhắc đến việc quản lý tài sản, tài chính. Vậy khái niệm này thực sự xuất hiện từ khi nào và bắt nguồn từ đâu?”
Từ câu hỏi này, ông Hà Mạnh Tuấn, Giám đốc Sản phẩm Công ty Quản lý Quỹ ACB (ACBC), cho biết: “Cụm từ ‘Wealth Management’ như chúng ta đang sử dụng ngày nay thì xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1920 tại châu Âu và Mỹ. Ban đầu, nó phục vụ cho giới siêu giàu”. Theo ông, đến những năm 1980–1990, khái niệm này phát triển mạnh khi kết hợp với hoạch định tài chính toàn diện. Tại Việt Nam, quản lý tài sản chỉ thực sự được nhắc đến nhiều từ khoảng năm 2018, khi các ngân hàng bắt đầu đẩy mạnh mảng Private Banking.
Tiếp tục câu chuyện, BTV Mùi Khánh Ly đặt vấn đề từ góc nhìn của thế hệ trẻ khi dẫn dắt sang phần chia sẻ của đại diện Gen Z. Nguyễn Thị Vân Anh cho biết: “Em và các bạn Gen Z hiện nay tiếp cận tài chính khá sớm nhờ mạng xã hội và các nền tảng nội dung, nên nhận thức về quản lý tài sản tài chính cũng đến sớm hơn các thế hệ trước. Tụi em không chỉ có xu hướng tiết kiệm mà còn chủ động tìm cách để tiền sinh lời”.
Làm rõ hơn bản chất của quản lý tài sản, ông Hà Mạnh Tuấn nhấn mạnh: “Quản lý tài sản tài chính là quá trình lập kế hoạch và quản trị toàn diện sức khỏe tài chính của một cá nhân hoặc một gia đình xuyên suốt cả cuộc đời”. Ông cũng cho rằng điều quan trọng nhất không phải là chạy theo lợi nhuận cao nhất, mà là xây dựng một hệ thống tài chính bền vững. “Mục tiêu cuối cùng của Wealth Management không phải là ‘giàu nhanh’, mà là ‘giàu bền vững’ và có chất lượng cuộc sống tốt hơn”, ông nói.
Ở một diễn biến khác, BTV Mùi Khánh Ly tiếp tục gợi mở khi đặt câu hỏi về sự khác biệt giữa các thế hệ trong cách đầu tư. Từ đó, ông Tuấn chỉ ra rằng các bạn trẻ hiện nay có xu hướng lựa chọn những kênh đầu tư mang tính số hóa cao. “Các bạn trẻ ngày nay thường đầu tư vào các kênh như chứng khoán, chứng chỉ quỹ và tiền điện tử. Họ quen với việc mọi thứ chỉ cần một cú click trên điện thoại và có thể bắt đầu với số vốn nhỏ”, ông nhận định.
Tuy nhiên, theo vị chuyên gia, cùng với cơ hội là không ít rủi ro. Trước câu hỏi của BTV Mùi Khánh Ly về những khó khăn mà người trẻ thường gặp phải, ông Tuấn cho rằng nhiều bạn trẻ vẫn chưa phân biệt rõ giữa việc kiếm tiền và giữ tiền. “Nhiều bạn kiếm được thu nhập khá tốt nhưng lại chi tiêu gần như hết, thậm chí sống vượt quá khả năng. Họ nghĩ ‘càng kiếm nhiều thì càng giàu’, nhưng thực tế tỷ lệ tiết kiệm mới là yếu tố quyết định”, ông phân tích.
Ông cũng cảnh báo về tâm lý đầu tư theo đám đông: “Các bạn thường thấy bạn bè hoặc trên mạng xã hội nói gì là làm theo, không có kế hoạch rõ ràng. Hôm nay thấy crypto tăng thì mua, mai thấy chứng khoán nóng lại chuyển sang, rất dễ rơi vào tình trạng mua đỉnh, bán đáy”.
Từ trải nghiệm cá nhân, khi được BTV Mùi Khánh Ly đặt câu hỏi, Vân Anh thừa nhận bản thân từng mắc sai lầm trong quản lý tài chính. “Khi còn là sinh viên năm nhất, em không ghi chép chi tiêu nên đầu tháng tiêu thoải mái, cuối tháng lại phải thắt chặt. Sau này, em còn từng mất tiền vì đặt niềm tin sai chỗ khi đầu tư”, cô chia sẻ.
Hiện tại, cô lựa chọn cách quản lý tài chính theo hướng đơn giản nhưng kỷ luật. “Em chia tài chính thành các phần rõ ràng và duy trì việc đầu tư đều đặn mỗi tháng. Quan trọng nhất là phải phù hợp với bản thân để có thể duy trì lâu dài”, Vân Anh nói.
Khép lại cuộc trao đổi, BTV Mùi Khánh Ly đặt câu hỏi về xu hướng tương lai của thị trường quản lý tài sản tại Việt Nam. Trả lời vấn đề này, ông Hà Mạnh Tuấn cho rằng lĩnh vực này sẽ tăng trưởng mạnh trong 5–10 năm tới, với thế hệ trẻ đóng vai trò trung tâm. “Các bạn trẻ sẽ chuyển từ đầu tư cảm tính sang đầu tư có hệ thống, đầu tư định kỳ và quan tâm nhiều hơn đến hoạch định tài chính toàn diện”, ông nhận định.
Theo ông, sự thay đổi này cũng sẽ buộc các tổ chức tài chính phải chuyển mình từ việc “bán sản phẩm” sang trở thành người đồng hành và tư vấn thực sự cho nhà đầu tư.
Trong bối cảnh đó, “giỏ tài chính” của Gen Z không còn là những tài sản cố định như trước, mà là một danh mục linh hoạt, đa dạng và được quản trị có chiến lược. Tuy nhiên, như ông Tuấn nhấn mạnh, yếu tố cốt lõi vẫn nằm ở kỷ luật, kiến thức và tầm nhìn dài hạn – nền tảng để hướng tới sự giàu có bền vững trong tương lai.
Kim Sa
