Ung thư phổi từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh thầm lặng trong cộng đồng y khoa bởi khả năng "ngụy trang" tài tình. Đa số chúng ta thường mặc định rằng phải có những cơn đau ngực dữ dội mới là lúc căn bệnh này gõ cửa. Thế nhưng, thực tế lâm sàng lại cho thấy một nghịch lý đáng sợ: Khi đau ngực xuất hiện, bệnh thường đã ở giai đoạn tiến triển. Các bác sĩ chuyên khoa hô hấp nhấn mạnh rằng, chìa khóa để nắm bắt cơ hội sống sót nằm ở việc nhận diện 4 thay đổi thể chất tưởng chừng rất đỗi bình thường nhưng lại vô cùng cực đoan sau đây.
1. Cơn ho dai dẳng thay đổi tính chất đột ngột.
Ho là phản ứng tự nhiên của cơ thể, nhưng nếu một cơn ho kéo dài trên ba tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm, đó không còn là câu chuyện của cảm lạnh thông thường. Dữ liệu nghiên cứu trên hơn 1.000 trường hợp ung thư phổi giai đoạn đầu cho thấy có tới 65% bệnh nhân từng trải qua tình trạng ho dai dẳng trong suốt hai tháng trước khi được chẩn đoán chính thức.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ cơn ho này thường khởi phát mạnh mẽ hơn vào lúc sáng sớm ngay khi vừa thức dậy. Điều đáng nói là nhiều người vì chẳng nỡ bỏ dở công việc hoặc chủ quan cho rằng mình chỉ bị viêm họng mạn tính mà bỏ qua thời điểm vàng để thực hiện tầm soát. Nếu bạn nhận thấy kiểu ho của mình thay đổi, tần suất dày hơn và không đi kèm cảm giác đau ngực rõ rệt, hãy ngay lập tức nghĩ đến việc chụp CT liều thấp để kiểm tra phổi.
2. Sự bất thường về màu sắc và độ đặc của đờm.
Dấu hiệu cảnh báo thứ hai ẩn chứa ngay trong dịch tiết đường hô hấp. Thông thường, đờm có màu trắng trong hoặc hơi đục, nhưng ở bệnh nhân ung thư phổi, màu sắc này có thể chuyển sang sẫm hơn, đặc hơn hoặc thậm chí xuất hiện những vệt máu tươi. Thống kê hồi cứu trên 3.000 bệnh nhân cho thấy khoảng 40% người bệnh có biểu hiện máu trong đờm ở giai đoạn sớm.
Sự thay đổi này thường không gây đau đớn, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với tình trạng viêm phế quản. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo rằng bất kỳ sự xuất hiện lặp lại nào của máu trong đờm, dù chỉ là vài tia nhỏ, cũng là tín hiệu báo động đỏ từ nhu mô phổi. Việc tự điều trị bằng các loại thuốc giảm ho, long đờm tại nhà trong trường hợp này chỉ làm trì hoãn cơ hội được can thiệp y tế kịp thời.
3. Tình trạng khó thở và hụt hơi khi vận động nhẹ.
Nhiều người thường đổ lỗi cho tuổi tác hoặc sự suy giảm thể lực tổng thể khi cảm thấy thở dốc sau một vài hoạt động thường ngày. Thế nhưng, khó thở nhẹ lại chính là biểu hiện của gần 30% bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn đầu. Căn bệnh này âm thầm làm giảm chức năng thông khí hoặc gây chèn ép đường thở ở mức độ tinh vi, khiến cơ thể luôn trong trạng thái thiếu oxy nhẹ.
Khác với đau ngực, tình trạng tức ngực và thở hổn hển thường xuất hiện thường xuyên hơn và có xu hướng tăng dần theo thời gian. Đối với những người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm hoặc sống trong môi trường ô nhiễm, đây là dấu hiệu không thể xem thường. Việc khám sức khỏe định kỳ và chú trọng vào các bất thường hô hấp dù là nhỏ nhất chính là cách để bạn tự cứu lấy chính mình trước khi khối u xâm lấn sâu hơn.
4. Sụt cân không rõ nguyên nhân và suy giảm vị giác.
Dấu hiệu cuối cùng nằm ở sự thay đổi chuyển hóa bên trong cơ thể. Khoảng 25% bệnh nhân ung thư phổi đã bị sụt giảm hơn 5% trọng lượng cơ thể chỉ trong vòng ba tháng trước khi phát hiện bệnh. Sự sụt cân này diễn ra ngay cả khi bạn không hề thực hiện chế độ ăn kiêng hay tăng cường tập luyện cường độ cao. Tế bào ung thư tiêu thụ một lượng năng lượng khổng lồ và giải phóng các chất ức chế cảm giác thèm ăn, khiến người bệnh cảm thấy chán ăn, mệt mỏi rã rời.
Nếu tình trạng sụt cân đi kèm với ho dai dẳng và khó thở, nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên gấp bội. Các bác sĩ khuyên rằng, thay vì đợi đến khi những cơn đau ngực hành hạ, việc nhạy bén với những thay đổi về cân nặng và khẩu vị sẽ giúp tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn I hoặc II tăng lên đáng kể. Tầm soát sớm bằng phương pháp chụp CT xoắn ốc liều thấp hiện nay có khả năng cải thiện tỷ lệ sống sót sau 5 năm lên tới 20% đến 30% cho các nhóm đối tượng nguy cơ cao.
Nguồn và ảnh: Sohu, Family Doctor
Chiến My
