Thay đổi nhận thức, hành vi của người tham gia giao thông: Văn minh, tự giác
Việc ứng dụng camera trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý và xử lý vi phạm giao thông đang mở ra bước chuyển quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội. Công nghệ này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giám sát, giảm áp lực cho lực lượng chức năng, mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hành vi của người tham gia giao thông theo hướng văn minh, tự giác hơn.
Camera trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý và xử lý vi phạm giao thông.
Ngày 13/12, Công an TP Hà Nội chính thức vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh, đồng thời triển khai xử lý vi phạm hành chính thông qua hệ thống hơn 1.830 camera AI và đèn tín hiệu điều khiển tự động. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa công tác điều hành giao thông, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả quản lý tại Thủ đô.
Theo CSGT Hà Nội, hiện có 1.837 camera AI được lắp đặt trên 25 tuyến đường và nút giao thông trọng điểm. Tại Trung tâm điều khiển, hàng chục màn hình lớn hiển thị hình ảnh giao thông theo thời gian thực. Cán bộ trực có thể phóng to, quan sát rõ từng phương tiện, biển số và hành vi của người điều khiển xe ở khoảng cách từ 500–700m.
Trung tâm điều khiển giao thông thông minh.
“Mắt thần” AI ghi nhận vi phạm chính xác, toàn diện
Ghi nhận từ giữa tháng 12 cho thấy, hệ thống camera AI đã phát hiện rõ nét nhiều hành vi vi phạm phổ biến như vượt đèn đỏ, lấn làn, dừng đỗ sai quy định, che hoặc dán biển số. Dữ liệu vi phạm được truyền trực tiếp về Trung tâm điều khiển giao thông thông minh để phân tích và xử lý theo quy trình.
Cận cảnh từ camera AI cho thấy hình ảnh sắc nét cả ngày lẫn đêm, hoạt động ổn định trong điều kiện thời tiết phức tạp. Hệ thống có khả năng ghi hình 360 độ, tự động nhận diện phương tiện, con người và phân tích tình huống giao thông. Khi phát hiện vi phạm, camera sẽ tự động đánh dấu, lưu trữ và chuyển dữ liệu phục vụ công tác xử phạt.
Hình ảnh từ camera AI sắc nét cả ngày lẫn đêm, hoạt động ổn định trong điều kiện thời tiết phức tạp.
Về quy trình xử lý, hình ảnh vi phạm được đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định phương tiện và chủ xe thông qua nhận diện biển số. Sau khi xác minh, CSGT sẽ gửi thông báo vi phạm theo đúng quy định, góp phần hạn chế tình trạng né tránh phạt nguội bằng cách che, sửa biển số.
Không chỉ phục vụ xử phạt, hệ thống camera AI còn đóng vai trò quan trọng trong điều tiết giao thông. Thông qua việc tự động đo đếm lưu lượng phương tiện tại các nút giao, dữ liệu được cập nhật liên tục để điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu linh hoạt. Trong giờ cao điểm, đèn xanh có thể được kéo dài hoặc đèn đỏ được rút ngắn nhằm giảm ùn tắc, thay cho cách vận hành theo chu kỳ cố định như trước.
Camera AI cũng có khả năng phát hiện sớm các điểm ùn ứ, cảnh báo tình huống bất thường và hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý kịp thời. Nhờ đó, CSGT giảm áp lực phải đứng chốt trực tiếp, trong khi hiệu quả quản lý vẫn được nâng cao.
Hình ảnh vi phạm được đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định phương tiện và chủ xe thông qua nhận diện biển số.
Chuyên gia: Camera AI khắc phục “nhờn luật”, nâng cao ý thức tự giác
Trao đổi với phóng viên Đời sống & Pháp luật, Tiến sĩ Nguyễn Kim Tạo – nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia – đánh giá việc ứng dụng camera AI mang lại tác động tích cực, mang tính đột phá đối với trật tự an toàn giao thông đô thị.
Tiến sĩ Nguyễn Kim Tạo – nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia.
Theo ông Nguyễn Kim Tạo, trước đây công tác kiểm soát giao thông chủ yếu dựa vào lực lượng chức năng trực tiếp làm nhiệm vụ trên đường, trong khi “sức người có hạn”, không thể bao quát hết các hành vi vi phạm. Điều này dẫn đến tâm lý “nhờn luật”, chỉ chấp hành khi có lực lượng kiểm tra.
“Camera AI với khả năng phát hiện, truy vết và xử lý vi phạm tự động đã khắc phục hạn chế này, giúp tiết kiệm nhân lực, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong xử lý vi phạm giao thông”, ông Tạo nhấn mạnh.
Vị chuyên gia cho rằng, khi hệ thống được triển khai đồng bộ và vận hành ổn định, người dân sẽ hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, bởi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị ghi nhận, không phụ thuộc vào sự có mặt của lực lượng chức năng.
Bộ Công an: Công nghệ là trọng tâm nhưng không thay thế con người
Trước đó, tại họp báo của Bộ Công an chiều 15/12, đại diện Cục CSGT cung cấp thông tin về kết quả bước đầu ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lực lượng này. Đại tá Nguyễn Quang Nhật (Trưởng phòng Tuyên truyền của Cục CSGT) cho biết, dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, lực lượng CSGT đang ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số mạnh mẽ.
Cục CSGT cũng tham mưu Bộ Công an xây dựng đề án về các trung tâm thông tin chỉ huy, trung tâm điều khiển giao thông minh tại Cục và công an các tỉnh, thành phố trên cả nước. "Lực lượng CSGT ứng dụng những công nghệ mới nhất như camera AI, điều chỉnh tổ chức giao thông chu kỳ đèn tín hiệu bằng trí tuệ nhân tạo, qua đó phát huy hiệu quả rất to lớn trong công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông", Đại tá Nhật khẳng định.
Theo Bộ Công an, lực lượng CSGT đang ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số mạnh mẽ. Tuy nhiên, tình hình trật tự an toàn giao thông, tai nạn giao thông còn diễn biến phức tạp, đòi hỏi lực lượng CSGT phải nỗ lực hơn.
Song hành việc ứng dụng công nghệ, CSGT cũng có chuyển biến về công tác nghiệp vụ. "Kiểm tra nồng độ cồn, ma túy hay xử lý tải trọng vẫn cần lực lượng CSGT có mặt trên đường; hay giải quyết ùn tắc, tai nạn giao thông trên đường vẫn cần CSGT đảm bảo nhiệm vụ", đại diện Cục CSGT cho biết thêm.
UBND TP Hà Nội dự kiến lắp đặt hơn 40.000 camera trên toàn thành phố.
Người dân ủng hộ, mong minh bạch, chính xác
Ghi nhận thực tế cho thấy, đa số người dân đồng tình với việc triển khai camera AI. Anh Nguyễn Tú (28 tuổi), tài xế công nghệ, chia sẻ: “Camera AI khiến tôi phải đi đúng hơn. Trước đây có đoạn quen hay chạy nhanh, giờ thì không dám."
Anh Việt Anh (Hà Nội) cho rằng camera AI mang lại sự minh bạch, song mong quy trình kiểm tra, xử lý được công khai rõ ràng, đặc biệt với các trường hợp có nguy cơ nhận nhầm biển số. Trong khi đó, anh Ngọc Sáng (Thanh Hóa) bày tỏ lo ngại về vị trí lắp đặt camera có thể bị chói sáng hoặc che khuất, đồng thời mong có đường dây nóng hỗ trợ nhanh khi người dân gặp vướng mắc.
Theo đề án tổng thể, UBND TP Hà Nội dự kiến lắp đặt hơn 40.000 camera trên toàn thành phố, trong đó trên 16.000 camera phục vụ quản lý nhà nước về an toàn giao thông, môi trường và trật tự đô thị. Việc chuyển từ mô hình vận hành thủ công sang ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ từng bước giải quyết bài toán ùn tắc, xây dựng môi trường giao thông văn minh, hiện đại và minh bạch.
Khi camera AI vận hành đồng bộ, mỗi người tham gia giao thông không chỉ cần nắm rõ luật, mà còn phải thay đổi thói quen và ứng xử có trách nhiệm hơn – bởi mọi hành vi vi phạm giờ đây đều được “con mắt công nghệ” ghi nhận liên tục, không ngừng nghỉ.
