TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, cho biết thời gian gần đây, số lượng nam giới đến khám do các vấn đề liên quan đến bệnh lây qua đường tình dục (Sexually Transmitted Infections – STI) tăng. Các bệnh nhân thường có chung đặc điểm là quan hệ không an toàn khi "có men" trong người.
Mới đây, bác sĩ tiếp nhận một trường hợp điển hình của sự “lỡ dại” sau buổi tiệc tất niên. Bệnh nhân là nam, 32 tuổi, làm việc văn phòng. Trong buổi tiệc cuối năm, anh uống khá nhiều rượu và sau đó có quan hệ với một đồng nghiệp nữ mà không dùng bao cao su. Ban đầu, anh không lo lắng, nhưng khoảng ba ngày sau bắt đầu thấy tiểu rát nhẹ. Do triệu chứng không quá nghiêm trọng, anh cho rằng mình chỉ bị “viêm nhẹ” và tự cố gắng uống nhiều nước, tự theo dõi.
Một tuần trôi qua, cảm giác rát vẫn còn, thậm chí nặng hơn khi căng bàng quang. Lo lắng về khả năng mắc bệnh STI, anh mới tìm đến trung tâm khám.
Kết quả xét nghiệm cho thấy PCR Chlamydia dương tính, các xét nghiệm STI khác âm tính. Bạch cầu trong nước tiểu tăng nhẹ. Bác sĩ Duy giải thích rằng bệnh nhân bị viêm niệu đạo do Chlamydia, một bệnh nếu kéo dài có thể lan lên mào tinh, gây viêm mào tinh – tinh hoàn và ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.
2 sai lầm nguy hiểm
Bác sĩ Duy cho biết, rượu bia là yếu tố đóng vai trò lớn nhất. Khi nồng độ cồn trong máu tăng, não bộ – đặc biệt là vùng vỏ não trước trán, khu vực phụ trách đánh giá rủi ro và kiểm soát hành vi – hoạt động kém hiệu quả hơn. Theo nghiên cứu của George và Stoner (2000) công bố trên Journal of Studies on Alcohol, khi nồng độ cồn đạt khoảng 0,08%, khả năng đánh giá nguy cơ của con người có thể giảm tới 30–50%. Điều đó lý giải vì sao nhiều nam giới vốn rất nguyên tắc trong cuộc sống thường ngày lại có thể đưa ra quyết định bốc đồng khi đã “quá chén”, chẳng hạn như quan hệ với người mới quen mà không dùng biện pháp bảo vệ.
Không chỉ rượu, bối cảnh xã hội của tiệc cuối năm cũng dễ đẩy con người vào cảm giác “thoáng” hơn bình thường. Áp lực thành tích, cảm giác hưng phấn khi kết thúc một năm làm việc, âm nhạc, ánh sáng và sự cổ vũ từ bạn bè khiến người ta dễ buông lỏng bản thân. Nhiều trường hợp chỉ vì cảm giác gần gũi khi trò chuyện, vài cái chạm tay vô tình hay lời rủ rê bốc đồng đã dẫn đến hành vi tình dục không an toàn.
Hiểu lầm tai hại
Theo bác sĩ Duy, khi tiếp nhận khám cho các trường hợp nam giới, bác sĩ đã gặp không ít người tin rằng chỉ cần nhìn đối phương “sạch sẽ” hoặc không thấy dấu hiệu bất thường là an toàn. Nhưng điều nguy hiểm nhất của STI chính là phần lớn không có triệu chứng trong giai đoạn đầu. Theo nghiên cứu của Workowski (2021) công bố trên Clinical Infectious Diseases, khoảng 70% nam giới nhiễm Chlamydia không hề có triệu chứng. Nghĩa là họ vẫn sinh hoạt bình thường, không thấy đau buốt hay chảy dịch, nhưng vẫn có thể lây bệnh cho bạn tình và gây viêm kéo dài trong cơ thể.
Một hiểu lầm khác là quan hệ miệng (oral sex) thì rất “an toàn”. Tuy nhiên, theo nghiên cứu của Barbee (2017) trên Sexually Transmitted Diseases, tỷ lệ lậu họng ở những người quan hệ miệng không an toàn lên tới 30%, và đáng nói là lậu họng thường không gây triệu chứng. Điều này khiến người mắc bệnh vô tình trở thành nguồn lây âm thầm cho cộng đồng.
Bác sĩ Duy khuyến cáo, các bệnh lây qua đường tình dục thường gặp ở nam giới sau quan hệ không an toàn gồm: Chlamydia, lậu, giang mai, HPV và HIV. Trong đó, HIV vẫn luôn là nỗi lo lớn nhất. Quan hệ không an toàn, đặc biệt trong tình trạng say xỉn, khiến nguy cơ phơi nhiễm tăng lên do khả năng kiểm soát hành vi giảm. Trong nhiều trường hợp, người bệnh chỉ kịp tìm đến cơ sở y tế trong “thời gian vàng” 72 giờ để sử dụng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP – Post-Exposure Prophylaxis). Sau thời gian này, hiệu quả dự phòng giảm đáng kể.
Để phòng tránh các bệnh lây qua đường tình dục, theo chuyên gia, hạn chế rượu bia là chìa khóa giúp giữ sự tỉnh táo. Bên cạnh đó, việc chủ động mang theo bao cao su khi tham gia các sự kiện có thể phát sinh hành vi tình dục là điều hoàn toàn nên làm, không phải vì thiếu nghiêm túc mà vì tôn trọng sức khỏe của chính mình.
Quan trọng hơn, nếu đã có quan hệ không an toàn, cần đi xét nghiệm sớm. Xét nghiệm PCR hiện nay có độ chính xác cao và có thể phát hiện sớm nhiều loại nhiễm trùng. Việc tầm soát định kỳ hằng năm cũng rất cần thiết, đặc biệt với những người có nhiều bạn tình.
Ngọc Minh
