Nước đun sôi để nguội từ lâu đã trở thành lựa chọn quen thuộc trong đời sống hàng ngày của nhiều gia đình Việt. Không cần thiết bị cầu kỳ, không tốn kém như nước đóng chai, cách làm này được xem là vừa tiết kiệm, vừa đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, phía sau sự “an toàn mặc định” ấy, các chuyên gia cảnh báo vẫn tồn tại những nguy cơ nếu người dùng bảo quản hoặc sử dụng không đúng cách.
Ảnh minh hoạ
Nước đun sôi để nguội có thực sự an toàn? Câu trả lời từ các tổ chức y tế
Về nguyên tắc, đun sôi là một trong những phương pháp xử lý nước đơn giản và hiệu quả nhất. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc đun nước đến nhiệt độ sôi có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn, virus và ký sinh trùng gây bệnh. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng khuyến nghị đây là giải pháp an toàn trong trường hợp nguồn nước chưa được xử lý hoàn chỉnh.
Tuy nhiên, điều mà nhiều người thường bỏ qua là: nước chỉ thực sự “an toàn” ở thời điểm vừa đun sôi. Sau khi để nguội, nước không còn ở trạng thái vô trùng. Khi tiếp xúc với không khí, dụng cụ chứa hoặc bàn tay người sử dụng, nước có thể bị tái nhiễm vi sinh vật từ môi trường bên ngoài.
Nói cách khác, việc đun sôi chỉ là bước đầu. Sự an toàn của nước uống còn phụ thuộc rất lớn vào cách bảo quản và thời gian sử dụng sau đó.
Ảnh minh hoạ
Những sai lầm phổ biến khiến nước đun sôi để nguội trở thành “ổ vi khuẩn”
Một trong những thói quen phổ biến là đun một lần rồi sử dụng trong nhiều ngày. Theo khuyến nghị từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) và CDC, nước đun sôi để nguội chỉ nên sử dụng trong khoảng 24 giờ nếu để ở nhiệt độ phòng. Sau khoảng thời gian này, nguy cơ vi khuẩn phát triển trở lại sẽ tăng lên, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm.
Bên cạnh đó, việc đựng nước trong bình không được vệ sinh kỹ hoặc không đậy kín cũng là nguyên nhân khiến nước dễ bị nhiễm bẩn. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cảnh báo hiện tượng “ô nhiễm thứ cấp” – tức nước sạch ban đầu nhưng bị nhiễm vi khuẩn trong quá trình lưu trữ – là một rủi ro phổ biến trong sinh hoạt gia đình.
Không ít người còn có thói quen dùng chung cốc hoặc muôi để múc nước nhiều lần, vô tình đưa vi khuẩn từ tay hoặc miệng vào bình chứa. Việc đun lại nước nhiều lần cũng không được khuyến khích, bởi một số nghiên cứu được tổng hợp trên Healthline và Medical News Today cho thấy điều này có thể làm tăng nồng độ các chất hòa tan nếu có sẵn trong nước ban đầu.
Ảnh minh hoạ
Trong thực tế, nước đun sôi để nguội nếu xuất hiện các dấu hiệu như mùi lạ, vị khác thường hoặc có cặn đục thì không nên tiếp tục sử dụng, bởi đây có thể là dấu hiệu của nhiễm bẩn.
Chuyên gia khuyến cáo: Uống nước đun sôi đúng cách để tránh rủi ro
Các chuyên gia đều thống nhất rằng nước đun sôi vẫn là lựa chọn phù hợp, nhưng cần đi kèm với cách sử dụng đúng. Tốt nhất, nước nên được dùng trong ngày, hạn chế để qua đêm hoặc tích trữ nhiều ngày liên tiếp.
Bình chứa nước cần được vệ sinh thường xuyên và luôn đậy kín để hạn chế tiếp xúc với không khí. Người dùng cũng nên tránh thói quen dùng chung dụng cụ múc nước hoặc chạm tay trực tiếp vào phần nước uống.
Đối với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch yếu, việc đảm bảo nguồn nước sạch càng cần được chú trọng hơn. Trong nhiều trường hợp, việc đun nước mới sẽ an toàn hơn so với sử dụng lại nước đã để lâu.
