Không ít người vẫn tin rằng chỉ cần giữ điện thoại bên mình, không chia sẻ mật khẩu hay mã OTP thì tiền trong tài khoản sẽ luôn an toàn. Tuy nhiên, gần đây hàng loạt vụ việc xảy ra đã cho thấy một thực tế đáng lo ngại khi tiền vẫn có thể “bốc hơi” chỉ sau một đêm, ngay cả khi thiết bị không hề rời khỏi tay người dùng.
Điểm chung của các nạn nhân là không nhận được bất kỳ cảnh báo nào, không phát hiện dấu hiệu xâm nhập rõ ràng. Chỉ đến khi kiểm tra tài khoản vào sáng hôm sau, họ mới bàng hoàng nhận ra số tiền tích góp đã biến mất, thậm chí có người còn gánh thêm các khoản vay trực tuyến không rõ nguồn gốc.
Vì sao điện thoại vẫn ở cạnh bạn nhưng tiền vẫn “không cánh mà bay”?
Theo các chuyên gia an ninh mạng, nguyên nhân không nằm ở việc lộ mật khẩu theo cách truyền thống, mà đến từ việc thiết bị đã bị cài phần mềm độc hại từ trước.
Những phần mềm này thường được ngụy trang rất tinh vi, dưới dạng ứng dụng quen thuộc như dọn dẹp bộ nhớ, cập nhật hệ thống, xem ảnh, nhận quà hay việc làm online. Chỉ cần một lần bấm vào đường link lạ hoặc tải ứng dụng ngoài nguồn chính thống, điện thoại có thể đã bị cài mã độc.
Khác với suy nghĩ của nhiều người, mã độc không làm máy lỗi ngay lập tức. Nó âm thầm hoạt động trong nền, theo dõi thao tác, đọc dữ liệu và chờ thời điểm thích hợp để ra tay. Thời gian đêm khuya, khi người dùng ngủ sâu thường bị lợi dụng để thực hiện các giao dịch trái phép.
Đáng chú ý, kẻ gian thường chia nhỏ giao dịch thành nhiều khoản vài triệu đồng để tránh hệ thống cảnh báo. Chính vì vậy, toàn bộ quá trình có thể diễn ra lặng lẽ mà chủ tài khoản không hề hay biết.
3 dấu hiệu cảnh báo điện thoại có thể đã bị theo dõi
Dấu hiệu đầu tiên là xuất hiện ứng dụng lạ hoặc quyền truy cập bất thường. Nhiều ứng dụng nhìn qua có vẻ vô hại nhưng lại yêu cầu quyền đọc tin nhắn, truy cập danh bạ, ghi màn hình hoặc điều khiển thiết bị. Đây là cánh cửa để kẻ gian kiểm soát điện thoại từ xa.
Không ít người có thói quen bấm “đồng ý” cấp quyền trên điện thoại mà không đọc kỹ nội dung. Trong khi đó, một ứng dụng đèn pin hay thời tiết rõ ràng không cần truy cập sâu vào dữ liệu cá nhân. Khi những quyền này bị lạm dụng, điện thoại có thể trở thành công cụ bị theo dõi mà người dùng không hề hay biết.
Dấu hiệu thứ hai là điện thoại hoạt động bất thường dù không sử dụng. Máy tự sáng màn hình, nóng lên, tụt pin nhanh hoặc tiêu tốn dữ liệu mạng bất thường có thể là dấu hiệu của các tiến trình chạy ngầm. Đây thường là lúc phần mềm độc hại đang âm thầm hoạt động.
Trong nhiều trường hợp, người dùng không chạm vào điện thoại trong đêm nhưng sáng hôm sau lại phát hiện lịch sử đăng nhập hoặc thông tin tài khoản đã thay đổi. Điều này cho thấy thiết bị có thể đã bị điều khiển từ xa.
Dấu hiệu thứ ba là các cài đặt thanh toán hoặc tài khoản xuất hiện bất thường. Việc bật thanh toán không cần mật khẩu, tồn tại các dịch vụ trừ tiền tự động, hoặc có thiết bị lạ đăng nhập vào tài khoản là những rủi ro lớn. Khi điện thoại đã bị kiểm soát, những “tính năng tiện lợi” này lại trở thành con đường nhanh nhất để tiền bị rút đi.
Nhiều nạn nhân chỉ phát hiện ra vấn đề khi kiểm tra lại và nhận thấy mình đã vô tình cấp quyền hoặc bật các dịch vụ này từ lâu nhưng không để ý.
3 việc cần làm ngay
Trong bối cảnh điện thoại trở thành “ví tiền số” của mỗi người, việc chủ động kiểm tra và bảo vệ thiết bị là điều không thể xem nhẹ.
Trước hết, hãy rà soát toàn bộ ứng dụng trên điện thoại. Bất kỳ ứng dụng nào không rõ nguồn gốc, không nhớ đã cài đặt hoặc có biểu hiện bất thường đều cần được kiểm tra và gỡ bỏ. Đồng thời, kiểm tra kỹ các quyền truy cập, đặc biệt là quyền đọc tin nhắn, điều khiển thiết bị và trợ năng.
Tiếp theo, cần kiểm tra lại các cài đặt thanh toán. Hãy tắt những phương thức thanh toán không cần mật khẩu nếu không thực sự cần thiết, hủy các dịch vụ trừ tiền tự động và bật xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng như ngân hàng, ví điện tử.
Cuối cùng, hãy thay đổi thói quen sử dụng điện thoại. Không nhấp vào link lạ, không tải ứng dụng ngoài nguồn chính thống, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không cấp quyền một cách tùy tiện. Rất nhiều vụ lừa đảo bắt đầu từ một thao tác nhỏ nhưng hậu quả lại vô cùng lớn.
Trong trường hợp phát hiện giao dịch bất thường, người dùng cần khóa ngay tài khoản, giữ lại toàn bộ bằng chứng và liên hệ cơ quan chức năng càng sớm càng tốt. Việc xử lý nhanh có thể giúp giảm thiểu thiệt hại đáng kể.
Phương Anh
Theo 163.com
