Theo Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ), Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I vừa phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an, Công an thành phố Hà Nội bắt quả tang đối tượng người nước ngoài đang sử dụng thiết bị BTS (trạm thu phát sóng di động) giả mạo truy nhập vào mạng thông tin di động để gửi tin nhắn quảng cáo, lừa đảo.
Cuối tháng 10, đầu tháng 11 vừa qua, nhiều người dân Hà Nội sống gần một số trung tâm thương mại như Tràng Tiền Plaza (số 24 Hai Bà Trưng), Aeon Mall Hà Đông phản ánh gặp hiện tượng bất thường khi điện thoại mất sóng 5G, sau đó nhận được tin nhắn định danh từ một ngân hàng với nội dung "đủ điều kiện đổi điểm lấy iPhone". Khi truy cập, người dùng được dẫn đến trang web có giao diện giống hệt ứng dụng ngân hàng, đề nghị điền tên đăng nhập và mật khẩu để đổi thưởng.
Tiếp nhận phản ánh trên, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I xác định có dấu hiệu tín hiệu BTS giả phát tán tin nhắn. Sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật, Trung tâm nhanh chóng xác định nguồn phát sóng BTS giả mạo. Vào 19h ngày 3/11, các lực lượng chức năng bắt quả tang đối tượng người nước ngoài đang sử dụng thiết bị BTS giả mạo truy nhập vào mạng thông tin di động, phát tán tin nhắn quảng cáo, lừa đảo. Trong vụ việc này, các đối tượng sử dụng phương thức mới là đặt thiết bị BTS giả trong vali du lịch, thay đổi TAC (Tracking Area Code - Mã vùng của BTS) liên tục, phạm vi phát sóng nhỏ, di chuyển đến các khu vực đông người để tránh sự theo dõi, phát hiện của cơ quan chức năng.
Bắt quả tang đối tượng sử dụng thiết bị BTS giả phát tán tin nhắn lừa đảo. Ảnh: VGP
Trước đó, trong 3 tuần đầu tháng 8, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực II đã phát hiện, định vị chính xác nguồn gây nhiễu bất hợp pháp, phối hợp với lực lượng nghiệp vụ của Bộ Công an phát hiện, bắt giữ 4 đối tượng sử dụng trạm BTS giả để phát tán hàng loạt tin nhắn lừa đảo, có sự tham gia của người nước ngoài.
Đây thường là các tin nhắn brandname (tin nhắn có tên hiển thị ở phần người gửi thay vì số điện thoại như thông thường đến từ số chưa được lưu trong danh bạ). Các đối tượng sử dụng thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao mới, kết hợp giữa kỹ thuật giả mạo trạm BTS và các chiêu trò đánh vào tâm lý người tiêu dùng trong thời đại số nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các chuyên gia nhận định rằng, việc các đối tượng liên tục thay đổi thủ đoạn, từ giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng đến dịch vụ chuyển phát cho thấy âm mưu của tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi và có thể mang yếu tố xuyên quốc gia.
Để gửi được tin nhắn brandname đến người dùng, thủ đoạn chung của các đối tượng là tạo ra một trạm phát sóng BTS giả để áp chế các thuê bao di động trong tầm phủ sóng và gửi tin nhắn theo ý đồ. Đầu tiên, đối tượng mang thiết bị đến khu vực mục tiêu, chọn tần số giống với tần số của các mạng di động trong nước, điều chỉnh cường độ phát sóng mạnh để “lừa” các thuê bao trong khu vực kết nối vào. Toàn bộ thuê bao trong khu vực phủ sóng sẽ gửi các gói thông tin gồm IMSI (mã nhận dạng thuê bao) và IMEI (mã nhận dạng thiết bị), cùng một số yêu cầu cập nhật thông tin đến trạm.
BTS giả này sẽ thu thập các thông tin trên, đồng thời phản hồi bằng tín hiệu báo không cho kết nối 4G, hoặc làm nhiễu tín hiệu 3G, 4G xung quanh, khiến điện thoại tự động chuyển xuống kết nối 2G vào trạm BTS giả. Sau khi lấy được thông tin IMSI, IMEI của điện thoại, trạm BTS giả sẽ chuyển tiếp đến trạm BTS của nhà mạng để kết nối và xác thực, người dùng không hề nhận ra thiết bị của mình bị gián đoạn trong thời gian ngắn; sau đó có thể gửi tin nhắn brandname đến các thuê bao, hoặc chặn kết nối, theo dõi vị trí. Việc điều khiển và phát tán tin nhắn được thực hiện qua phần mềm chuyên dụng trên máy tính.
Trạm BTS giả có kích thước ngang chiếc vali, có thể được đưa lên ô tô hoặc xe máy để di chuyển và phát tán tin nhắn đến thuê bao lọt vào vùng phủ sóng. Mỗi thiết bị BTS giả có thể phát tán 80.000-100.000 tin nhắn mỗi ngày.
Người dân cần cảnh giác với các tin nhắn có nội dung yêu cầu nộp phạt, bổ sung thông tin tài khoản ngân hàng, cung cấp mã OTP; tin nhắn chứa đường link lạ dẫn tới website giả mạo; tin nhắn vay tiền gấp hoặc liên quan đến nội dung khiêu dâm, cờ bạc. Một dấu hiệu khác là tin nhắn brandname lạ xuất hiện đồng loạt trên diện rộng trong một khoảng thời gian ngắn.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cảnh giác, không truy cập vào đường link lạ gửi qua tin nhắn, không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai. Khi phát hiện tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an hoặc các nhà mạng di động để được hỗ trợ và ngăn chặn kịp thời.
