ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân L.T.S, 23 tuổi, trú tại Tuyên Quang, trước đó chưa ghi nhận bệnh lý nền. Người bệnh khởi phát sốt cao, đau tức bụng, tự sử dụng thuốc tại nhà nhưng không cải thiện. Đến ngày thứ ba, bệnh nhân xuất hiện thêm tình trạng đại tiện phân lỏng nhiều lần, buồn nôn và mệt mỏi.
Người bệnh được đưa đến cơ sở y tế gần nhà, được chẩn đoán sốt xuất huyết và điều trị truyền dịch. Tuy nhiên, tình trạng tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện mệt nhiều, kích thích, tụt huyết áp và suy hô hấp. Bệnh nhân phải đặt ống nội khí quản, thở máy trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch. Người bệnh phải thở máy xâm nhập với nồng độ oxy 100% nhưng độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) chỉ đạt khoảng 80%. Nhịp tim nhanh 120–140 lần/phút, huyết áp 80/40 mmHg dù đang sử dụng thuốc vận mạch. Bệnh nhân tím tái, đầu chi lạnh, giảm thông khí hai phổi.
Các xét nghiệm ghi nhận Dengue dương tính, kèm theo bất thường chức năng gan, thận và đông máu. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp nguy kịch tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS), theo dõi nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.
Theo BS Phúc, đây là trường hợp sốt xuất huyết Dengue diễn biến đặc biệt nghiêm trọng ở người trẻ tuổi, không có bệnh lý nền, với tình trạng sốc và tổn thương phổi nặng, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Trước tình trạng suy hô hấp nặng, oxy máu không cải thiện dù đã được thở máy với nồng độ oxy tối đa, các bác sĩ Trung tâm Hồi sức tích cực quyết định triển khai kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (VV-ECMO) nhằm hỗ trợ quá trình trao đổi khí.
Bệnh nhân đồng thời được điều trị bằng thở máy, thuốc vận mạch và lọc máu liên tục. Các biện pháp hồi sức được phối hợp nhằm hỗ trợ tuần hoàn, kiểm soát rối loạn chuyển hóa, cân bằng dịch và hỗ trợ chức năng thận theo tình trạng lâm sàng. Người bệnh được theo dõi sát huyết động, đông máu và chức năng các cơ quan.
Sau quá trình hồi sức chuyên sâu, tình trạng oxy hóa máu và huyết động của bệnh nhân bước đầu cải thiện. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn phải duy trì hỗ trợ VV-ECMO và các biện pháp hồi sức tích cực. Người bệnh chưa được đánh giá là đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, cần tiếp tục theo dõi và điều trị sát sao.
Sốt xuất huyết có thể diễn biến nặng ngay cả ở người trẻ
Theo BS Phúc, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn Aedes. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả người trẻ khỏe mạnh, không có bệnh nền.
Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có thể hồi phục, nhưng một số trường hợp diễn biến nặng do thoát huyết tương, gây sốc, xuất huyết nghiêm trọng và tổn thương các cơ quan.
Đáng lưu ý, giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc vừa hết sốt. Đây là thời điểm có thể xảy ra thoát huyết tương, cô đặc máu, giảm tiểu cầu và sốc. Vì vậy, hết sốt không đồng nghĩa với đã khỏi bệnh.
Từ trường hợp trên, BS Phúc khuyến cáo người dân không chủ quan khi sốt cao kéo dài, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn nhiều, mệt lả, vật vã, lừ đừ, chảy máu bất thường, tiểu ít hoặc khó thở. Khi có những biểu hiện này, cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời. Người nghi mắc sốt xuất huyết không nên tự ý truyền dịch tại nhà hoặc sử dụng aspirin, ibuprofen và các thuốc chống viêm không steroid khác do nguy cơ làm tăng xuất huyết. Việc bù dịch, sử dụng thuốc hạ sốt và theo dõi xét nghiệm cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
13 ngày hồi sức tích cực
Đến 15h ngày 26/10, sau 13 ngày điều trị tích cực tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tình trạng bệnh nhân L.T.S. đã có những chuyển biến tích cực. Người bệnh đã được rút ECMO, rút ống nội khí quản, hiện tỉnh táo và tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tại bệnh viện. Bệnh nhân dự kiến sẽ được xuất viện vào ngày mai nếu tình trạng sức khỏe tiếp tục ổn định và đáp ứng các tiêu chí ra viện.
Từ một người bệnh sốc sốt xuất huyết Dengue, suy hô hấp nguy kịch, phải thở máy với nồng độ oxy tối đa và can thiệp ECMO để hỗ trợ chức năng sống, bệnh nhân đã từng bước hồi phục sau quá trình hồi sức tích cực kéo dài.
Hiện nay, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị 18 bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue. Trường hợp nam thanh niên 23 tuổi diễn biến đặc biệt nghiêm trọng, phải can thiệp ECMO là lời cảnh báo về nguy cơ bệnh có thể trở nặng ngay cả ở người trẻ, không có bệnh nền.
Bên cạnh phát hiện và điều trị sớm, người dân cần chủ động phòng bệnh bằng cách loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đậy kín dụng cụ chứa nước, diệt lăng quăng, phòng tránh muỗi đốt. Người dân cũng có thể tìm hiểu việc tiêm vaccine sốt xuất huyết theo độ tuổi, chỉ định và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, theo dõi sát trong giai đoạn nguy hiểm và tiếp cận điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế nguy cơ sốc, suy đa cơ quan và tử vong do sốt xuất huyết Dengue.
Giả Hủ
