Từ lâu, tỷ phú Elon Musk đã theo đuổi mục tiêu đưa con người lên sao Hỏa, xây dựng một khu định cư có khả năng tự cung tự cấp và biến nhân loại thành một nền văn minh đa hành tinh. Tuy nhiên, nhà thiên văn học người Thụy Sĩ Michel Mayor cho rằng tham vọng này cần được nhìn nhận thận trọng, bởi những điều kiện tự nhiên trên hành tinh đỏ khiến việc sinh sống lâu dài trở nên vô cùng khó khăn.
Tại lễ hội khoa học Starmus ở Tenerife, Tây Ban Nha, hôm thứ Tư, ông Mayor đưa ra lời cảnh báo: “Chúng ta không có hành tinh thứ hai. Chúng ta phải chăm sóc Trái đất”.
Sao Hỏa khắc nghiệt hơn nhiều so với hình dung
Theo Benzinga, ông Mayor đặt câu hỏi liệu một triệu người có thể di cư đến sao Hỏa trong thế kỷ tới hay không. Ông cho rằng bầu khí quyển mỏng, nhiệt độ cực thấp, mức phơi nhiễm phóng xạ cao và điều kiện đất đai không thuận lợi là những rào cản lớn đối với kế hoạch định cư quy mô lớn.
“Áp suất trên sao Hỏa chỉ bằng khoảng 1% áp suất khí quyển của Trái đất. Bầu khí quyển chứa carbon dioxide và argon nhưng không có oxy để con người hô hấp”, ông giải thích.
Với những điều kiện này, con người không thể sinh sống trên bề mặt sao Hỏa nếu thiếu các hệ thống hỗ trợ sự sống. Những khu định cư trong tương lai sẽ cần công trình có áp suất phù hợp, nguồn cung oxy và các giải pháp bảo vệ cư dân trước bức xạ cũng như nhiệt độ khắc nghiệt. Việc xây dựng nơi ở dưới lòng đất cũng có thể được xem xét để hạn chế tác động từ môi trường bên ngoài.
Các dữ liệu của NASA cho thấy nhiệt độ bề mặt sao Hỏa có thể xuống tới khoảng âm 153 độ C. Hành tinh này cũng có mức phơi nhiễm phóng xạ cao hơn đáng kể so với Trái đất, tạo thêm thách thức đối với sức khỏe con người và hoạt động sinh sống lâu dài.
Do đó, việc đưa người đến sao Hỏa mới chỉ giải quyết một phần của bài toán. Để duy trì một cộng đồng đông dân, con người còn phải bảo đảm nguồn nước, thực phẩm, năng lượng và oxy, đồng thời xây dựng hệ thống sản xuất, sửa chữa và cung ứng có khả năng hoạt động ổn định trong môi trường xa Trái đất.
Elon Musk muốn đưa hơn 1 triệu người lên hành tinh đỏ
Bất chấp những trở ngại trên, Elon Musk vẫn theo đuổi mục tiêu biến sao Hỏa thành nơi sinh sống lâu dài của con người thông qua SpaceX. Tỷ phú công nghệ cho rằng việc xây dựng một nền văn minh đa hành tinh có thể giúp giảm nguy cơ nhân loại bị xóa sổ nếu Trái đất xảy ra thảm họa nghiêm trọng.
Theo kế hoạch của SpaceX, công ty hướng tới việc sử dụng tàu vũ trụ Starship có khả năng tái sử dụng để vận chuyển hơn một triệu người định cư cùng hàng triệu tấn hàng hóa lên sao Hỏa.
Musk cũng từng đặt mục tiêu tăng mạnh tần suất phóng Starship, hướng tới hơn 30 nhiệm vụ mỗi ngày vào năm 2030. Tuy nhiên, đây là kế hoạch tham vọng, phụ thuộc vào tiến độ phát triển công nghệ và khả năng vận hành thực tế của hệ thống.
Dù SpaceX đang đẩy mạnh các kế hoạch thám hiểm Mặt Trăng, Musk vẫn xem sao Hỏa là đích đến dài hạn. Theo lộ trình được Benzinga đề cập, những chuyến bay vận chuyển hàng hóa đầu tiên lên hành tinh đỏ có thể diễn ra sớm nhất vào năm 2028. Mốc thời gian này vẫn là dự kiến, chưa bảo đảm các chuyến bay sẽ được thực hiện đúng kế hoạch.
Ngay cả khi công nghệ vận chuyển đạt bước tiến đáng kể, việc xây dựng một khu định cư có thể duy trì sự sống cho hàng triệu người vẫn là thách thức hoàn toàn khác. Một hệ thống vận tải hiệu quả không đồng nghĩa với việc con người đã có đủ điều kiện để sinh sống độc lập trên sao Hỏa.
Nhà khoa học đoạt giải Nobel cảnh báo không thể bỏ quên Trái đất
Michel Mayor cùng nhà thiên văn học Didier Queloz nhận giải Nobel Vật lý năm 2019 nhờ phát hiện hành tinh ngoài hệ Mặt Trời 51 Pegasi b vào năm 1995. Đây là ngoại hành tinh đầu tiên được xác nhận quay quanh một ngôi sao giống Mặt Trời.
Dù có đóng góp quan trọng trong lĩnh vực nghiên cứu các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời, ông Mayor không xem những thế giới xa xôi là phương án thay thế khả thi cho Trái đất trong tương lai gần.
“Chúng ta phải ghi nhớ các định luật vật lý”, ông nhấn mạnh khi đề cập đến những giới hạn của việc du hành vũ trụ.
Theo nhà khoa học, nếu muốn đến một hành tinh có khả năng sinh sống cách Trái đất 30 năm ánh sáng bằng tốc độ của tàu vũ trụ thời Apollo, con người sẽ phải mất hàng triệu năm. Khoảng cách này cho thấy việc phát hiện một hành tinh có điều kiện phù hợp với sự sống không đồng nghĩa với khả năng đưa con người đến đó trong khoảng thời gian thực tế.
Quan điểm của ông Mayor phản ánh sự khác biệt giữa hai cách nhìn về tương lai nhân loại. Trong khi Musk muốn mở rộng phạm vi sinh sống của con người để giảm sự phụ thuộc vào một hành tinh, nhà khoa học cho rằng những giới hạn về vật lý và môi trường khiến Trái đất vẫn giữ vai trò không thể thay thế.
Cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh tính khả thi của kế hoạch đưa một triệu người lên sao Hỏa, mà còn đặt ra câu hỏi về cách nhân loại sử dụng nguồn lực để bảo đảm tương lai. Trong khi công nghệ vũ trụ tiếp tục mở ra những cơ hội khám phá mới, việc bảo vệ môi trường sống trên Trái đất vẫn là nhiệm vụ cấp thiết.
Lời cảnh báo của Michel Mayor vì thế nhấn mạnh một thực tế rằng tham vọng chinh phục hành tinh khác có thể thúc đẩy những bước tiến khoa học, nhưng không thể thay thế trách nhiệm gìn giữ hành tinh mà con người đang sinh sống.
Nguồn: Yahoo
Hân Ly
