Thời gian gần đây, tại các tỉnh Ninh Bình và Gia Lai liên tiếp xảy ra hai vụ cướp nghiêm trọng liên quan đến tiệm vàng và ngân hàng. Trong đó, hai nghi phạm vụ cướp tiệm vàng ở Ninh Bình đã bị bắt giữ, còn lực lượng chức năng đang khẩn trương truy bắt hai đối tượng gây ra vụ cướp 1,8 tỷ đồng tại một ngân hàng ở Gia Lai.
Nam sinh viên đại học cùng đồng phạm cướp tiệm vàng ở Ninh Bình
Công an tỉnh Ninh Bình thông tin khoảng 22h ngày 23/1, tại tổ dân phố số 4, phường Duy Tiên (tỉnh Ninh Bình), 2 nghi phạm điều khiển xe máy không gắn biển kiểm soát, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm, mang theo dao bầu, búa và chai thủy tinh xông vào cửa hàng vàng Hồng Ngát.
Các nghi phạm đe dọa chủ cửa hàng, phá tủ kính, cướp nhiều trang sức bằng vàng rồi nhanh chóng tẩu thoát khỏi hiện trường.
Chỉ sau 40 giờ, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Ninh Bình đã bắt giữ hai nghi phạm gây án khi đang lẩn trốn tại tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên.
2 nghi phạm vụ cướp tiệm vàng bị bắt giữ. Ảnh: Công an Ninh Bình
Hai nghi phạm gồm Triệu Văn Nam (22 tuổi, trú tại tỉnh Thái Nguyên, chỗ ở hiện nay tại tỉnh Bắc Ninh, là công nhân tại khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh) và Đào Nguyên Bách (20 tuổi, trú tại tỉnh Hưng Yên, hiện là sinh viên đại học).
Cơ quan công an đã thu giữ toàn bộ số tài sản cướp được, gồm 23 lắc tay vàng, 23 sợi dây chuyền, 38 khuyên tai, 20 nhẫn. Công an cũng thu giữ một xe máy không gắn biển kiểm soát, dao, búa cùng nhiều vật chứng liên quan khác.
Khám xét nơi ở của Đào Nguyên Bách, lực lượng chức năng còn thu giữ một khẩu súng bắn đạn nhựa, được đối tượng khai nhận dùng để chuẩn bị thực hiện các vụ cướp tài sản sau này.
Tại cơ quan công an, các nghi phạm khai nhận do cần tiền tiêu xài và trả nợ, thông qua quen biết trên Facebook, hai đối tượng đã bàn bạc, hẹn nhau thực hiện hành vi cướp tiệm vàng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Chiều 23/1, Nam và Bách chạy xe máy di chuyển đến phường Duy Tiên tìm cửa hàng kinh doanh vàng bạc để gây án. Sau khi thực hiện hành vi cướp, hai nghi phạm nhanh chóng tẩu thoát, chia nhau tài sản và mang về cất giấu tại phòng trọ ở tỉnh Hưng Yên và Bắc Ninh.
Cướp 1,8 tỷ đồng tại ngân hàng ở Gia Lai
Khoảng 15 giờ 30 ngày 19/1, tại phòng giao dịch một ngân hàng ở tại số 133 đường Trường Chinh, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai có hai người đàn ông mặc áo khoác của hãng Grab, đội mũ bảo hiểm màu xanh Grab, lái mô tô 77G1 - 313.12 nhãn hiệu Exciter, màu vàng đen mang theo một túi xách màu xanh (dạng ba lô cóc) lao vào phòng giao dịch, trên tay cầm hai vật màu đen nghi súng lục khống chế các nhân viên ngân hàng.
Sự việc khiến các nhân viên trong phòng giao dịch hoảng sợ bỏ chạy ra ngoài. Sau khi lấy đi khoảng 1,8 tỷ đồng, hai người đàn ông lái mô tô tẩu thoát trên quốc lộ 14, hướng ngã ba Hàm Rồng đi tỉnh Đắk Lắk.
Hình ảnh nghi phạm vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai. Ảnh: Tuổi Trẻ
Ngay sau khi xảy ra sự việc, cơ quan chức năng đã có mặt khám nghiệm hiện trường, đồng thời truy bắt nghi phạm.Bước đầu công an xác đinh, 2 người đàn ông liên quan đến vụ cướp có một đối tượng khoảng 30 tuổi, cao chừng 1,68 m, nói giọng Bình Định. Người còn lại khoảng 40 tuổi, cao chừng 1,64 m, nói giọng Bắc pha miền Nam. Người dân có thông tin về hai đối tượng trên cần thông báo ngay cho cơ quan công an để phối hợp điều tra.
"Tam giác rủi ro" dịp cuối năm
Theo báo Tiền Phong, nhà nghiên cứu Tội phạm học Đào Trung Hiếu cho hay, dưới góc nhìn tội phạm học, dịp cận Tết là thời điểm hội tụ đồng thời ba yếu tố kích hoạt tội phạm.
Đầu tiên là yếu tố cơ hội, theo ông Đào Trung Hiếu, cuối năm là giai đoạn dòng tiền mặt, vàng, tài sản có giá trị lưu thông nhiều nhất trong năm. Hoạt động mua bán, tích trữ, rút tiền, trả lương, thưởng Tết diễn ra dồn dập, vô hình trung tạo ra “điểm nóng tài sản” mà tội phạm luôn nhắm tới.
Thứ hai là yếu tố tâm lý-xã hội, dịp Tết tạo áp lực chi tiêu lớn. Những đối tượng có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nợ nần, nghiện ngập, hoặc đang bế tắc tâm lý dễ nảy sinh suy nghĩ “đánh một vụ để có tiền ăn Tết”, từ đó vượt qua ranh giới đạo đức và pháp luật.
Cuối cùng là yếu tố quản lý và phân tâm xã hội. Dịp cuối năm cũng là thời điểm các lực lượng, cơ sở kinh doanh đều bị phân tán bởi công việc tổng kết, lễ lạt, nghỉ ngơi. Khi sự cảnh giác giảm xuống dù chỉ một chút, tội phạm sẽ lập tức tận dụng. Nói cách khác, cận Tết là lúc tài sản nhiều - áp lực cao - sơ hở dễ xuất hiện, và đó chính là “tam giác rủi ro” khiến các vụ cướp có xu hướng gia tăng.
Ông Đào Trung Hiếu. Ảnh: Dân Trí
Theo nhà nghiên cứu Tội phạm học Đào Trung Hiếu, phần lớn các đối tượng gây cướp dịp cuối năm không phải là “tội phạm chuyên nghiệp lâu năm”, mà là những cá nhân đang rơi vào trạng thái khủng hoảng (khủng hoảng tài chính, khủng hoảng tâm lý, khủng hoảng kiểm soát hành vi).
"Khi cảm xúc lấn át lý trí, họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để đạt được mục tiêu ngắn hạn. Một yếu tố đáng lo ngại là tâm lý học được sự táo tợn từ môi trường thông tin. Việc tiếp xúc thường xuyên với các vụ án trên mạng xã hội, phim ảnh, clip bạo lực có thể khiến một bộ phận đối tượng “bình thường hóa” hành vi cướp bóc, giảm nỗi sợ pháp luật và hậu quả.
Tuy nhiên, không phải tội phạm “dũng cảm hơn”, mà là sợ ít hơn, do suy nghĩ sai lầm rằng có thể thoát thân nhanh, hoặc “chỉ làm một lần rồi thôi”. Chính ảo tưởng đó khiến hành vi trở nên liều lĩnh", báo Tiền Phong dẫn lời ông Đào Trung Hiếu.
Cơ sở kinh doanh vàng, đá quý cần nâng cao cảnh giác
Theo Công an tỉnh Ninh Bình, thời gian giáp Tết Nguyên đán, các cơ sở kinh doanh vàng bạc, đá quý cần nâng cao cảnh giác, chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn tài sản và tính mạng.
Theo đó người dân cần tăng cường camera giám sát, lắp đặt thiết bị báo động, gia cố cửa ra vào, hạn chế trưng bày tài sản giá trị trong khung giờ vắng khách. Cùng với đó, các chủ tiệm cần theo dõi chặt chẽ các biểu hiện nghi vấn của khách ra vào.
Khi phát hiện đối tượng có biểu hiện nghi vấn cần thông báo cho lực lượng chức năng nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
