Trại Buôn Người đang là cái tên làm mưa làm gió tại phòng vé Việt, có thể nói là hiện tượng điện ảnh khi cán mốc doanh thu hơn 360 tỷ đồng sau 15 ngày khởi chiếu. Không chỉ gây sốt tại phòng vé, tác phẩm thuộc nhãn 18+ này còn tạo nên một tiền lệ hiếm thấy khi liên tục nhận được sự ủng hộ và chia sẻ thông điệp cảnh tỉnh xã hội từ trang thông tin chính thống của nước nhà.
Đằng sau thành công ấn tượng là hành trình 2 năm thực hiện với vô vàn áp lực, từ dàn dựng bối cảnh, tuyển chọn đến bố trí diễn viên với quy mô lên đến 700 người đến khâu chỉnh sửa kiểm duyệt khắt khe... Đứng đằng sau cơn sốt Trại Buôn Người là bộ đôi vợ chồng đạo diễn Toni Dương Bảo Anh và NSX Mèo Bích Trang. Trong cuộc trò chuyện với chúng tôi, cả hai đã có những chia sẻ về câu chuyện hậu trường, phản hồi những ý kiến từ khán giả cũng như góc nhìn của người trong cuộc trước cột mốc doanh thu đặc biệt này.
Buổi trò chuyện cùng bộ đôi đạo diễn Toni Dương Bảo Anh và NSX Mèo Bích Trang
Từ mục đích thương mại đến “đại sứ tự phong” cho câu chuyện nhân văn
Phim đạt 300 tỷ rất nhanh, thậm chí khiến nhiều đối thủ phải lùi lịch để tránh đụng độ. Anh chị đón nhận tin vui này với tâm thế như thế nào?
Toni Dương Bảo Anh: Con số đó khiến tôi thấy rất hạnh phúc và may mắn. Nhưng với tôi, quan điểm làm nghề là không xem ai là đối thủ bởi những sản phẩm khác đều có những anh chị tôi đã từng đồng hành hoặc mong muốn cộng tác. Phim thì tuần nào cũng có 1, 2, thậm chí là 3, 4 phim, nên cứ làm tốt là được.
Mèo Bích Trang: Có tiền thì mình vui trước đã, có tiền mới có thể trả nợ và trả hết trách nhiệm cho nhà đầu tư. Còn về việc phát hành, tất cả các phim khác đều có chiến lược riêng nên không thể nói là họ né mình hay thế nào và cũng không nên gọi họ là đối thủ. Giống như Trại Buôn Người cũng phải dời lịch rất nhiều lần mà. Nên tôi không trả lời khẳng định việc né Trại Buôn Người hay không, tôi chỉ nói rằng các bên đều có kế hoạch riêng của họ.
Việc trang Thông tin Chính phủ liên tục chia sẻ về bộ phim là một tiền lệ hiếm thấy đối với một tác phẩm điện ảnh thương mại mang nhãn 18+. Khi nhận được sự quan tâm lớn này, áp lực lớn nhất của anh chị là gì?
Mèo Bích Trang: Áp lực vì mình đang có trách nhiệm lan tỏa, thay vì mục đích thương mại như ban đầu. Nói gì thì nói khi làm phim phải nghĩ tới yếu tố kinh tế, vì không có yếu tố kinh tế thì không thể chịu trách nhiệm cho các bên đã đồng hành với mình. Nhưng sau khi phim được công chiếu, yếu tố thương mại đó lại chuyển qua câu chuyện thành “đại sứ” cho câu chuyện nhân văn.
Toni Dương Bảo Anh: Đừng nói là đại sứ, đừng có tự phong cho mình.
Mèo Bích Trang: Đại sứ chứ. Tức là mình phải như một đại sứ, ở một vai trò khác ngoài trách nhiệm “tiền” đối với các nhà đầu tư thì có thêm câu chuyện là không phụ lòng các bác. Áp lực chứ. Tận 4 bài post trên trang Thông tin chính phủ.
Mỗi ngày, chúng tôi đều nghĩ câu chuyện về sau, tức là sau khi bộ phim ngừng khai thác thương mại thì dư âm còn lại là gì? Chúng tôi hy vọng Trại Buôn Người vẫn sẽ là một câu chuyện truyền cảm hứng để các trường học, các địa phương cảnh tỉnh cho học sinh, sinh viên và người dân. Làm phim thì ngoài yếu tố thương mại, chúng tôi vẫn mong muốn đóng góp được cho xã hội những lý tưởng mà mình muốn đạt được.
Toni Dương Bảo Anh: Tôi thấy bộ phim cần được lan tỏa, cần được nhiều khán giả đón nhận và may mắn vì được Thông tin Chính phủ đồng cảm với thông điệp mà chúng tôi muốn truyền tải. Với sự ủng hộ của Chính phủ, chúng tôi thấy sự lan tỏa được mạnh mẽ hơn, đến được với đại đa số khán giả nên đó là cái khiến tôi thấy vui và may mắn. Chứ để áp lực hay lo sợ thì không vì phim đã qua kiểm duyệt rồi.
Đạo diễn Lý Hải là người đã khuyên anh Toni cắt bớt thời lượng ban đầu là 150 phút vì quá dài. Lời khuyên đó có ý nghĩa như thế nào với anh? Anh Lý Hải có truyền thêm kinh nghiệm gì?
Toni Dương Bảo Anh: Sau quá trình làm việc với anh Hải từ Lật Mặt 1 đến Lật Mặt 8 thì anh em khá thân và hiểu nhau. Hai vợ chồng tôi dựng xong bản phim rồi mang qua cho anh Hải xem và review thôi, rồi hỏi có cần điều chỉnh gì không, vì tôi không nỡ cắt gì hết. Anh Hải xem xong mới bảo là “Cắt đi em, cắt mạnh mẽ lên, cắt cho nhịp tốt và xịn hơn thôi”. Nghe xong, hai vợ chồng lại về cắt tiếp để được bản phim cuối cùng.
Còn kinh nghiệm thì tôi học lỏm anh Hải từ Lật Mặt 1 đến Lật Mặt 8 rồi, có gì nữa đâu mà truyền. Nhanh lẹ thôi, chúng tôi làm việc nhanh gọn lắm.
Nghe nói phim phải quay lại một số đợt và phải chỉnh sửa nhiều trong quá trình thẩm định. Việc quay lại tốn kém ra sao? Chi tiết phải chỉnh sửa nhiều nhất là gì?
Mèo Bích Trang: Quay phim có tổng cộng 7 đợt, đợt quay chiếm nhiều ngân sách nhất là đợt quay sau, 14 ngày, phải quay lại toàn bộ cái kết của phim. Vì đợt quay trước bị áp lực thời gian, bối cảnh, lịch phim vì hoãn nhiều quá khiến cho cái kết không đạt như kỳ vọng mà Trang đã viết ra. Nên sau 7 hồi 8 lượt dựng thì ngân sách rất khổ ải, phải thuyết phục các bên đầu tư đồng hành với mình tới cuối.
Ngân sách thế nào thì tôi không tiện chia sẻ, vẫn nằm trong khả năng, chúng tôi đã làm thì phải chịu trách nhiệm và phải lo được. Còn chuyện làm thế nào để đáp ứng được theo quy định nhà nước thì chúng tôi không nói chi tiết, chỉ là hiện tại bản của các bạn đang xem là 1 hành trình rất dài. 2 năm ghi hình liên tục cho 7 lần quay, ê-kip, diễn viên đã phải cố gắng rất nhiều. Họ đã dành 2 năm đi theo bộ phim liên tục và cinetour họ vẫn đồng hành. Đây là điều chúng tôi rất biết ơn.
Còn chuyện huề vốn thì sao? Có thông tin bộ phim có mức hòa vốn là 150 tỷ, vậy con số hiện tại đã đạt mục tiêu mà anh chị đề ra?
Mèo Bích Trang: Thông tin bên ngoài thôi, còn thông tin thật thì chúng tôi không chia sẻ được. Mọi người sẽ biết được nguồn vốn ban đầu, nhưng khi nó “nở rộng” qua từng giai đoạn quay thì mọi người không biết được và đồn thổi bên ngoài, thì đó là vấn đề của mọi người. Nội tình bên trong thì chúng tôi có trách nhiệm phải bảo mật thông tin với các đối tác, nhà đầu tư.
Nói thẳng về những ý kiến trái chiều
Trực tiếp đưa nạn nhân thực tế trở lại không gian mô phỏng trại giam để ghi hình, anh chị có lo rằng Hiếu sẽ bị tái chấn thương tâm lý không? Nếu có thì đã chuẩn bị các biện pháp tâm lý như thế nào cho bạn trên trường quay?
Toni Dương Bảo Anh: Chúng tôi quay phim chứ không thả bạn ấy vào trại một lần nữa, tất cả đều là hư cấu và có độ hạn chế chứ không thể 100% như không gian Hiếu đã trải nghiệm. Nên vấn đề ảnh hưởng tâm lý chắc chắn không có. Hiếu còn chia sẻ nhiều câu chuyện của Hiếu cho chúng tôi một cách vui vẻ. Mọi người đang bị overthinking đó. Nếu nghĩ chúng tôi đang lợi dụng người ta thì không có, anh em chúng tôi quay phim rất vui, cười cả ngày thì làm gì có chuyện ảnh hưởng tâm lý ở đây.
Mèo Bích Trang: Nếu nói ảnh hưởng tâm lý thì quay lại câu chuyện ban đầu khi làm việc với Hiếu. Sau ngày 26/7/2025, tức buổi casting, Hiếu đăng ký nhưng không tham gia kịp nên đã inbox cho fanpage để xin gặp riêng Mèo, giới thiệu mình là nạn nhân. Ban đầu chúng tôi còn nghĩ bạn là lừa đảo, nhưng bạn quá nhiệt tình và còn gửi cho chúng tôi hình ảnh, thông tin ở nước ngoài, tôi mới mời bạn đó đến nói chuyện.
Gặp rồi mới thấy Hiếu rất thông minh, nếu như không thông minh thì không thể tự giải cứu bản thân mà không mất một đồng nào như vậy được. Hiếu kêu tôi là mẹ Mèo, sau một thời gian nói chuyện thì Hiếu xin tham gia đóng phim. Rồi Hiếu kể chuyện cuộc đời Hiếu để chúng tôi xây dựng nên nhân vật Hiếu trong phim.
Kết luận là một cậu bé dũng cảm, thông minh như vậy thì không có lý do gì vào trại giả của chúng tôi mà thấy sốc hay sang chấn tâm lý. Đổi lại Hiếu đã rất vui vì đã góp được sức mình cho câu chuyện phòng chống nạn lừa đảo. Chỉ có một điều chúng tôi lo lắng là an toàn của Hiếu, vì cậu đã dám đem chuyện đó phơi ra ngoài.
Toni Dương Bảo Anh: Sau khi phim khởi chiếu, chúng tôi cũng nhận rất nhiều tin nhắn của các nạn nhân ngoài đời. Họ muốn chia sẻ nhiều hơn, khuyến khích chúng tôi làm “tới” nữa đi. Họ cũng muốn chia sẻ thêm cho chúng tôi để làm phần 2, họ muốn cùng lan tỏa để không có thêm nạn nhân nào nữa.
Có khi nào những chia sẻ ấy sẽ được đưa vào bản T13 sắp tới không?
Toni Dương Bảo Anh: Bản này đã vậy rồi, đưa thêm càng chân thật nữa thì sao chiếu nổi.
Mèo Bích Trang: Thật ra khi điều chỉnh lại tức là từ bản phim 135 phút, chúng tôi chỉ có thể làm sao từ bản đó cho xuống thành bản T13 chứ không dựng lại. Vì nếu dựng lại sẽ mất thêm 6 tháng nữa. Quy trình dựng chiếm rất nhiều thời gian, nên không thể lấy thêm tư liệu mà chỉ có thể cắt lại từ bản chính.
Bên cạnh con số doanh thu hàng trăm tỷ đồng, trên mạng xã hội xuất hiện rất ý kiến trái chiều về việc kịch bản quá ôm đồm, sa đà vào kể lể, các tuyến nhân vật bị loãng. Nhân đây, anh chị có phản hồi nào về những bình luận này?
Toni Dương Bảo Anh: Chúng tôi đón nhận tất cả lời khen chê. Là một món ăn thì có người khen có người chê. Chúng tôi chỉ mong muốn phim là 1 món ăn ai ăn cũng được, dễ ăn nhất có thể, đôi khi có thể phật ý một vài người thì chúng tôi lắng nghe và để dành ở đó cho những dự án lần sau chứ không đôi co, đối kháng, xù lông nhím lên bảo vệ đứa con của mình. Điều tốt nhất là lắng nghe và chọn lọc cho những dự án lần sau. Cám ơn những lời khen chê đó giúp nhà tôi càng hoàn thiện hơn.
Mèo Bích Trang: Làm 1 bộ phim để người ta nói tới là may mắn rồi, chứ làm phim mà không ai nói tới là còn chết nữa. Nên là như anh Toni nói, khen hay chê đều là quan điểm cá nhân. Ở góc độ làm phim, chúng tôi đón nhận thôi chứ không phản kháng. Nói gì ra cũng dở hết vì đó là góc nhìn cá nhân mà. Nên xin cám ơn, luôn luôn lắng nghe và sẵn sàng thấu hiểu.
Có những nhận xét cho rằng Trại Buôn Người đạt doanh thu khủng không phải vì phim xuất sắc mà vì may mắn chọn đúng đề tài thời sự, đánh trúng tâm lý tò mò và lòng trắc ẩn của đám đông. Với tâm thế của người làm phim, việc phim bùng nổ như vậy thực sự là “ăn may” như người ta nói không?
Toni Dương Bảo Anh: Với tôi thì đúng là may mắn. May mắn ở đây không phải là vì chọn đúng chủ đề hay thời điểm gì cả. Phim phải hợp khẩu vị thì khán giả mới đón nhận, chứ nếu một món ăn mà chính mình làm ra còn thấy cấn cấn thì khán giả sao mà đón nhận được. Chúng tôi chỉ cố gắng làm tốt nhất món ăn đó của mình.
Thêm nữa, việc nhờ đề tài thì đề tài này là đề tài không mới, giống như các anh chị khác chọn đề tài khác như gia đình, hôn nhân, tình cảm… thôi. Đây là đề tài về nạn buôn người, “đào lửa”, cũng khá nhiều phim làm rồi. Thì vấn đề là đề tài không mới, chỉ là mình làm gì trong câu chuyện đó mà thôi. Món ăn không mới nhưng mình phải chế biến làm sao để thành “signature” (đặc trưng) của quán, cho nó nhiều gia vị mà mình cảm thấy là sẽ nịnh, sẽ chinh phục được khán giả. Đó là cái chúng tôi làm. Khán giả đón nhận với con số bao nhiêu tỷ mới là cái may mắn, cho thấy chúng tôi đã làm đúng, đã đi đúng hướng.
Nhân vật chính Ny do Steven Nguyễn đóng được cho là chưa đủ nổi bật, cũng không có đất thể hiện tài năng. Tại sao anh chị lại xây dựng một nam chính như vậy thay vì hướng nam chính là Tùng Mint - người vừa phe chính diện vừa rất tỏa sáng trong phim?
Toni Dương Bảo Anh: Cái này là quan điểm cá nhân của từng khán giả thôi. Trong phim, mỗi người đều có một cuộc đời, việc cảm nhận những cuộc đời đó là việc của khán giả thôi.
Mèo Bích Trang: Phim là Trại Buôn Người nha. Trại là phải có nhiều người, chứ không lẽ chỉ nói về một người? Nói riêng về ông chủ quản hay ông nào đó thì sẽ không còn ý nghĩa để mô tả thế giới quan của nó nữa.
Việc một nạn nhân có hoàn cảnh đặc biệt như Nhân (Viết Tường đóng) được đưa vào trại để bóc lột sức lao động dù ở trong phim hay ngoài đời cũng khá phi lý. Liệu đây là cách “câu view” cho phim hay còn có dụng ý gì?
Toni Dương Bảo Anh: Cái này chính Tường cũng nói trên MXH rất nhiều rồi. Nên câu này để cho Tường trả lời sẽ thiết thực hơn.
Mèo Bích Trang: Tức là bạn ấy sẽ đưa ra được nhận định là có thấy bất công hay không, bản thân bạn ấy tới bây giờ có thấy lợi dụng hay không, chứ người khác trả lời thì sẽ không hay đâu.
Giữa cảnh tan hoang loạn lạc sau khi bom nổ, nhân vật của Quách Ngọc Tuyên và Khánh My khi tìm thấy nhau lại còn hôn nhau thay vì chạy trốn cũng là một cảnh bị bàn tán là bất hợp lý. Anh chị có lời giải thích nào cho cảnh này?
Toni Dương Bảo Anh: Là thế này, trải qua bao nhiêu biến cố, không thổ lộ hay bộc lộ tình cảm cho nhau. Khán giả thì biết câu chuyện nhưng nhân vật thì không biết ngoài kia đang xảy ra cái gì. Hai nhân vật này mới tìm thấy nhau, bao nhiêu sự dâng trào xuất hiện, họ cũng không biết ra ngoài sẽ sống chết ra sao, thì chuyện bộc lộ cảm xúc với người mình thương mà không dám nói sẽ như là tình yêu nảy nở giữa sa mạc.
Còn tại sao hôn mà không chạy đi thì họ làm sao biết bên ngoài đang diễn ra điều gì? Khán giả thấy và họ nôn nóng giùm cho nhân vật chứ nhân vật có biết gì đâu. Theo tâm lý nhân vật mà mình làm thôi. Tôi cũng cảm thấy được là mình đang chơi trò chơi cảm xúc với khán giả. Và bản thân Toni cũng rất vui vì cảnh đó làm mọi người lấn cấn, rằng nếu chạy được thì sống rồi, nhưng mà tình yêu chỉ đẹp khi còn dang dở.
Mèo Bích Trang: Thật ra thì từ đầu đến cuối hai người này chưa từng nói yêu nhau bao giờ. Phải xây dựng làm sao để dẫn tới động cơ cuối cùng của My, để My quyết định như vậy. Thực ra Tài còn sống là để cứu My đó, để My đỡ tù tội. Chứ đập đầu cỡ đó là My có thể ở tù chung thân hoặc tử hình vì đã giết người rồi. Tài phải sống chứ, Tài sống thì My còn sống, chứ Tài chết thì ai lo cho Gấu.
Nói vui vậy thôi chứ tất cả diễn biến tâm lý của nhân vật phải giải quyết được hành vi của nhân vật đó. Khi hai người này yêu thầm nhau nhưng không đến được với nhau, rồi đến được với nhau rồi thì Phong hi sinh sẽ dẫn tới cực độ trong My, để My phải hành động và xử lý luôn Tài.
Toni Dương Bảo Anh: Có nhiều khán giả nói tại sao làm nhiều tuyến nhân vật vậy mà không gom Phong - My, Trinh - Hoan làm một luôn. Với tôi và Mèo, đó là những câu chuyện khác. Một bên là vợ chồng tình nghĩa, có yêu, còn có cả nghĩa, có trách nhiệm của người đàn ông phải bảo vệ vợ trong hoàn cảnh đó, rồi cả bất lực. Không lẽ sau khi biết vợ mình bị cưỡng bức thì lại bảo “thôi vô ngồi làm với anh đi” sao? Còn cặp Phong - My thì chưa có nghĩa gì cả chỉ đang đơm hoa và nở dần thành một đóa hoa rất đẹp.
Về thông tin Tùng Mint bị tai nạn đến mức suýt bị liệt trong quá trình quay phim, thì có trách nhiệm hay rủi ro gì mà NSX phải chịu với diễn viên không?
Toni Dương Bảo Anh: Câu chuyện này Tùng Mint cũng chia sẻ nhiều rồi. Nếu có cấn gì giữa tôi và Tùng Mint hay xử lý không hài hòa thì câu chuyện đã bung bét rồi đúng không? Tai nạn là cái không mong muốn, chúng tôi đã sắp xếp với Tùng Mint và gia đình. Chúng tôi đều hiểu vấn đề cốt lõi là gì.
Bộ phim là “của ai”?
Nhiều người nghĩ NSX chỉ lo tiền bạc và lịch trình, nhưng với dự án này, chị Mèo Bích Trang còn take care cả âm nhạc, dựng phim và định hướng nghệ thuật. Chị có thể chia sẻ rõ hơn 1 chút về công việc của mình không?
Mèo Bích Trang: Công việc của tôi như tôi hay giới thiệu là tạp vụ, còn Toni là cu li đó. Ban đầu khi làm phim, tôi làm creative (sáng tạo) là nội dung và kịch bản, còn thông thường biên kịch chỉ viết xong rồi thôi. Nhưng tôi còn làm NSX, với vai trò creative, tôi sẽ xây thế giới quan cùng đạo diễn. Sản xuất xong đến hậu kỳ thì với vai trò creative, tôi lại làm luôn phần âm nhạc, hình ảnh.
Tôi từng có kinh nghiệm làm creative director khoảng 8 năm cho rất nhiều brand, tôi định hướng hình ảnh cho các brand đó, giống câu chuyện của TBN thôi, tôi sẽ lên tất cả định hướng, hình ảnh, concept và chất liệu âm nhạc là tôi làm hết chung với nhạc sĩ của tôi.
À, bạn Bảo Anh có muốn nói gì không? Bạn có nhận xét gì về vợ không?
Toni Dương Bảo Anh: Thì phim này vợ mình làm hết ạ.
Mèo Bích Trang: Không, nói về câu chuyện creative. Âm nhạc hay thì phải khen đúng không nào?
Toni: Về những vấn đề liên quan đến creative thì vợ mình rất giỏi. Nhưng có vấn đề như này, bối cảnh khi vào set quay tưởng đơn giản nhưng khi làm mới tá hỏa. Tôi nghĩ ra “lớn” như vậy thì Mèo phải nghĩ về cân đối chi phí, phải làm cho được cái mà Toni muốn, thì Mèo rất giỏi nhảy số về set quay.
Mèo Bích Trang: Nhưng mà đang nói về creative.
Toni Dương Bảo Anh (dỗi): Thôi cho em nói đó.
Mèo Bích Trang: Hai chúng tôi mà on set là toàn nói qua nói lại vậy đó. Thường khi làm phim, vợ chỉ nắm tài chính chứ không can thiệp creative. Mà tôi với chồng tôi ngồi với nhau là sẽ xung đột, mà nhiều báo giật tít dữ dằn lắm, “ly dị sau khi hết phim” các kiểu. Ý của Toni là ổng muốn như thế nào thì chuyện hiện thực hóa là chuyện của Mèo Bích Trang. Toni sẽ là người đặt ra vấn đề, còn người xử lý vấn đề đó là tôi.
Thường thì ở Việt Nam, với một bộ phim, người ta hay nhắc đến nhiều nhất là đạo diễn và diễn viên, còn biên kịch hay NSX, người làm sáng tạo đằng sau ít khi được gọi tên. Là một bộ đôi vừa làm đạo diễn, vừa làm NSX thì anh chị cảm thấy thế nào?
Toni Dương Bảo Anh: Đó là quan điểm của ai chứ với tôi, mỗi diễn viên hay nhân sự trong ê-kip đều có vai trò lớn nhỏ như nhau. Thiếu một người sẽ khiến bộ phim bị kẹt lại, không hoàn thiện như cách mình mong muốn. Với gia đình tôi, với tôi và cả Mèo Bích Trang, toàn bộ nhân sự đều có vai trò của họ.
Vậy việc khán giả và truyền thông quá tập trung vào đạo diễn có phải là một sự bất công với những người làm việc thầm lặng phía sau như chị Trang không?
Mèo Bích Trang: Buồn. Thực ra khi làm 1 bộ phim sẽ có nhiều khâu, ở mỗi khâu có rất nhiều công sức của rất nhiều người. Nên khi làm phim, tôi muốn đó là bộ phim của chung, không phải của riêng ai cả, không phải phim của riêng đạo diễn, một mình đạo diễn không làm được gì. Còn quan điểm mọi người thấy thế nào, thì nếu mình biết và nhắc đến họ thì chắc chắn họ sẽ không buồn.
Cám ơn Toni Dương Bảo Anh và Mèo Bích Trang về cuộc trò chuyện!
Mộng Du - Ảnh: Viết Thanh - Clip: King Pro/ Team Show
