Mua ô tô để chủ động hơn trong việc đi lại, nhưng tới khi có xe rồi mới bắt đầu thấy “vỡ mộng”. Đó là tình cảnh chung của không ít người, trong đó có vợ chồng Alex Bitter - Gia đình đang sinh sống tại Washington D.C (Mỹ).
Tháng 8/2025, vợ chồng quyết Alex quyết định mua 1 chiếc ô tô cũ được rao bán trên Facebook Marketplace, với giá 6.000 USD (khoảng 156,5 triệu đồng). Suốt 7 năm trước đó kể từ khi kết hôn, cả 2 chỉ di chuyển bằng phương tiện công cộng hoặc ứng dụng taxi công nghệ.
Bên cảnh mong muốn chủ động trong việc đi lại, một yếu tố khiến Alex quyết định mua ô tô là anh phát hiện ra nơi mình ở có chỗ đỗ xe miễn phí. Chính điều đó khiến Alex và vợ nghĩ rằng đây là thời điểm thích hợp để mua ô tô, nhất là khi có thể tìm được một chiếc xe cũ với giá vừa túi tiền, chẳng cần vay mượn.
Vì chọn một mẫu xe nhỏ, đơn giản, Alex cho rằng chi phí sửa chữa nếu phát sinh cũng sẽ không quá cao. Với cách tính đó, hai vợ chồng tin rằng việc sở hữu ô tô sẽ giúp tiết kiệm hơn là taxi công nghệ.
Nhưng thực tế sau một năm nuôi xe lại hoàn toàn khác.
Tiền nuôi xe 1 năm gần bằng tiền mua xe, cao gấp 3 lần chi phí đặt taxi công nghệ
Sau khi bỏ ra 6.000 USD (khoảng 156,5 triệu đồng) để mua xe, vợ chồng Alex tiếp tục phải chi thêm khoảng 5.000 USD (khoảng 130,4 triệu đồng) trong năm đầu tiên sở cho các hạng mục như xăng xe, bảo hiểm, phí bảo riễng. Như vậy, riêng chi phí vận hành trong một năm đã gần bằng giá mua xe ban đầu.
Đáng chú ý, số tiền này còn cao gấp 3 lần ngân sách mà hai vợ chồng từng chi cho taxi công nghệ và thuê xe trong cả năm trước đó. Khi chưa có ô tô, tổng khoản tiền này chỉ vào khoảng 1.600 USD (khoảng 41,7 triệu đồng).
Điều đáng nói là việc mua ô tô cũng không khiến vợ chồng Alex hoàn toàn từ bỏ việc đặt taxi công nghệ. Những dịp đi chơi cuối tuần cùng bạn bè, họ vẫn lựa chọn taxi công nghệ, đặc biệt khi không muốn mất thời gian tìm chỗ đỗ xe hoặc có sử dụng đồ uống có cồn.
Khi cộng tất cả các khoản chi, lợi thế tưởng như rất lớn từ việc có chỗ đỗ xe miễn phí bắt đầu trở nên kém hấp dẫn. Chiếc ô tô nhỏ mà hai vợ chồng từng nghĩ là lựa chọn tiết kiệm hóa ra lại kéo theo một loạt chi phí liên tục.
Tuy nhiên, sau khi nhìn nhận kỹ hơn, Alex Bitter cũng nhận ra rằng bài toán sở hữu ô tô không đơn giản chỉ là so sánh số tiền bỏ ra cho nhiên liệu, bảo hiểm, bảo dưỡng với tiền đi taxi công nghệ.
Theo David Keith - Phó giáo sư về chiến lược tại Melbourne Business School, nhiều người không đánh giá giá trị của ô tô dựa hoàn toàn trên mức độ sử dụng. Keith là một trong những tác giả của một nghiên cứu năm 2021, khảo sát người lái xe tại các thành phố lớn ở Mỹ về số tiền họ cần được trả mỗi năm để từ bỏ ô tô.
Kết quả cho thấy con số trung bình lên tới 11.197 USD (khoảng 292 triệu đồng) mỗi năm. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở số tiền mà ở lý do người dùng coi trọng việc sở hữu xe. Hơn một nửa giá trị mà họ gán cho ô tô đến từ cái gọi là “giá trị không sử dụng” - có thể hiểu là cảm giác luôn có phương tiện sẵn sàng bất cứ lúc nào, ngay cả khi chiếc xe phần lớn thời gian nằm yên.
Với Alex Bitter, điều này nhanh chóng trở nên rõ ràng sau khi mua xe. Thay vì phải cân nhắc một chuyến đi có thể gọi taxi công nghệ hay có thể tiếp cận bằng phương tiện công cộng hay không, hai vợ chồng giờ đây chỉ cần lên xe và đi.
Không bán xe dù tiền nuôi xe khá tốn
Dù khá ngỡ ngàng với chi phí nuôi ô tô sau 1 năm sử dụng, vợ chồng Alex vẫn quyết định không bán xe. Lý do đơn giản bởi có xe giúp họ chủ động hơn trong những chuyến đi mà trước đây khó lòng thực hiện, nếu phụ thuộc vào taxi công nghệ. Chẳng hạn, hai vợ chồng có thể lái xe tới Fredericksburg, Virginia để săn đồ cổ hoặc tới vùng nông thôn Maryland để nghỉ ngơi. Đây đều là những chuyến đi khó hoặc gần như không thể thực hiện bằng taxi công nghệ.
Dẫu vậy, câu chuyện của Alex Bitter vẫn phần nào cho thấy phép tính “mua xe hay đi taxi công nghệ” không chỉ nằm ở việc phương án nào rẻ hơn. Nếu xét thuần túy về chi phí, sau một năm, chiếc ô tô đã khiến hai vợ chồng tốn thêm 5.000 USD (khoảng 130,4 triệu đồng), trong khi trước đó họ chỉ chi 1.600 USD (khoảng 41,7 triệu đồng) cho taxi công nghệ và thuê xe.
Nhưng đổi lại, họ có một phương tiện luôn sẵn sàng, có thể di chuyển bất cứ lúc nào và tới những địa điểm mà các dịch vụ vận chuyển thông thường khó đáp ứng. Vì vậy, với nhiều người, khoản tiền phải bỏ ra để nuôi xe không đơn thuần là chi phí di chuyển mà còn là cái giá cho sự chủ động và tự do.
Bên cạnh đó, đây cũng là một lời nhắc rằng giá mua ô tô chỉ là phần đầu tiên trong bài toán tài chính. Nhiên liệu, bảo hiểm, bảo dưỡng, đăng ký, phí đường bộ và nhiều khoản chi phát sinh khác có thể khiến tổng chi phí sở hữu tăng lên nhanh chóng. Với những người sống tại khu vực có giao thông công cộng thuận tiện và taxi công nghệ dễ gọi, việc mua ô tô vì tưởng rằng “có chỗ đỗ miễn phí nên sẽ tiết kiệm” chưa chắc đã là lựa chọn kinh tế hơn.
(Nguồn: BI)
Ngọc Linh
