Vào năm 2019, Paul Conyngham - một doanh nhân công nghệ tại Sydney - đã nhận nuôi Rosie, một chú chó lai thuộc giống staffy-shar pei bị bỏ rơi trong bụi rậm. Tuy nhiên, hạnh phúc chẳng kéo dài khi đến năm 2024, Rosie được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tế bào mast ác tính.
Dù Conyngham đã đầu tư đáng kể vào các phương pháp điều trị thú y truyền thống như hóa trị và phẫu thuật, các khối u vẫn không có dấu hiệu thuyên giảm. Trước nguy cơ mất đi người bạn bốn chân thân thiết, Conyngham đã quyết định sử dụng chuyên môn về AI của mình để tìm kiếm một con đường khác.
Hành trình bắt đầu khi Conyngham sử dụng ChatGPT để tìm kiếm các phương pháp điều trị tiềm năng. Sau khi chatbot này gợi ý về liệu pháp miễn dịch, ông đã liên hệ với Trung tâm Di truyền học Ramaciotti thuộc Đại học New South Wales (UNSW) để yêu cầu giải trình tự DNA cho Rosie. Phó Giáo sư Smith từ trung tâm này cho biết đây là một yêu cầu hiếm gặp nhưng mang tính bước ngoặt, vì việc giải trình tự DNA cho phép bản đồ hóa khối u và xác định chính xác các đột biến đang thúc đẩy sự phát triển của bệnh. Theo báo The Australian, quá trình giải trình tự bộ gen này có chi phí khoảng 3.000 đô la.
Với tư cách là một chuyên gia AI và kỹ sư máy tính, Conyngham đã tiến hành so sánh DNA khỏe mạnh từ máu của Rosie với DNA lấy từ khối u. Ông ví von quá trình này giống như việc đặt một động cơ xe hơi mới cạnh một động cơ đã cũ nát để tìm ra những điểm hư hỏng chính xác.
Sau khi chạy dữ liệu qua các thuật toán phân tích, ông đã thiết kế được một bản kế hoạch cho vaccine mRNA tùy chỉnh. Mặc dù ban đầu gặp khó khăn khi bị một công ty dược từ chối cung cấp thuốc liệu pháp miễn dịch, cuộc thảo luận với các chuyên gia tại UNSW đã mở ra hướng đi mới về công nghệ mRNA.
Dưới sự hỗ trợ của Pall Thordarson - giám đốc Viện RNA của UNSW và là một chuyên gia y học nano người Iceland - dữ liệu của Conyngham đã được chuyển hóa thành một công thức vaccine thực nghiệm. Đây là lần đầu tiên một loại vaccine ung thư cá nhân hóa được thiết kế riêng cho một cá thể chó. Kết quả đạt được vô cùng ấn tượng: sau khi tiêm vaccine trong kỳ nghỉ Giáng sinh, khối u có kích thước bằng quả bóng tennis trên chân của Rosie đã giảm đi một nửa diện tích.
Sự thành công của ca điều trị này không chỉ mang lại hy vọng cho Rosie mà còn gây kinh ngạc cho các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực điều trị ung thư ở người. Giáo sư Thordarson nhấn mạnh rằng trường hợp này là một ví dụ điển hình về việc y học cá nhân hóa có thể được triển khai nhanh chóng và hiệu quả như thế nào thông qua công nghệ mRNA. Những kết quả đạt được từ một chú chó như Rosie hoàn toàn có thể trở thành nền tảng quan trọng cho các ứng dụng điều trị đột phá trên con người trong tương lai gần.
Đức Khương
