Chỉ trong chưa đầy một tháng, liên tiếp xảy ra các sự cố liên quan đến pin sạc dự phòng trên các chuyến bay của KLM, Lufthansa, Jeju Air và IndiGo.
Từ cabin bốc khói đến những chuyến bay phải đổi hướng
Ngày 11/10, chuyến bay 6E 6115 của IndiGo từ New Delhi đến Chennai phải chuyển hướng đến Hyderabad sau khi khói được phát hiện từ thiết bị điện tử cá nhân của một hành khách.
Theo các nguồn tin địa phương, thiết bị này là một pin sạc dự phòng nằm trong ngăn hành lý phía trên và đã bốc cháy giữa chuyến bay. Thành viên phi hành đoàn nhanh chóng xử lý đám cháy, trong khi phi công quyết định chuyển hướng theo quy trình an toàn. Máy bay hạ cánh an toàn tại sân bay quốc tế Rajiv Gandhi ở Hyderabad. IndiGo sau đó bố trí một máy bay khác để đưa hành khách tiếp tục hành trình đến Chennai.
Đây là sự cố mới nhất trong chuỗi vụ việc liên quan đến pin sạc dự phòng xảy ra trong thời gian ngắn.
Một ngày trước đó, ngày 10/10, một chuyến bay của Jeju Air chuẩn bị khởi hành từ sân bay Cheongju đến đảo Jeju cũng gặp sự cố khi pin sạc dự phòng của hành khách bốc cháy.
Theo SBS, ngọn lửa bùng lên từ viên pin mà một hành khách đang cầm trên tay khi máy bay còn ở khu vực đỗ. Những hành khách ngồi gần lập tức dùng quần áo phủ lên thiết bị, trong khi tiếp viên đưa pin vào túi chuyên dụng dành cho sự cố cháy pin lithium để xử lý.
Khói sau đó lan trong cabin, buộc toàn bộ 168 hành khách phải rời máy bay. Yonhap cho biết một hành khách bị bỏng nhẹ ở tay, trong khi hơn 10 người có triệu chứng đau đầu hoặc khó thở. Không ai phải nhập viện.
Sự cố khiến chuyến bay bị chậm hơn 5 giờ. Sau khi máy bay được kiểm tra, 125 hành khách tiếp tục hành trình, trong khi 43 người từ bỏ chuyến bay.
Trước hai vụ việc trên, ngày 26/9, một chuyến bay của Lufthansa từ Frankfurt, Đức, đến Lisbon, Bồ Đào Nha, cũng phải chuyển hướng đến Lyon, Pháp.
Theo hãng hàng không, pin sạc dự phòng của một hành khách bốc cháy trong cabin. Phi hành đoàn nhanh chóng đưa thiết bị vào túi bảo vệ chuyên dụng dành cho pin lithium và kiểm soát tình hình.
Dù đám cháy đã được xử lý, phi công vẫn quyết định chuyển hướng đến Lyon như một biện pháp phòng ngừa. Chiếc Airbus A321 chở 198 hành khách sau đó hạ cánh an toàn. Không có người bị thương trong sự cố.
Trước đó nữa, ngày 17/9, chuyến bay KL735 của KLM từ Amsterdam, Hà Lan, đến Curaçao phải quay đầu khi đang bay trên Đại Tây Dương.
Theo dữ liệu sự cố hàng không, một pin sạc dự phòng của hành khách quá nhiệt, bốc khói và gây ra một đám cháy nhỏ trong cabin. Phi hành đoàn nhanh chóng dập lửa và cô lập thiết bị.
Tuy nhiên, máy bay Boeing 777-300 với 322 người trên khoang sau đó quay đầu về Amsterdam. Máy bay hạ cánh an toàn khoảng 5,5 giờ sau khi khởi hành và hành khách được bố trí lại chuyến bay khác.
Như vậy, chỉ trong khoảng 3 tuần, bốn chuyến bay đã phải áp dụng các biện pháp ứng phó khẩn cấp sau những sự cố liên quan đến pin sạc dự phòng.
Vì sao một cục pin nhỏ có thể trở thành sự cố lớn trên máy bay?
Phần lớn pin sạc dự phòng sử dụng các tế bào lithium-ion hoặc lithium cobalt oxide. Ưu điểm của loại pin này là có mật độ năng lượng cao, cho phép lưu trữ lượng điện đáng kể trong một thiết bị nhỏ.
Nhưng chính lượng năng lượng lớn được tích trữ trong kích thước nhỏ cũng khiến pin lithium tiềm ẩn nguy cơ cháy nếu xảy ra lỗi.
Ảnh: Paddle Your Own Kanoo
Theo phân tích của Indian Express, những yếu tố như chất lượng tế bào pin kém, lỗi sản xuất, hư hỏng vật lý, đoản mạch bên trong, quá nhiệt hoặc tình trạng pin xuống cấp đều có thể làm tăng nguy cơ sự cố.
Một trong những hiện tượng nguy hiểm nhất là thermal runaway, hay hiện tượng mất kiểm soát nhiệt. Khi một tế bào pin bắt đầu nóng lên bất thường, nhiệt có thể thúc đẩy các phản ứng hóa học tiếp theo, khiến nhiệt độ tiếp tục tăng. Quá trình này có thể tạo ra khói, khí, lửa và trong một số trường hợp dẫn đến cháy hoặc phát nổ.
Các chuyên gia được Indian Express dẫn lời cũng cảnh báo việc tiếp tục sử dụng pin đã hư hỏng hoặc để thiết bị sạc quá mức có thể làm tăng nguy cơ.
Những dấu hiệu như pin phồng, rò rỉ, có mùi bất thường hoặc nóng lên quá mức khi sạc và sử dụng đều có thể cho thấy thiết bị đang gặp vấn đề.
Pin sạc dự phòng thường bị cấm để trong hành lý ký gửi, nhưng vẫn được phép mang theo trong cabin theo giới hạn của hãng hàng không và quy định hàng không hiện hành.
Lý do nằm ở khả năng phát hiện và xử lý sự cố.
Nếu một viên pin lithium phát cháy trong cabin, phi hành đoàn có thể nhanh chóng phát hiện nguồn khói, tiếp cận thiết bị và sử dụng các phương tiện xử lý phù hợp. Tuy nhiên, các hãng hàng không ngày càng siết quy định với pin dự phòng. Nhiều hãng không cho phép hành khách sử dụng hoặc sạc power bank trong chuyến bay, đồng thời yêu cầu thiết bị phải được đặt ở vị trí có thể quan sát và tiếp cận khi cần thiết.
Tại Ấn Độ, Cơ quan Hàng không Dân dụng (DGCA) từ tháng 11/2025 cũng đã đưa ra khuyến cáo cấm hành khách sử dụng hoặc sạc pin dự phòng trong chuyến bay, đồng thời không cho phép cất thiết bị này trong ngăn hành lý phía trên.
Chuỗi sự cố trong thời gian gần đây cho thấy pin sạc dự phòng không phải là thiết bị nguy hiểm trong mọi trường hợp. Rủi ro chủ yếu xuất hiện khi tế bào pin bị lỗi, hư hỏng, quá nhiệt hoặc được sử dụng không đúng cách.
Tuy nhiên, trên một chiếc máy bay đang ở độ cao hàng chục nghìn feet, một thiết bị nhỏ bốc cháy cũng đủ khiến phi hành đoàn phải kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp và thậm chí thay đổi toàn bộ hành trình.
Nguồn: Indian Express, SBS News, Yonhap, The New Indian Express
Minh Ngọc
