Trong lệnh xử phạt ký ngày đầu tuần, thẩm phán liên bang Sharion Aycock tại Quận Bắc Mississippi mở đầu bằng một nhận xét hiếm gặp: "Vụ kiện này đặt tòa án trước một tình huống bất thường, các luật sư của cả hai bên đều có hành vi vi phạm tương tự nhau."
Bà sau đó hủy toàn bộ phiên tòa, phạt tiền và loại tất cả 4 luật sư ra khỏi vụ kiện. Lý do: cả nguyên đơn lẫn bị đơn đều nộp hồ sơ chứa thông tin pháp lý do trí tuệ nhân tạo bịa đặt mà không ai kiểm tra lại trước khi nộp cho tòa.
Vụ việc bắt nguồn từ một tranh chấp hợp đồng khá thông thường. Luật sư Tom Withers kiện thành phố Aberdeen, Mississippi vì cho rằng ông chưa được thanh toán phí pháp lý liên quan đến một dự án năng lượng mặt trời. Bốn luật sư tham gia vụ kiện, hai người đại diện cho ông Withers và hai người đại diện cho thành phố. Phiên tòa đã được lên lịch xét xử vào tháng 3, nhưng tòa án sớm phát hiện hồ sơ từ cả hai phía đều chứa các trích dẫn vụ kiện không có thật.
Tại phiên điều trần tháng 1, bà Kathryn Williams, luật sư đại diện cho thành phố, thừa nhận đã dùng công cụ trí tuệ nhân tạo nội bộ của hãng để nghiên cứu pháp lý. Bà nộp hai hồ sơ riêng biệt chứa tổng cộng bốn vụ kiện không tồn tại.
Điều đáng chú ý là hãng luật của bà có chính sách yêu cầu kiểm tra kết quả từ công cụ trí tuệ nhân tạo trước khi sử dụng, nhưng bà Williams không thực hiện bước đó. Thẩm phán Aycock viết thẳng trong lệnh xử phạt: "Tòa án thấy đặc biệt nghiêm trọng khi Williams, một đối tác cấp cao và được cho là lãnh đạo trong hãng luật, đã bỏ qua chính sách trí tuệ nhân tạo bằng cách tin tưởng mù quáng vào công cụ nghiên cứu AI."
Phía nguyên đơn cũng không khá hơn. Bà Kathleen Wilson, luật sư đại diện cho ông Withers, thừa nhận dùng phần mềm First Drafts để soạn thảo hồ sơ phản hồi, dẫn đến hai trích dẫn vụ kiện không có thật.
Khi bị thẩm phán chất vấn, bà Wilson đưa ra lý do biện hộ khiến nhiều người trong ngành pháp lý phải ngạc nhiên: bà nói không biết trí tuệ nhân tạo có thể bịa đặt thông tin và thậm chí không biết khái niệm "thông tin bịa đặt từ AI" là gì. Thẩm phán Aycock trả lời ngắn gọn: "Tòa án thấy lời giải thích đó là không đủ và không đáng tin."
Điều làm trầm trọng thêm trường hợp của bà Wilson là lịch sử vi phạm. Chỉ vài tháng trước, vào tháng 4 năm 2026, bà đã bị Tòa án Phá sản tại Quận Tây Louisiana kỷ luật vì hành vi tương tự. Thẩm phán Aycock gọi đây là "sự vi phạm trách nhiệm nghề nghiệp cực kỳ nghiêm trọng" khi tiếp tục lạm dụng trí tuệ nhân tạo sau khi đã bị xử phạt.
Hình phạt được áp dụng đồng đều cho cả hai phía. Bà Williams bị phạt 3.500 USD, bà Wilson bị phạt 2.500 USD. Hai luật sư còn lại trong vụ kiện, những người đã bảo lãnh cho hai bà được hành nghề tạm thời tại Mississippi, mỗi người bị phạt 1.000 USD vì đã ký tên vào các hồ sơ vi phạm. Cả bà Williams lẫn bà Wilson bị cấm xuất hiện tại bất kỳ phiên tòa nào thuộc Quận Bắc Mississippi trong hai năm. Toàn bộ 4 luật sư bị loại khỏi vụ kiện, và phiên tòa bị hủy vô thời hạn.
Vụ việc tại Mississippi không phải trường hợp đơn lẻ. Vào tháng 4 năm 2026, hãng luật danh tiếng Sullivan & Cromwell tại Phố Wall đã phải công khai xin lỗi thẩm phán liên bang sau khi nộp hồ sơ chứa nhiều lỗi do trí tuệ nhân tạo tạo ra.
Hiệp hội Luật sư Mỹ đã thành lập lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo và ban hành hướng dẫn đạo đức từ năm 2024, nhưng các vụ vi phạm vẫn tiếp diễn. Như thẩm phán Aycock viết trong lệnh xử phạt, tòa án "một lần nữa phải gánh chịu việc xử lý thông tin bịa đặt từ AI trong hồ sơ tòa án", một cụm từ nghe có vẻ như lời than thở của người đã thấy điều này quá nhiều lần.
Nguyễn Hải
